Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:9
članak: 10 od 171  
Back povratak na rezultate
Univerzitetska misao - časopis za nauku, kulturu i umjetnost, Novi Pazar
2019, br. 18, str. 41-53
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 10/06/2020
doi: 10.5937/univmis1918041M
Životni događaji i strategije prevladavanja stresa kod učenika sedmog razreda osnovne škole
aUniverzitet u Nišu, Filozofski fakultet
bInternacionalni Univerzitet u Novom Pazaru

e-adresa: mbmilenovic@gmail.com, gentiana.mehmeti@gmail.com

Sažetak

Stresni životni događaji mogu ići od svakodnevnih frustracija i konflikata, do pravih trauma koje mogu ostaviti duboke posledice na adolescente, kao što su smrt bliske osobe, ravod braka roditelja, ratna dešavanja itd. Kakve će posledice na psiho-fizički stanje pojedinca ostaviti stresni životni događaj, u dobroj meri, zavisi od strategije koju on koristi u konkretnoj stresnoj situaciji (Lacković-Grgin, 2000). U ovom istraživanju, izvršenom na uzorku od 100 učenika sedmog razreda, oba pola, ispitana je povezanost između stresa, merenog Skalom stresnih životnih događaja-STRES-D (Košta, Vulić-Prtorić, 2002) i individualnih strategija prevladava istog, izraženog Upitnikom dečijih strategija prevladavanja stresa-CCSC-R1 (Ayers, et al.,1996). Najstresnijim životnim događajima učenici su smatrali: telesne promene usled odrastanja, smrt bliskog rođaka, biti optužen za nešto što nisu učinili, neverovanje starijih u njihove iskaze i osramoćivanje pred drugima, dok su strategije prevladavanja izražene preko 4 faktora: aktivno prevladavanje, distrakcija, izbegavanje situacije i traženje podrške. Statistička analiza je pokazala da su najnaznačajne korelacije između stresnog događaja, smrti bliskog rođaka, i aktivnog prevladavanja (r=.321; p<0.01), odnosno podrške drugih (r=.326; p<0.01), kao i između osramoćivanja pred drugima i izbegavanja (r=.328; p<0.01), odnosno traženja podrške (r=.317; p<0.01). Rezultati nam govore da doživljaj stresnih situacija i strategije njihovog prevladavanja odlikuju određene specifičnosti svojstvene učenicima starijih razreda osnovnih škola.

Ključne reči

Reference

Ajduković, M. (2000) Krizni događaji i kriza kao psihičko stanje. u: Arambašić L. [ur.] Psihološke krizne intervencije - psihološka prva pomoć nakon kriznih događaja, Zagreb: Društvo za psihološku pomoć - Sinapsa
Aldwin, C.M. (1994) Stress, coping, and development: An intergrative perspective. NY: The Guilford Press
Ayers, T.S., Sandler, I.N., West, S.G., Roosa, M.W. (1996) A dispositional and situational assessment of children's coping: Testing alternative models of coping. Journal of Personality, 64: 923-958
Brdar, I., Rijavec, M. (1997) Coping with stress caused by school failure: Constuction of the questionnaire. Društvena istraživanja, 6, 599-617
Connor-Smith, J., Compas, B. (2002) Vulnerability to social stress: Coping as a mediator or moderator of sociotropy and symptoms of anxiety and depressio. Cognitive Therapy and Research, 26 (1), 39-55
Folkman, S. (1992) Making the case for coping. u: Carpenter B.N. [ur.] Personal coping: Theory, research, and applications, NY: Preager, 31-46
Holmes, P., Rahe, R. (1967) The social readjustment rating scale. Journal of Psychosomatic Research, 11, 213-218
Kalebić, B., Krapić, N., Lončarević, D. (2001) Suočavanje sa stresom kod dece i adolescenata. Psihologijske teme, 10, 3-33
Košta, E., Vulić-Prtorić, A. (2002) Skala stresnih životnih događaja za djecu. u: Grgin-Lacković K. A.; Proroković V.; Ćubela Z.; Penezić,Z. [ur.] Zbirka psihologijskih skala i upitnika, Zadar: Filozofski fakultet, Svezak 1
Krapić, N. (2000) Suočavanje sa stresom kod djece. Ljubljana: Filozofski fakultet, magistarski rad
Krohne, H.W. (1993) Vigilance and cognitive avoidance as concepts in coping research. u: Krohne H.W. [ur.] Attention and avoidance: Strategies in coping with aversiveness, Toronto: Hogrefe and Huber, 19-50
Lacković-Grgin, K. (2000) Stres u djece i adolescenata - izvori, posrednici, učinci. Jastrebarsko: Naklada Slap
Lazarus, R.S. (1991) Emotion and adaptation. NY: Oxford Uni Press
Lazarus, R.S., Folkman, S. (2004) Stres, procjena i suočavanje. Jastrebarsko: Naklada Slap
Moos, R.H., Schaefer, J.A. (1993) Coping resourses and processes: Curent concepts and measures. u: Goldberger L.; Breznitz S. [ur.] Handbook of stress: Theoretical and clinical aspects, NY: Free Press, 234-257
Porter, L., Stone, A. (1995) Are there really gender differences in coping?: A reconsideration of previous data and results from a daily srudy. Journal of Social and Clinical Psychology, 14, 184-202
Rafe, R. (1974) The pathway between life changes and their nearfuture illness reports: Representative results and methodological isssues. u: Dohrenwend B. [ur.] Stressfull live events-their nature and effects, NY: John Wiley & Sons
Reich, J., Zeutra, A. (1981) Life events and personal causation: Some relationships with satisfaction and disress. Journal of Personality and Social Psychology, 41: 1002-1012
Roth, S., Cohen, L. (1986) Approach, avoidance, and coping with stress. American Psychologist, 41, 813-819
Vlajković, J. (2005) Životne krize - prevencija i prevazilaženje. Beograd: IP Žarko Albulj
Vulić-Protrić, A. (1997) Koncept suočavanja sa stresom kod djece i adolescenata i načini njegova mjerenja. Zadar: Radovi Filozofskog fakulteta
Zotović, M., Petrović, J. (2011) Prevladavanje stresa u adolescenciji - relacije sa karakteristikama ličnosti i mentalnim zdravljem. Primenjena psihologija, 3, 245-261
Zotović, M. (2004) Prevladavanje stresa - konceptualna i teorijska pitanja sa stanovišta transakcionističke teorije. Psihologija, vol. 37, br. 1, str. 5-32