Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:14
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:7
članak: 6 od 16  
Back povratak na rezultate
Psihološka istraživanja
2015, vol. 18, br. 2, str. 165-180
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 15/07/2016
doi: 10.5937/PsIstra1502165D
Ličnost adol escenata s problemom zavisnosti od interneta i karakteristike njihovih porodica
aUniverzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Institut za mentalno zdravlje
bUniverzitet u Beogradu, Fakultet političkih nauka
cCentar za istraživanje i razvoj društva IDEAS
dUniverzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju

e-adresa: vesna.dukanac@gmail.com

Sažetak

Istraživanje se bavi utvrđivanjem specifičnih dimenzija ličnosti adolescenata 'internet-zavisnika', ličnosti njihovih roditelja i karakteristika porodičnog funkcionisanja s ciljem boljeg razumevanja faktora rizika za razvojovog poremećaja. Uzorak je činilo 60 adolescenata oba pola, uzrasta od 15 do 18 godina, od toga 30 iz kliničke grupe 'internet- zavisnika' i 30 ispitanika kontrolne grupe iz opšte populacije, kao i 120 roditelja, odnosno po 30 parova roditelja obe grupe adolescenata. U istraživanju su primenjeni upitnici za procenu zavisnosti od interneta (Young's Internet Adiction Test - IAT), za procenu ličnosti adolescenata (Belgrade Adolescent Personality Inventory - BAPI), ličnosti roditelja (Temperament and Character Inventory-Revisited - TCI-R) i procenu porodičnog funkcionisanja (Family Adaptability and Cohesion Evaluation Scale - FACES IV). Rezultati ukazuju na to da adolescente s problemom zavisnosti od interneta karakteriše visok stepen impulsivnosti i niska istrajnost, kao i nezreli aspekti karaktera koji regulišu odgovorno, ka cilju usmereno i kooperativno ponašanje. Očeviispitanika kliničke grupe imaju značajno više skorove na dimenziji Perzistencije, a majke na dimenziji Potrage za novinama, dok oba roditelja imaju povišene skorove na Self-transcendenciji, što potencijalno ukazuje na to da su manje dostupnisvojoj deci. Sve dimenzije koje se odnose na pozitivne aspekte porodičnog funkcionisanja kliničke grupe niske su prema proceni oba roditelja, dok je negativna dimenzija porodičnog funkcionisanja Haotičnost procenjena kao visoko izražena kod oba roditelja, a Neuključenost samo kod očeva. Dobijeni rezultati ukazuju na to da roditelji ispitanika kliničke grupe formiraju specifičan oblik dezangažovanog i distanciranog roditeljskog stila, koji rezultira izbegavajućim ponašanjem adolescenata i njihovim povlačenjem u 'virtuelni svet'. Takvi nalazi mogu imati značajnu ulogu u razumevanju nastanka zavisnosti od interneta, u koncipiranju preventivnih programa i definisanju smernica za efikasniji terapijski tretman.

