Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:8
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 4 od 281  
Back povratak na rezultate
Vojnosanitetski pregled
2020, vol. 77, br. 4, str. 357-362
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 14/05/2020
doi: 10.2298/VSP170318085M
Creative Commons License 4.0
Prediktivni faktori ishoda rehabilitacije kod bolesnika posle jednostrane transtibijalne amputacije zbog periferne vaskularne bolesti
aUniverzitet u Banjoj Luci, Medicinski fakultet, Katedra za fiziklanu medicinu i rehabilitaciju, Republika Srpska, BiH + Univerzitet u Banjoj Luci, Medicinski fakultet, Republika Srpska, BiH
bUniverzitet u Banjoj Luci, Medicinski fakultet, Katedra za fiziklanu medicinu i rehabilitaciju, Republika Srpska, BiH

e-adresa: biljanamajstorovic72@gmail.com

Sažetak

Uvod/Cilj. Primarna protetička rehabilitacija posle amputacije donjih ekstremiteta ima izuzetan značaj za poboljšanje samostalnosti u aktivnostima svakodnevnog života osoba sa amputacijom i za njihovu uspešnu društvenu reintegraciju. Cilj rada bio je da se ispita uticaj nezavisnih prediktivnih faktora (pol, starost, dužina trajanja rehabilitacije, dužina čekanja na početak primarne protetičke rehabilitacije) na uspešnost primarne protetičke rehabilitacije posle amputacije donjih ekstremiteta. Metode. Ovom retrospektivnom studijom obuhvaćeni su bolesnici koji su uspešno završili primarnu protetičku rehabilitaciju u Zavodu za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju "Dr Miroslav Zotović", Banja Luka, u 2015. godini. U studiju je bilo uključeno 75 bolesnika sa jednostranim transtibijalnim amputacijama. Etiološki, radilo se o potkolenim amputacijama nastalim kao posledica vaskularnih komplikacija dijabetes melitusa ili periferne okluzivne arterijske bolesti. Procena uspešnosti primarne protetičke rehabilitacije vršena je na otpustu (po završetku rehabilitacije) i na kontroli, tri meseca posle protetisanja, a kao mere uspešnosti korišćeni su K-nivoi funkcionalnog klasifikacionog sistema i Locomotor Capabilites Index (LCI) skala. Shodno distribuciji podataka izvršene su odgovarajuće statističke analize: univarijantna i multivarijantna multipla regresiona analiza, post hoc Mann-Whitney test, Spearmanov koeficijent korelacije i Wilcoxonov test. Nivo statističke značajnosti nađenih razlika utvrđen je za verovatnoću p < 0,05. Rezultati. Studijom je obuhvaćeno 75 bolesnika, 55 (73,33%) muškaraca i 20 (26,67%) žena, prosečne starosti 63,5 ± 9,06 godina. Prosečna starost bolesnika muškog pola iznosila je 61,8 godina, a bolesnika ženskog pola 68,1 godinu (p < 0,01). Prosečno trajanje rehabilitacije kod muškaraca iznosilo je 27,69 dana, a kod žena 33,9 dana (p < 0,01). Bolesnici muškog pola ostvarili su bolje funkcionalne rezultate, u odnosu na žene, kroz sve analizirane merne instrumente (p < 0,01). Mlađi bolesnici ostvarili su bolje rezultate, a utvrđena je statistička značajnost u rasponu od p < 0,05 do p < 0,001. Analizirana uspešnost rehabilitacije posmatrana kroz faktore vremena početka protetisanja u odnosu na amputaciju, kao i trajanje rehabilitacije nisu pokazali statističku značajnost. Zaključak. Studija je identifikovala pol i starost kao relevantne nezavisne prediktore uspešnosti protetičke rehabilitacije. Iako je bilo očekivano, ova studija nije pokazala značaj koji ima vreme od amputacije do započinjanja primarne protetičke rehabilitacije. U narednim istraživanjima treba uzeti u obzir i uticaj drugih nezavisnih prediktivnih faktora kao što su pridružene bolesti, pre svega kardiovaskularna oboljenja, medikamentna terapija, laboratorijski parametri i mentalni status.

