Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 4 od 62  
Back povratak na rezultate
Vojnosanitetski pregled
2018, vol. 75, br. 12, str. 1165-1171
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 25/04/2019
doi: 10.2298/VSP161127051D
Creative Commons License 4.0
Polne razlike kod suicida u Srbiji u periodu 2011-2015. godine
aVojnomedicinska akademija, Klinika za psihijatriju, Beograd + Univerzitet odbrane, Medicinski fakultet Vojnomedicinske akademije, Beograd
bKlinički centar Srbije, Klinika za kardiologiju, Beograd

e-adresa: sdedic@sezampro.rs

Sažetak

Uvod/Cilj. Prema procenama Svetske zdravstvene organizacije (WHO) oko 1 000 000 ljudi godišnje umire usled samoubistva. Cilj istraživanja bio je utvrđivanje polnih razlika kod izvršenog suicida, prema stopi suicida kao i prema sociodemografskim karaktersitikama osoba koje su izvršile suicid i metodama suicida izvršenog u Srbiji u periodu od 2011. do 2015. godine. Rad je nastavak istraživanja suicida u Srbiji za period od 2006-2010. godine. Metode. Podaci za istraživanje su dobijeni od Republičkog zavoda za statistiku Srbije. Klasifikacija podataka koji se odnose na metod suicida su utvrđeni na osnovu međunarodne klasifikacije bolesti revizija - klinička modifikacija (ICD-X-CM) (WHO 1992.). Statistička analiza je rađena koristeći sirove podatke broja izvršenih suicida. Rezultati. U periodu od 2011. do 2015. godine u Srbiji je izvršeno ukupno 5 897 suicida, od toga se 74,56% odnosi na muškarce, a 25,44% na žene (muškarci su 2,93 puta češće izvršili suicid od žena). Stopa suicida (na 100 000) pokazuje konstantno sniženje od 2011. do 2015. godine, i za 2015. godinu iznosi 15. Polne razlike u stopi suicida su najveće kod adolescenata i opadaju sa godinama života. Suicid najčešće izvršavaju oženjeni muškarci (47,6%) i žene udovice (38,86%), sa srednjim obrazovanjem, penzioneri, srpske nacionalnosti (80,49%). Oko četvrtinu (23,38%) suicida su izvršile osobe starije od 75 godina, a 39,39% osobe starije od 65 godina života. Najčešći metod suicida kod muškaraca (64,63%) i žena (59%) su vešanje i davljenje. Kod muškaraca je na drugom mestu vatreno oružje (18,96%), a kod žena trovanje čvrstim i tečnim supstancama (16,73%). Zaključak. Program prevencije suicida u Srbiji bi trebalo da bude usmeren na dve dobne populacije sa najvećim rizikom da izvrše suicid, na adolescente kod kojih je suicid u porastu i na populaciju starih muškaraca, koji su manje spremni da se obrate lekaru kada imaju probleme u vezi sa mentalnim zdravljem. U cilju prevencije suicida, lekari bi trebalo da sarađuju sa državnim i nacionalnim institucijama koje vode brigu o mladima i populaciji starih, uključujući i institucije mentalnog zdravlja, porodicu i centre za intervencije u krizi.

Ključne reči

Reference

Bekhet, A.K., Zauszniewski, J.A. (2012) Mental Health of Elders in Retirement Communities: Is Loneliness a Key Factor?. Archives of Psychiatric Nursing, 26(3): 214-224
Cavanagh, B., Ibrahim, S., Roscoe, A., Bickley, H., While, D., Windfuhr, K., Appleby, L., Kapur, N. (2016) The timing of general population and patient suicide in England, 1997-2012. Journal of Affective Disorders, 197: 175-181
Curtin, S.C., Warner, M., Hedegaard, H. (2016) Increase in Suicide in the United States, 1999-2014. NCHS Data Brie., 241: 1-8;
Dedić, G. (2014) Gender differences in suicide in Serbia within the period 2006-2010. Vojnosanitetski pregled, vol. 71, br. 3, str. 265-270
Deuter, K., Procter, N., Evans, D., Jaworski, K. (2016) Suicide in older people: Revisioning new approaches. International Journal of Mental Health Nursing, 25(2): 144-150
Fegg, M., Kraus, S., Graw, M., Bausewein, C. (2016) Physical compared to mental diseases as reasons for committing suicide: a retrospective study. BMC Palliative Care, 15(1):
Iemmi, V., Bantjes, J., Coast, E., Channer, K., Leone, T., McDaid, D., Palfreyman, A., Stephens, B., Lund, C. (2016) Suicide and poverty in low-income and middle-income countries: a systematic review. Lancet Psychiatry, 3(8): 774-783
Ilic, M., Ilic, I. (2016) Suicide in Serbia. Journal of Affective Disorders, 193: 187-193
Inoue, K., Fukunaga, T., Fujita, Y., Okazaki, Y. (2012) The Continued Importance of Suicide Prevention among the Elderly in Japan. West Indian Medical Journal, 61(5): 555-556
Kõlves, K., Milner, A., Värnik, P. (2013) Suicide rates and socioeconomic factors in Eastern European countries after the collapse of the Soviet Union: trends between 1990 and 2008. Sociology of Health & Illness, 35(6): 956-970
McKenzie, K., Serfaty, M., Crawford, M. (2003) Suicide in ethnic minority groups. British Journal of Psychiatry, 183(02): 100-101
Mills, P.D., Watts, B.V., Huh, T.J.W., Boar, S., Kemp, J. (2013) Helping Elderly Patients to Avoid Suicide. Journal of Nervous and Mental Disease, 201(1): 12-16
Panev, G. On widowers and widows in Serbia through a demographic lens. Available from: https: //www. researchgate.net/ publication/308682934
Penev, G., Stanković, B. (2007) Samoubistva u Srbiji početkom 21. veka i kretanja u proteklih pedeset godina. Stanovništvo, vol. 45, br. 2, str. 25-62
Penev, G., Stanković, B. (2009) Samoubistva u Srbiji - vulnerabilni muškarci. Socijalna misao, vol. 16, br. 4, str. 151-168
Richard-Devantoy, S., Turecki, G., Jollant, F. (2016) Neurobiology of Elderly Suicide. Archives of Suicide Research, 20(3): 291-313
Robustelli, B.L., Trytko, A.C., Li, A., Whisman, M.A. (2015) Marital Discord and Suicidal Outcomes in a National Sample of Married Individuals. Suicide and Life-Threatening Behavior, 45(5): 623-632
Selakovic-Bursic, S., Haramic, E., Leenaars, A.A. (2006) The Balkan Piedmont: Male Suicide Rates Pre-war, Wartime, and Post-war in Serbia and Montenegro. Archives of Suicide Research, 10(3): 225-238
Wasserman, D., Rihmer, Z., Rujescu, D., Sarchiapone, M., Sokolowski, M., Titelman, D., Zalsman, G., Zemishlany, Z., Carli, V. (2012) The European Psychiatric Association (EPA) guidance on suicide treatment and prevention. European Psychiatry, 27(2): 129-141
World Health Organization (1992) The ICD-10 classification of mental and behavioral diagnostic criteria for research. Geneva: World Health Organization
World Health Organization Mental health: Suicide rates. http://www.who.int/mental_health/prevention/suicide_rates/en/