Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:24
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:14
članak: 1 od 3  
Back povratak na rezultate
Specijalna edukacija i rehabilitacija
2012, vol. 11, br. 4, str. 605-621
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
objavljeno: 08/01/2013
doi: 10.5937/specedreh11-2638
Psihoanalitička tumačenja predrasuda sa osvrtom na predrasude prema osobama sa ometenošću
Univerzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju

e-adresa: sanja.dimoski@gmail.com

Sažetak

Ovaj rad se bavi tumačenjem predrasuda i specifično predrasuda prema osobama sa ometenošću iz perspektive jednog od brojnih teorijskih pristupa. Psihoanalitičko teorijsko stanovšte spada u ona koja predrasude tumače ličnošću pojedinca. Istraživanje i tumačenje predrasuda prema osobama sa ometenošću jedna je od značajnih tema socijalnog modela ometenosti. Analizirana psihoanalitička tumačenja određuju predrasude, pa tako i predrasude prema osobama sa ometenošću, kao posledicu rada mehanizama odbrane, naročito projekcije. U radu je posebno diskutovana emotivna komponenta stava, s obzirom na njenu predominaciju kod predrasuda kao ekstremnih stavova. U ovoj analizi uzimana su u obzir i nesvesna emotivna reagovanja koja mogu komponovati emotivnu ambivalenciju u odnosu na neki objekat stava. Predrasude prema osobama sa ometenošću dovođene su u vezu i sa iracionalnim emocionalnim reakcijama i nesvesnim fantazijama vezanim za objekat stava.

