Article metrics

  • citations in SCindeks: 0
  • citations in CrossRef:0
  • citations in Google Scholar:[=>]
  • visits in previous 30 days:26
  • full-text downloads in 30 days:14
article: 1 from 359  
Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini
2020, vol. 50, iss. 2, pp. 187-214
article language: Serbian
document type: Original Scientific Paper
published on: 02/09/2020
doi: 10.5937/ZRFFP50-26889
Creative Commons License 4.0
Belgrade students and political organizations 1935-1941
Institute of Contemporary History, Belgrade

e-mail: dragomirbondzic@yahoo.com, raderistanovic@hotmail.com

Abstract

During the period between two world wars a dynamic political life took place among the students of the University of Belgrade. The University gathered thousands, close to 10,000 young people on the night of the outbreak of World War II. This attracted political parties to form student political organizations among Belgrade students and to propagate the political and ideological views they supported. Among the political organizations that were present at the University of Belgrade, especially during the second half of the 1930s, were: the Communist Party of Yugoslavia and the League of Communist Youth of Yugoslavia, the Democratic Student Club, the Youth Section of the Serbian Cultural Club, the Student Club of the Yugoslav Radical Union Slovenski Jug and the Youth Organization Zbor. Of all these organizations, the greatest influence during the 1930s was exerted by the Communists, who, although illegal, persecuted and few in number, formed an extensive network of cells at the faculties, and zealously, organized and aggressively acted among the student population. Insisting on a radical solution to the existing general political and socio-economic problems, as well as university and student issues, attracted a large number of Belgrade students to the communist student movement, who took part in numerous demonstrations, strikes and incidents. The ideological-political platform and forms of action of other political organizations at the University, primarily national and right oriented, were largely directed against the influence and actions of communist students. After the outbreak of World War II and the signing of the Ribbentrop-Molotov Pact in 1939, the mutual relations of political organizations at the University became significantly strained. Opposing organizations of Belgrade student youth fought a verbal war on the night of the outbreak of the Second World War on the territory of Yugoslavia, but also often real street battles, in which all the irreconcilability and sharpness of conflicting ideologies of wider political organizations they represented were manifested. It will soon turn out that it was just a preparation for serious, armed and bloody conflicts during the civil war that broke out as part of World War II.

Keywords

Kingdom of Yugoslavia; Belgrade; Students; Ideology; Demonstrations; Communists; Serbian Culture Club; Democratic Part; Zbor; Yugoslav Radical Union; Slovenski jug

