Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:1

Sadržaj

članak: 1 od 2  
Back povratak na rezultate
2018, vol. 57, br. 3, str. 145-154
Batut, 1915 - Prosvećeni sinovi, povedite smišljenu borbu protiv pegavog tifusa!
Beograd

e-adresagorancukuic@gmail.com
Ključne reči: Velisav Vulović; Državni odbor za suzbijanje zaraza; komore na topli suvi vazduh; pegavi tifus; epidemije 1915 godine
Sažetak
Prošao je vek od epidemije pegavog tifusa 1914/15. godine, ali nije odgovoreno da li je srpski narod bio poveden u borbu protiv pegavog tifusa i ako jeste, koliko je to bilo uspešno? Da li su lekari ostali nedorečeni ne razmatrajući aktivnost Državnog odbora za suzbijanje zaraznih bolesti (Odbor)? Da li je bilo koraka zbog kojih treba da ga pamte građani Srbije, a pogotovu lekarski stalež? Odbor je odlučivao 1915. godine i to su zvanični stavovi Srbije od kojih treba poći u analizama tog doba, dok su posleratne istorijsko-medicinske ocene sekundarne. Kao predsednik Odbora, Velisav Vulović je bio koordinator ovog tela i utoliko uticajan na rad saniteta Srbije 1915. godine. Nedostatkom dovoljnog broja fabričkih autoklava nastao je pravi naučni problem kako ih zameniti. Vulović je preteča sanitarnih inžinjera usavršavanjem prototipa 'komore na topli suvi vazduh'. Izgrađena je 'dezinfekciona centrala' u Nišu i puštena u rad pre dolaska Hanterove misije. Sa njom se, moglo ofanzivno delovati depedikulacijom u suzbijanju epidemija transmisivnih bolesti. Koristile su je vojska, bolnice, zarobljenici i građanstvo. Uz saglasnost dr Genčića, komora je bila primenjivana i u osnovnim jedinicama na vojištu. Aktivnost srpskog kadra 1915. u suzbijanju epidemija imala je svojih uspeha. Povedena je smišljena borba protiv pegavca i rekurensa i tako zadužen ne samo srpski rod, već i medicina sveta.
Reference
*** (1941) Rezolucija Srpskog lekarskog društva po pitanju suzbijanja pegavca za vreme rata sa uputom za lečenje. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, 43,(1):52-6
*** (1941) Diskusija V. Stanojevića uz Rezoluciju SLD po pitanju suzbijanja pegavca za vreme rata. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, 43,(1):57-8
*** (1915) O predohvani od pegavca. Ratni dnevnik, 12.02, 2
*** (1915) Jedna korisna ustanova. Straža, 17.04, 2
*** (1915) Odluka Ministarskog saveta - službeni deo. Srpske novine, 10.03.1
Antić, D. (1992) Pegavi tifus u kragujevačkoj prvoj rezervnoj vojnoj bolnici 1914-15. u: Stanojević Vladimir [ur.] Istorija srpskog vojnog saniteta - naše ratno sanitetsko iskustvo, Beograd, str. 314-28 (original 1925)
Čukić, G. (2015) Primena komora na principu suvog toplog vazduha u Srbiji u suzbijanju epidemije 1915. godine. u: Zbornik 'Valjevska bolnica 1915. godine', Valjevo: Arhiv Valjeva, zbornik je u pripremi za štampu
Čukić, G. (2014) Naučni doprinos kod preduzimanja mera protiv epidemijskog tifusa 1915. godine. u: Zbornik radova sa VI naučno-stručnog skupa istorije medicine, farmacije, veterine i narodna zdravstvena kultura, Zaječar, Knj. 5. s. 67-81
Čukić, G. (2016) Državni odbor za suzbijanje zaraznih bolesti 1915. godine. u: Zbornik radova sa VIII naučnostručnog skupa istorije medicine, farmacije, veterine i narodna zdravstvena kultura, Zaječar, Knj. 7. s. 29-46
Čukić, G. (2016) 'Dezinfekciona centrala' 1915. godine u Nišu. Acta medica Medianae, vol. 55, br. 4, str. 97-103
Čukić, G. (2009) Dr Lazar Genčić, pukovnik (1868-1942) - načelnik saniteta Vrhovne komande Srbije 1912-1916. Acta medica Medianae, vol. 48, br. 1, str. 66-74
Čukić, G. (2005) Depedikulacija suvim toplim vazduhom na području Jugoslavije u Prvom i Drugom svetskom ratu. Timočki medicinski glasnik, vol. 30, br. 2, str. 86-92
Đenić, S. (2016) Đeneral Krsta Smiljanić - hronika jednog viteškog života. Čajetina
Hanter, V. (2016) Epidemije pegavog tifusa i povratne groznice u Srbiji 1915. godine. Novi Sad: Prometej
Jovanović-Batut, M. (1915) Zajednički u borbu. Srpske novine, 21.02.2
Jovanović-Batut, M. (1915) Pegavi tif, kako se širi i kako se suzbija. Srpske novine. Dnevni list. Niš., 2-4; 01; 28
Mikić, P., Veličković-Svinjarev, M. (2006) Srpski biografski rečnik. Novi Sad: Matica srpska, Tom 2
Mitrinović, Č., Brašić, M.N. (1937) Jugoslovenske narodne skupštine i sabori. Beograd: Narodna skupština Kraljevine Jugoslavije
Nedok, A. (2017) Valjevo, srpski ratni hirurški centar i grad bolnica u epicentru velike epidemije 1914-1915. Valjevo
Stanojević, V. (1921) Insekti i zaraze. Beograd
Stanojević, V. (1965) Epidemija pegavog tifusa u našoj vojsci (njene žrtve, iskustva i pouke). u: Zbornik neobjavljenih radova saopštenih u sekciji, Beograd: Srpsko lekarsko društvo, knj. 2. s. 63-91. 77
Stanojević, V. (1934) Moje ratne beleške i slike. Ljubljana
Stanojević, V., ur. (1992) Istorija srpskog vojnog saniteta - naše ratno sanitetsko iskustvo. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar
Vulović, V. (1931) Nekrolog. Pravda, 17.01, 2
Vulović, V. (1931) Nekrolog. Politika, 17.01, 6
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: istoriografski prilog
DOI: 10.5633/amm.2018.0320s
objavljen u SCIndeksu: 10.01.2019.
Creative Commons License 4.0