Ključne reči

predrasude; osoba sa ometenošću; psihoanalitička teorija; mehanizmi odbrane

Reference

Adorno, T.W., Frenkel-Brunswik, E., Levinson, D.J., Sanford, R.N. (1950) The authoritarian personality. New York, itd: Harper and Row
Akrami, N. (2005) Prejudice: The interplay of personality, cognition and social psychology. Uppsala: Uppsala universitet, Retrieved September 01, 2012. From: www.divaportal.org/diva/getDocument?urn_nbn_se_uu_diva-5785_2fultext.pdf
Allport, G.W. (1954) The nature of prejudice. Cambridge: Addison-Wesley publishing company
Bojanović, R. (2004) Autoritarni pogled na svet. Beograd: Centar za primenjenu psihologiju
Bojanović, R.Ž. (1985) Autentična i neautentična ličnost. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Brewer, M.B. (1999) The Psychology of Prejudice: Ingroup Love and Outgroup Hate?. Journal of Social Issues, 55(3): 429-444
Brojčin, B. (2008) Stavovi dece tipičnog razvoja prema vršnjacima s intelektualnom ometenošću. u: Radovanović D. [ur.] U susret inkluziji - dileme u teoriji i praksi, Beograd: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, str. 251-260
Brown, R. (1995) Prejudice: It's social psychology. Oxford, UK, itd: Blackwell
Cameron, L., Rutland, A. (2006) Extended Contact through Story Reading in School: Reducing Children's Prejudice toward the Disabled. Journal of Social Issues, 62(3): 469-488
Castelli, L., Zogmaister, C., Tomelleri, S. (2009) The transmission of racial attitudes within the family. Developmental psychology, 45(2): 586-91
Cockerham, W.C. (1992) Sociology of Mental Disorder. Englewood Cliffs: Prentice Hall
Crandall, C.S., Eshelman, A., O'Brian, L. (2002) Social norms and the expression and suppression of prejudice: The strugle for internalization. Journal of Personality and Social Psychology, 82(3): 359
Crandall, C.S., Martinez, R. (1996) Culture, Ideology, and Antifat Attitudes. Personality and Social Psychology Bulletin, 22(11): 1165-1176
Dimoski, S. (2009) Autoritarnost kao prediktor negativnih stavova prema osobama sa ometenošću. u: Radovanović D. [ur.] Istraživanja u specijalnoj pedagogiji, Beograd: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, str. 535-549
Dimoski, S. (2010) Značaj empirijskih istraživanja socijalnih stavova u planiranju društvene brige prema osobama sa ometenošću. u: Kovačević, J., Vučinić, V. [ur.] Smetnje i poremećaji - fenomenologija, prevencija i tretman, Beograd: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, 1. deo, str. 395-407
Dimoski, S. (2011) Stavovi prema osobama oštećenog sluha i faktori koji ih određuju. Beograd: Univerzitet, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
Duriez, B., Soenens, B., Vansteenkiste, M. (2007) In search of the antecedents of adolescent authoritarianism: The relative contribution of parental goal promotion and parenting style dimensions. European Journal of Personality, 21(4): 507-527
Ekehammar, B., Akrami, N. (2003) The relation between personality and prejudice: A variable- and a person-centred approach. European Journal of Personality, 17(6): 449-464
Fishbein, H.D. (1996) Peer prejudice and discrimination: Evolutionary, cultural and developmental dynamics. Boulder: CO Westview
Furnham, A., Pendred, J. (1983) Attitudes towards the mentally and physically disabled. British Journal of Medical Psychology, 56(2): 179-187
Gidens, E. (2003) Sociologija. Beograd: Ekonomski fakultet
Harris, D.B., Gough, H.G., Martin, W.E. (1950) Children's ethnic attitudes. II. Relationship to parental beliefs concerning child training. Child development, 21(3): 169-81
Hebl, M.R., Kleck, R.E. (2000) The social consequences of physical disability. u: Heatherton T.F., Kleck R.E., Hebl M.R., Hull J.G. [ur.] The social psychology of stigma, New York: Guilford Press, str.419-439
Hol, K.S., Gardner, L. (1983) Teorije ličnosti. Beograd: Nolit
Horowitz, E.L., Horowitz, R.E. (1938) Development of Social Attitudes in Children. Sociometry, 1(3/4): 301
Kaplan, D. (1996) The definition of disability. The Center for an accessible society, Retrieved July, 20, 2012. From: http://www.accessiblesociety.org/topics
Klajn, M., Rivijer, D. (2008) Ljubav, mržnja i reparacija. Novi Sad: Akademska knjiga
Krstić, D. (1988) Psihološki rečnik. Beograd: 'Vuk Karadžić'
Kurzban, R., Leary, M.R. (2001) Evolutionary origins of stigmatization: The functions of social exclusion. Psychological bulletin, 127(2): 187-208
Maričić, J. (2009) Teorije i istraživanja predrasuda u dječjoj dobi. Psihologijske teme, 18 (1); 137-157
McFarland, S.G. (2001) Prejudiced people: Individual differences in explicit prejudice. Western Kentucky University
Park, J.H., Faulkner, J., Schaller, M. (2003) Evolved disease-avoidance processes and contemporary anti-social behavior: Prejudicial attitudes and avoidance of people with physical disabilities. Journal of Nonverbal Behavior, 27(2): 65-87
Popović, M., Opalić, P., Kuzmanović, B., Đukanović, B., Marković, M. (1988) Mi i oni drugačiji - istraživanje stavova prema duševnim bolesnicima, narkomanima i alkoholičarima. Beograd: Filozofski fakultet - Institut za sociološka istraživanja / ISIFF
Radoman, V.J. (1985) Značaj nesvesne motivacije u ponašanju roditelja hendikepirane dece. u: Sabor psihologa Srbije, Aranđelovac
Radoman, V.J. (1995) Empirijsko istraživanje stavova prema različitim hendikepima, naročito prema gluvoći i prema gluvima. Defektološka teorija i praksa, vol. 38, br. 1, str. 106-113
Reber, A.S., Reber, E. (2001) The Penguin dictionary of psychology. London: Penguin Books
Rejk, B., Egkok, K. (1987) Vrednosti, stavovi i promena ponašanja. Beograd: Nolit
Rot, N. (2006) Osnovi socijalne psihologije. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Todisijević, B., Enyedi, Z. (2003) Authoritarianism vs. cultural pressure. Journal of Russian and East European Psychology, (40): 31-54
Todosijević, B. (1996) Relacije između porodičnog funkcionisanja i autoritarnosti. u: Ličnost u višekulturnom društvu, Novi Sad: Filozofski fakultet, 195-213
Todosijević, B., Enyedi, Z. (2002) Značenje autoritarnosti - uloga agresivnosti, alijenacije i anksioznosti. Pedagoška stvarnost, vol. 48, br. 3-4, str. 252-271
Todosijević, B. (2008) Autoritarna ličnost - psihoanaliza antisemitizma i predrasuda. Psihologija, vol. 41, br. 2, str. 123-147
Trebješanin, Ž., Dragojević, N., Hanak, N. (2008) Uvod u opštu psihologiju. Beograd: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, Centar za izdavačku delatnost
Young, C. (1993) The dialectics of cultural pluralism. u: Young C. [ur.] The Rising Tide of Cultural Pluralism: The Nation-State at Bay?, Madison, WI: University of Wisconsin Press, 3-35