Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 5 od 12  
Back povratak na rezultate
Zdravstvena zaštita
2016, vol. 45, br. 3, str. 20-28
jezik rada: srpski
vrsta rada: stručni članak
objavljeno: 25/07/2018
doi: 10.5937/ZZ1603020C
Epidemiološke karakteristike salmoneloza u pirotskom okrugu od 2000. do 2015. godine
Centar za prevenciju i kontrolu bolesti, Zavod za javno zdravlje, Pirot

e-adresa: epidemiologija@zzjpirot.org.rs, acacvet@ptt.rs

Sažetak

Sva oboljenja izazvana salmonelama se nazivaju salmoneloze. Prikazane su epidemiološke karakteristike salmoneloza kod ljudi u pirotskom okrugu od 2000. do 2015. godine. Materijal su podaci dobijeni epidemiološkom anketom na terenu. Obrađene su 434 ankete ‒ 50,23% ispitanika je bilo muškog, a 49,77% ženskog pola uzrasta 0-87 godina. Sa navršenih 18 godina je 52,07% ispitanika, što govori o socijalnomedicinskom značaju salmoneloza. Od ukupnog broja, 30,42% bila su predškolska deca, 22,35% učenici i studenti, 45,62% odrasle osobe raznih zanimanja sa srednjom školom, i 1,61% ispitanika sa visokom stručnom spremom. Roditelji predškolske dece, učenika i studenata (ukupno 229) sa nižom ili srednjom školskom spremom činili su 92,58%, a 7,42% roditelja bilo je sa višom ili visokom stručnom spremom. Od 434 anketirana, 88,94% živi u opštini Pirot, 4,84% u opštini Babušnica, 4,15% u opštini Bela Palanka i 2,07% u opštini Dimitrovgrad. Od 434 anketirana, 30,88% je bilo bolnički lečeno, a 69,12% kućno. Od onih koji su bili na bolničkom lečenju, 42,54% su uzrasta 0-18 godina, 44,03% 19-65, i 13,43% preko 65 godina. Salmonella enteritidis je izolovan kod 90,56%, salmonella typhimurium kod 3,45% i sve ostale salmonele kod 5,99% obolelih. Izvor zaraze je bio čovek u 5,29% slčajeva, životinja u 13,15%, a izvor zaraze se nije mogao utvrditi u 81,56%. Što se tiče životinja kao izvora zaraze (ukupno 57 anketa), kod 61,41% je utvrđeno da je to bila živina, kod 21,05% stoka i domaći ljubimci, a kod 17,54% to su bili miševi. Dominantni put prenošenja je hrana ‒ kod 55,07% anketiranih. Najčešće su to jaja u 47,28%, zatim mleko u 3,36%, meso u 23,01%, neoprano povrće i peciva u 3,76%, dok u 22,59% slučajeva nije utvrđeno koja hrana je poslužila kao put prenošenja. Kao mesto gde je došlo do trovanja hranom (ukupno 239), u 53,56% slučajeva navodi se da je to bilo u kući, 44,76% van kuće, a u 1,68% slučajeva nije se moglo sa sigurnošću utvrditi mesto trovanja hranom. Na drugom mestu put prenošenja je kontakt ‒ 32,49%, a kod 12,44% anketiranih nije sa sigurnošću utvrđen put prenošenja. U posmatranom periodu u pirotskom okrugu je bilo prijavljeno 30 epidemija salmoneloza. Najviše u 2006. godini - 5. Od 434 ankete, uz 52,07% anketa pripojeni su izveštaji o kontrolnim koprokulturama na salmonele do obeskličenja u periodu manjem od 6 meseci, a kod 1,61% da je lučenje salmonela bilo u dužem vremenskom periodu. Zdravstvenim pregledima, kod 2,07% otkriveno je da izlučuju salmonele, a da nisu imali nikavih simptoma kada su se javili na redovni zdravstveni pregled.

Ključne reči

salmoneloze; epidemiološke karakterisitke; pirotski okrug

Reference

*** (2016) Zakon o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. Sl. gl. RS, br. 15/2016, čl. 19, čl. 22, čl. 45
Birtašević, B., i sar. (1989) Vojna epidemiologija. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar
Čolaković, B., Perošević, Z. (1986) Opšta i specijalna epidemiologija. Priština: Univerzitetski udžbenik
Gaon, J., Borjanović, S., Vuković, B., Turić, A., Puvačić, Z. (1982) Specijalna epidemiologija akutnih zaraznih bolesti. Univerzitetski udžbenik. Sarajevo: Svijetlost
Karakašević, B., i sar. (1980) Mikrobiologija i parazitologija. Beograd-Zagreb: Medicinska knjiga
Kosanović-Četković, D., i dr. (1996) Akutne infektivne bolesti. Beograd: Univerzitetski udžbenik
Kovačević, M. (1999) Priručnik za sprečavanje i suzbijanje zaraznih bolesti. u: [ur.] Prevod, Beograd: CIM, 16th edition
Perošević, Z., Drezgić, Lj., Bošković, Z., Spasić, M., Tiodorović, B. (1994) Epidemiologija u praksi (2 deo). Niš: Prosveta