Ključne reči

Reference

Carmona, G.A., Hoffmeyer, P., Herrmann, F.R., Vaucher, J., Tschopp, O., Lacraz, A., Vischer, U.M. (2005) Major lower limb amputations in the elderly observed over ten years: The role of diabetes and peripheral arterial disease. Diabetes & Metabolism, 31(5), 449-454
Condie, E., Scott, H., Treweek, S. (2006) Lower limb prosthetic outcome measures: A review of the literature 1995 to 2005. JPO Journal of Prosthetics and Orthotics, 18(1S), 13-45
Davies, B., Datta, D. (2003) Mobility outcome following unilateral lower limb amputation. Prosthetics and Orthotics International, 27(3), 186-190
Deathe, A., Wolfe, D.L., Devlin, M., Hebert, J.S., Miller, W.C., Pallaveshi, L. (2009) Selection of outcome measures in lower extremity amputation rehabilitation: ICF activities. Disability and Rehabilitation, 31(18), 1455-1473
Frlan-Vrgoc, L., Vrbanić, T.S., Kraguljac, D., Kovačević, M. (2011) Functional outcome assessment of lower limb amputees and prosthetic users with a 2-minute walk test. Collegium antropologicum / Coll Antropol, 35(4), 1215-1218
Gailey, R.S., Roach, K.E., Applegate, E., Cho, B., Cunniffe, B., Licht, S., et al. (2002) The amputee mobility predictor: An instrument to assess determinants of the lower-limb amputee's ability to ambulate. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 83(5), 613-627
Gauthier-Fiagnon, C., Grise, M., Potvin, D. (1998) Predisposing factors related to prosthetic use by people with a transtibial and transfemoral amputation. JPO Journal of Prosthetics and Orthotics, 10(4), 99-109
Gauthier-Gagnon, C., Grise, M.C. (2006) Tools to measure outcome of people with a lower limb amputation: Update on the PPA and LCI. JPO Journal of Prosthetics and Orthotics, 18(1S), 61-67
Heinemann, A.W., Linacre, J.M., Wright, B.D., Hamilton, B.B., Granger, C. (1994) Prediction of rehabilitation outcomes with disability measures. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 75(2), 133-143
Hermodsson, Y., Ekdahl, C., Persson, B.M. (1998) Outcome after trans-tibial amputation for vascular disease: A follow-up after eight years. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 12(2), 73-80
Johnson, V.J., Kondziela, S., Gottschalk, F. (1995) Pre and post-amputation mobility of trans-tibial amputees: Correlation to medical problems, age and mortality. Prosthetics and Orthotics International, 19(3), 159-164
Kaluf, B. (2014) Evaluation of mobility in persons with limb loss using the amputee mobility predictor and the prosthesis evaluation questionnaire-mobility subscale: A six-month retrospective chart review. JPO Journal of Prosthetics and Orthotics, 26(2), 70-76
Knežević, A., Petković, M., Mikov, A., Jeremić-Knežević, M., Demeši-Drljan, Č., Bošković, K., Tomašević-Todorović, S., Jeličić, Z.D. (2016) Factors that predict walking ability with a prosthesis in lower limb amputees. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 144, br. 9-10, str. 507-513
Larsson, B., Johannesson, A., Andersson, I.H., Atroshi, I. (2009) The Locomotor Capabilities index: Validity and reliability of the Swedish version in patients with lower limb amputation. Health and Quality of Life Outcomes, 7(1), 44
Mackenzie, E.J., Bosse, M.J., Castillo, R.C., Smith, D.G., Webb, L.X., Kellam, J.F., Burgess, A.R., Swiontkowski, M.F., Sanders, R.W., Jones, A.L., Mcandrew, M.P., Patterson, B.M., Travison, T.G. (2004) Functional outcomes following trauma-related lower-extremity amputation. Journal of Bone and Joint Surgery-American Volume, 86A(8), 1636-1645
Most, R.S., Sinnock, P. (1983) The epidemiology of lower extremity amputations in diabetic individuals. Diabetes Care, 6(1), 87-91
Munin, M.C., Guzman, M.C., Boninger, M.L., Fitzgerald, S.G., Penrod, L.E., Singh, J. (2001) Predictive factors for successful early prosthetic ambulation among lower-limb amputees. J Rehabil Res Dev, 38(4), 379-384
Nelson, V.S., Flood, K.M., Bryant, P.R., Huang, M.E., Pasquina, P.F., Roberts, T.L. (2006) Limb deficiency and prosthetic management 1: Decision making in prosthetic prescription and management. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 87(3 Suppl 1), S3-9
Ng, E.K., Berbrayer, D., Hunter, G.A. (1996) Transtibial amputation: preoperative vascular assessment and functional outcome. JPO Journal of Prosthetics and Orthotics, 8(4), 123-129
Raya, M.A., Gailey, R.S., Fiebert, I.M., Roach, K.E. (2010) Impairment variables predicting activity limitation in individuals with lower limb amputation. Prosthetics and Orthotics International, 34(1), 73-84
Resnik, L., Borgia, M. (2011) Reliability of outcome measures for people with lower-limb amputations: Distinguishing true change from statistical error. Physical Therapy, 91(4), 555-565
Sansam, K., Neumann, V., O'Connor, R., Bhakta, B. (2009) Predicting walking ability following lower limb amputation: A systematic review of the literature. Journal of Rehabilitation Medicine, 41(8), 593-603
Schoppen, T., Boonstra, A., Groothoff, J.W., de Vries, J., Göeken, L.N., Eisma, W.H. (2003) Physical, mental, and social predictors of functional outcome in unilateral lower-limb amputees. Arch Phys Med Rehabil, 84(6), 803-811
Spaan, M.H., Vrieling, A.H., van de Berg, P., Dijkstra, P.U., van Keeken, H.G. (2017) Predicting mobility outcome in lower limb amputees with motor ability tests used in early rehabilitation. Prosthetics and Orthotics International, 41(2), 171-177