References

Bodrožić, M. (1989) Studentski klubovi buržoaskih partija na Beogradskom univerzitetu 1936-1941. in: Pejanović O. [ed.] Ideje i pokretina Beogradskom univerzitetu od osnivanja do danas, Beograd: Centar za marksizam Univerziteta, knj. 2 (130-145)
Bojić, M. (1996) Jugoslavenski narodni pokret 'ZBOR' 1935-1945 - jedan kritički prikaz. Beograd: Narodna knjiga
Bondarev, N.V. (2013) Misterija Tito - moskovske godine. Beograd: Čigoja štampa
Bondžić, D. (2009) Pogled na prošlost Beogradskog univerziteta posle Drugog svetskog rata - stvaranje nove tradicije. in: Radojičić D., Pavićević A. [ed.] Spomen mesta - istorija - sećanja, Beograd: Etnografski institut SANU, 161-174
Bondžić, D. (2004) Beogradski univerzitet 1944-1952. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Bondžić, D. (2006) Razvoj istoriografije na Beogradskom univerzitetu 1980-2005. Istorija 20. veka, vol. 24, br. 1, str. 125-140
Bondžić, D. (2005) Nastanak istoriografije o Beogradskom univerzitetu 1945-1980. Istorija 20. veka, vol. 23, br. 1, str. 153-168
Cvetković, S. (1966) Napredni omladinski pokret u Jugoslaviji 1919-1928. Beograd: Institut društvenih nauka
Damjanović, M. (1974) Napredni pokret studenata Beogradskog univerziteta. Beograd: Nolit, knjiga 2
Damjanović, M. (1966) Napredni pokret studenata Beogradskog univerziteta 1919-1929. Beograd: Nolit, knjiga 1
Dragosavljević, V. (2013) Ideološki uticaji evropskog fašizma na JNP 'Zbor' (1934-1940). in: Janjetović Zoran [ed.] Istorijska tribina - istraživanja mladih saradnika Instituta za noviju istoriju Srbije, Zbornik radova, Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije, 93-111
Dragović, V. (1956) Srpska štampa između dva svetska rata - osnova za bibliografiju srpske periodike 1915-1945. Beograd: Srpska akademija nauka
Đorđević, D. (2001) Ožiljci i opomene. Beograd: BIGZ, knj. 1
Gligorijević, B. (1979) Parlament i političke stranke u Jugoslaviji (1919-1929). Beograd: Institut za savremenu istoriju
Gligorijević, B. (1992) Kominterna jugoslovensko i srpsko pitanje. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Gligorijević, B. (1963) Napad Ljotićevaca na studente Tehničkog fakulteta u Beogradu, u oktobru 1940. i rasturanje Ljotićevog 'Zbora'. Istorijski glasnik, br. 2, 52-81
Gligorijević, B. (1970) Demokratska stranka i politički odnosi u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Gligorijević, B. (1965) Politički pokreti i grupe s nacionalsocijalističkom ideologijom i njihova fuzija u Ljotićevom 'Zboru'. Istorijski glasnik, 4, 35-83
Kurzlydlowski, C. (2013) The early ideological influences of Dimitrije Ljotić: The making of a fascist and traitor?. in: Aleksić D. [ed.] Srbi i rat u Jugoslaviji 1941. godine, Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije, 33-57
Marjanović, J., ur. (1970) Zbornik radova o studentskom omladinskom revolucionarnom pokretu na Beogradskom univerzitetu. Beograd: Univerzitetski odbor
Marković, P.J. (2001) Predistorija studentskih pokreta - uporedna perspektiva do Drugog svetskog rata. Istorija 20. veka, vol. 19, br. 1, str. 19-32
Mitrović, M. (2002) Domovi i menze studenata Beogradskog univerziteta 1838-1998. Beograd: Centar za savremenu istoriju jugoistočne Evrope
Mitrović, M. (2000) Standard siromašnih studenata Liceja, Velike škole i Univerziteta u Beogradu 1838-1926. Istorijski časopis, XLVII, 183-200
Mitrović, M.V. (2000) Studentski dom 'Nj.V. Kralja Aleksandra' 1926-1936. Tokovi istorije, br. 3-4, str. 77-94
Nikolić, K.S. (1993) Boljševizacija Komunističke partije Jugoslavije 1919-1929 - istorijske posledice. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Pejanović, O., ur. (1989) Ideje i pokreti na Beogradskom univerzitetu od osnivanja do danas. Beograd: Centar za marksizam Univerziteta, knjige 1-2
Popović, N. (2003) Slobodan Jovanović i jugoslovenska država. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Popović, N.A. (1989) Srpski kulturni klub (1937-1941). Istorija 20. veka, 1-2, str. 109-140
Radojević, M. (1994) Udružena opozicija 1935-1939. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Ristanović, R. (2017) Organizovanje demokratske omladine na Univerzitetu u Beogradu. Godišnjak za društvenu istoriju, 3-4, 51-78
Ristanović, R. (2016) Ideološka orijentacija članova kluba studenata JRZ Slovenski jug. Tokovi istorije, br. 1, str. 143-164
Simić, B. (2007) Propaganda Milana Stojadinovića. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije
Stanković, Đ.Đ. (2000) Studenti i univerzitet - 1914-1954 - ogledi iz društvene istorije. Beograd: Centar za savremenu istoriju jugoistočne Evrope
Stefanović, M. (1989) Sukobi ljotićevaca sa naprednim studentima Beogradskog univerziteta (1935-1941). in: Pejanović O. [ed.] Ideje i pokreti na Beogradskom univerzitetu od osnivanja do danas, Beograd: Centar za marksizam Univerziteta, knj. 2 (165-178)
Stefanović, M. (1984) Zbor Dimitrija Ljotića. Beograd: Narodna knjiga
Stojkov, T. (1985) Vlada Milana Stojadinovića. Beograd: Institut za savremenu istoriju
Tešić, D. (1993) Klub studenata jugoslovenske radikalne zajednice Slovenski jug na Beogradskom univerzitetu 1953-1941. Istorija 20. veka, vol. 11, br. 1-2, str. 52-71
Tošić, D. (2006) Demokratska stranka 1920-1941. Beograd: Demokratska stranka
Tošić, D. (2007) Lične beleške. Beograd: Demokratska stranka
Tošić, D. (2006) Jedno viđenje studentskih političkih kretanja pred Drugi svetski rat - lične beleške iz 1941. godine. Tokovi istorije, br. 3, str. 229-265
Vasić, M. (1977) Revolucionarni omladinski pokret u Jugoslaviji 1929-1941. godine. Beograd: Narodna knjiga
Vulović, D., ur. (1986) Beogradski univerzitet u predratnom periodu narodnooslobodilačkom ratu i revoluciji. Beograd: Centar za marksizam Univerziteta, knjiga 1-2
Vulović, D., ur. (1983) Beogradski univerzitet u predratnom periodu narodnooslobodilačkom ratu i revoluciji. Beograd: Centar za marksizam Univerziteta