Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 4 od 4  
Back povratak na rezultate
Teme
2010, vol. 34, br. 2, str. 479-506
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
objavljeno: 20/07/2010
Materijalni položaj episkopata i sveštenstva Srpske pravoslavne crkve od 1804. do 1914. godine
Ministarstvo vera Republike Srbije, Beograd

e-adresa: dragan.novakovic@mv.gov.rs

Sažetak

Predstavljeno je složeno pitanje materijalnog položaja episkopata i sveštenstva Srpske pravoslavne crkve u XIX i prvoj deceniji XX veka. Navedeni period bio je od velike važnosti i za crkvu, budući da je nizom pažljivo odabranih i sa istorijskim okolnostima usklađenih mera, prešla komplikovanu kanonsku proceduru predviđenu za nove države, koje postave zahtev da samostalno uređuju i organizuju duhovne poslove. Narodno i crkveno jedinstvo na kome je počivala borba za slobodu tokom turske vladavine najneposrednije je doprinelo da ustavi utemelje, a zakoni razrade državni položaj crkve iz koga su proizlazili različiti kontrolni mehanizmi i opredeljenje državnih organa da ostvaruju uticaj na sve procese od važnosti za njeno funkcionisanje. Rešavanje materijalnog statusa episkopata i sveštenstva postaje značajno, jer se od države očekivalo preduzimanje mera kojima će se odati priznanje za istorijsku ulogu, ali i utvrditi i stabilizovati položaj obezbeđivanjem prihoda dovoljnih za uspešno obavljanje poverenih dužnosti. Država je pitanje rešavala donošenjem različitih zakonskih akata, ali su nezadovoljni sveštenici neprekidno zahtevali redovne plate, što nije moglo biti realizovano zbog odsustva šire podrške, koja bi omogućila usvajanje odgovarajućeg zakona.

Ključne reči

Reference

*** (1900) Kome pripada prihod s tasa postojećeg na celivajućoj ikoni u crkvi. u: Zbornik pravila uredaba i naredaba Arhijerejskog sabora pravoslavne srpske crkve u Kraljevini Srbiji (od 1839-1900. godine), Beograd: Arhijerejski sabor
*** (1884) Objavlenije Blagorodnoj gospodi knezovima, prečastnejšim arhimandritima i protopesviterima, prepodobnim igumanima, častnejšim sveštenicima, poštenorodnim trgovcima i kmetovima i svemu narodu našemu. Petrović i Petrović, II
*** (1900) O iznuđavanju nagrada za rukopoloženje. u: Zbornik pravila uredaba i naredaba Arhijerejskog sabora pravoslavne srpske crkve u Kraljevini Srbiji (od 1839-1900. godine), Beograd: Arhijerejski sabor
*** (1900) O naplati svešteničke nagrade za rezanje kolača o preslavi. u: Zbornik pravila uredaba i naredaba Arhijerejskog sabora pravoslavne srpske crkve u Kraljevini Srbiji (od 1839-1900. godine), Beograd: Arhijerejski sabor
*** (1840) Opredelenije naplate sveštenika za njino svjaštenodjejstvo. u: Sbornik zakona i uredaba i uredbeni ukaza izdani u Knjaževstvu srpskom od aprila 1840. god. do konca decembra 1844. g, Knigopečatni Knjaževstva Srbskog, II čast
*** (1981) Berat Mahmuda II od 7. novembra 1813. beogradskom itropolitu Dionisiju. Spomenik Srpske kraljevske akademije, X
*** (1900) Plate đakona - u kojim prilikama i đakoni primaju učešća u činodejstvima, koja se vrše na zahtev privatnih lica. u: Zbornik pravila uredaba i naredaba Arhijerejskog sabora pravoslavne srpske crkve u Kraljevini Srbiji (od 1839-1900. godine), Beograd: Arhijerejski sabor
*** (1851) Predstavka Mitropolita i zaključenje Sabora arhijerejskog o popravci stanja svešteničkog praviteljstvu i sovjetu, da se sveštenstvu odredi stalna plata. 31. maj
*** (1988) Ustav Knjaževstva Srbije izdat i zakletvom potvrđen o Sretenjskoj skupštini 1835. godine u Kragujevcu. u: Ustavi i vlade Kneževine Srbije, Kraljevine Srbije, Kraljevine SHS i Kraljevine Jugoslavije 1835-1941, Beograd: Nova knjiga
*** (1883) Zakon o uređenju svešteničkog stanja - 1882. u: Zbornik zakona i uredaba u Kraljevini Srbiji izdanih od 20 jula 1882 do 19 februara 1883 godine, Beograd: Kraljevsko-srpska državna štamparija
*** (1883) Zakon o ustanovljenju crkvenog fonda od 31. decembra 1882. godine. u: Zbornik zakona i uredaba u Kraljevini Srbiji izdanih od 20 jula 1882 do 19 februara 1883 godine, Beograd: Kraljevsko-srpska državna štamparija
*** (1890) Zakon o crkvenim vlastima istočno-pravoslavne crkve u Kraljevini Srbiji - 1890. Beograd: Kraljevska srpska državna štamparija
*** (1900) Zakon o crkvenim vlastima istočno-pravoslavne crkve u Kraljevini Srbiji. u: Zbornik pravila uredaba i naredaba Arhijerejskog sabora pravoslavne srpske crkve u Kraljevini Srbiji (od 1839-1900. godine), Beograd: Arhijerejski sabor
Arsenijević, B.L. (1898) Istorija srpskog ustanka. Beograd
Gavrilović, M. (1909) Miloš Obrenović. Beograd, druga knjiga 1821-1826
Ilić, A. (1911) Petar Jovanović mitropolit beogradski - njegov život i rad 1833-1859. god. Beograd
Karadžić-Stefanović, Vuk (1898) Građa za srpsku istoriju. Beograd
Marjanović, Č. (1928) Naša religioznost i pitanje uređenja svešteničkog stanja. Beograd
Nenadović, M. (1971) Memoari. Beograd: Prosveta
Novaković, D. (2007) Stav naprednjačke stranke prema Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Politikologija religije, -2
Petrović, M. (1901) Finansije i ustanove obnovljene Srbije. Beograd, knjiga prva, drugo izdanje
Petrović, V., Petrović, N. (1882) Građa za istoriju Kneževine Srbije, vreme prve vlade kneza Miloša Obrenovića. Beograd, knjiga prva 1815-1821
Petrović, V., Petrović, N. (1884) Građa za istoriju Kraljevine Srbije, vreme prve vlade kneza Miloša Obrenovića. Beograd, knjiga druga, od 1821 do 1823
Stojadinović, M. (1909) Srpsko zakonodavstvo o izdržavanju sveštenstva. Beograd
Švabić, P. (1904) Meletije Pavlović mitropolit beogradski 1831-1833. Glasnik pravoslavne crkve u Kraljevini Srbiji, sveska za jun i jul
Veselinović, R. (1966) Istorija Srpske pravoslavne crkve sa narodnom istorijom. Beograd, knjiga II (1766-1945)
Vukićević, M. (1896) Prilozi za istoriju crkve Prvog ustanka. Vesnik Srpske crkve, 1-2