Ključne reči

Reference

Aboujaoude, E., Koran, L.M. (2010) Impulse control disorders. New York: Cambridge University Press
Anderson, K.N., Anderson, L.E., Glanze, W.D., ur. (1998) Mosby's medical, nursing & allied health dictionary. Saint Louis, MO: Mosby-Year Book, 5th ed
Batthyany, D., Muller, K.W., Benker, F., Wolfling, K. (2009) Computer game playing: Clinical characteristics of dependence and abuse among adolescents. Wiener Klinishe Wochenschrift, 121(15-16), 502-509
Chang, M.K., Law, S.P.M. (2008) Factor structure for Young’s Internet Addiction Test: A confirmatory study. Computers in Human Behavior, 24(6): 2597-2619
Cloninger, C. R., Svrakic, N.M., Svrakic, D.M. (1997) Role of personality self-organization in development of mental order and disorder. Development and Psychopathology, 9(4): 881-906
Cloninger, C.R., Przybeck, T.R., Svrakic, D.M., Wetzel, R.D. (1994) Manual of Temperament and Character Inventory (TCI): A guide to its development and use. St. Louis: Washington University
Cloninger, R., Przybeck, T., Švrakić, D., Wetzel, R. (1999) The temperament and character inventory: Revisited, for evaluation purpose only. St. Louis, MO, itd: Washington University
Ćerković, N. (2011) Afektivno vezivanje članova porodice, porodično funkcionisanje i psihičke teškoće dece. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, master rad
Dukanac, V., Ignjatović-Džamonja, T. (2005) Uticaj društvenih promena na bazične karakteristike ličnosti adolesceneta. u: Ćurčić V. [ur.] Unutrašnja i spoljašnja realnost adolescenata, Beograd: IP Žarko Albulj, str. 169-175
Dukanac, V. (2013) Povezanost sociopatoloskih pojava i psihopatologije adolescenata sa strukturom licnosti roditelja i porodicnim funkcionisanjem. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, doktorska disertacija
Dukanac, V., Popović-Ćitić, B., Ignjatović-Džamonja, T., Milanović, M. (2014) Family adaptability and personalities of parents and adolescents risk factors for Internet addiction. u: The eight international scientific conference, Special education and rehabilitation today, Proceedings, November, pp. 211-219
Dzamonja-Ignjatovic, T., Svrakic, D.M., Svrakic, N., Jovanovic-Divac, M., Cloninger, R.C. (2010) Cross-cultural validation of the revised Temperament and Character Inventory: Serbian data. Comprehensive Psychiatry, 51(6): 649-655
Džamonja-Ignjatović, T., Milanović, M., Dukanac, V. (2014) Belgrade adolescent personality inventory: Bridging the gap between personality assessment in children and adults. Psihološka istraživanja, vol. 17, br. 1, str. 35-53
Erikson, H.E. (2008) Identitet i životni ciklusi. Beograd: Zavod za udžbenike
Griffiths, M.D. (2008) Internet and video-game addiction. u: Essau C. [ur.] Adolescent Addiction: Epidemiology, Assessment and Treatment, San Diego, CA: Elsevier, pp. 231-267
Hrnčić, J., Džamonja-Ignjatović, T., Despotović-Stanarević, V. (2011) Evaluacija efekata programa integracije mladih u sukobu sa zakonom. Godišnjak Fakulteta političkih nauka, vol. 5, br. 5, str. 437-451
Ignjatović-Džamonja, T., Birčanin, F. (2014) Mogućnosti primene integrativnog programa tretmana u realizaciji vaspitnih naloga. Socijalna politika, 49(2); 67-91
Lightfoot, C., Cole, M., Cole, S. (2013) The development of children. New York: Worth Publishers
Olson, D., Gorall, D., Tiesel, J. (2006) FACES IV package: Administration manual. Minneapolis, MN: Life Innovations
Olson, D.H. (2008) Faces IV manual. Minneapolis, MN: Life Innovations
Olson, D. (2011) FACES IV and the Circumplex Model: Validation Study. Journal of Marital and Family Therapy, 37(1): 64-80
Park, S.K., Kim, J.I., Cho, C.B. (2008) Prevalence of Internet addiction and correlations with family factors among South Korean adolescents. Adolescence, 43(172), 895-909
Popović-Ćitić, B., Marković, M., Popović, V. (2012) Zavisnost od interneta - aktuelna saznanja i dileme. u: Kordić B., Kovačević A., Banović B. [ur.] Reagovanje na bezbednosne rizike u obrazovno-vaspitnim ustanovama, Beograd: Fakultet bezbednosti, str. 261-271
Ranković, N. (2012) Porodično funkcionisanje i partnerska vezanost adolescenata. Beograd: Filozofski fakultet, master rad
Shapira, N.A., Lessig, M.C., Goldsmith, T.D., Szabo, S.T., Lazoritz, M., Gold, M.S., Stein, D.J. (2003) Problematic internet use: Proposed classification and diagnostic criteria. Depression and Anxiety, 17(4): 207-216
Tadić, N. (2006) Psihijatrija detinjstva i mladosti. Beograd: Naučna knjiga
Vukov, M. (1994) Putevi i stranputice porodice - porodica i mladi. Beograd: GIP Kultura
Wartberg, L., Kammerl, R., Rosenkranz, M., Hirschhäuser, L., Hein, S., Schwinge, C., Petersen, K., Thomasius, R. (2014) The Interdependence of Family Functioning and Problematic Internet Use in a Representative Quota Sample of Adolescents. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 17(1): 14-18
Xiuqin, H., Huimin, Z., Mengchen, L., Jinan, W., Ying, Z., Ran, T. (2010) Mental Health, Personality, and Parental Rearing Styles of Adolescents with Internet Addiction Disorder. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 13(4): 401-406
Yan, W., Li, Y., Sui, N. (2013) The Relationship between Recent Stressful Life Events, Personality Traits, Perceived Family Functioning and Internet Addiction among College Students. Stress and Health, 30(1): 3-11
Yao, M.Z., He, J., Ko, D.M., Pang, K. (2014) The Influence of Personality, Parental Behaviors, and Self-Esteem on Internet Addiction: A Study of Chinese College Students. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 17(2): 104-110
Yen, J., Yen, C., Chen, C., Chen, S., Ko, C. (2007) Family Factors of Internet Addiction and Substance Use Experience in Taiwanese Adolescents. CyberPsychology & Behavior, 10(3): 323-329
Young, K.S. (2004) Internet Addiction: A New Clinical Phenomenon and Its Consequences. American Behavioral Scientist, 48(4): 402-415
Young, K.S. (2008) Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. Cyber Psychology & Behavior, 1(3), 237-244