Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:6
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 1 od 30  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu
2019, vol. 58, br. 82, str. 219-243
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.5937/zrpfni1982219P

Creative Commons License 4.0
Uloga i razlozi raspuštanja parlamenta u zemljama regiona
Univerzitet u Banjoj Luci, Pravni fakultet, Bosna i Hercegovina

e-adresa: milan.pilipovic@pf.unibl.org

Sažetak

Uspostavljanje ravnoteže između legislative i egzekutive, uz postojanje ustavom utvrđenih sredstava njihovog međusobnog uticaja, predstavlja suštinsko obilježje parlamentarizma. Institut raspuštanja parlamenta upravo obezbjeđuje ostvarivanje neophodnog balansa između zakonodavne i izvršne vlasti. U vezi tog instituta kao osnovna pitanja postavljaju se ovlašćenja organa za njegovo raspuštanje kao i razlozi. Uloga raspuštanja parlamenta ne svodi se isključivo na otklanjanje sukoba između vlade i parlamenta što pripada klasičnoj doktrini, već se pitanje raspuštanja parlamenta postavlja i kad parlament izgubi podršku biračkog tijela. Savremena shvatanja govore o potrebi stavljanja mehanizma raspuštanja parlamenta u društveno-politički kontekst, i objašnjavanja i analiziranja ovog instituta u konkretnoj društveno-političkoj stvarnosti, uzimajući u obzir, pritom, i ulogu političkih stranaka. U posljednjoj deceniji, raspuštanje parlamenta u zemljama regiona, ako bi pod tim podrazumijevali područje bivše Jugoslavije, javlja se kao sve češća pojava. Kada se sagledaju razlozi i okolnosti koji su do toga doveli, odnosno ustavnopolitička stvarnost, nameće se pitanje da li se tu radi o sukobu parlamenta i vlade ili sukobu političkih stranaka, da li je cilj raspuštanja rješavanje tog sukoba, učvršćivanje vlasti ili nešto treće? Pokušaćemo dati odgovore na TA pitanja analizirajući ovaj institut u nekim od država nastalim na području bivše Jugoslavije, stavljajući ustavnopravne norme u društveno-političku stvarnost i okolnosti koje su i dovele do učestalosti ove pojave.

Ključne reči

Reference

*** (1991/1997) Ustav Republike Slovenije. Uradni list Republike Slovenije, št. 33, br. 42
*** (2010) Ustav Republike Hrvatske - prečišćeni tekst. Narodne novine, br. 85
*** (2006) Ustav Republike Srbije. Sl. glasnik Republike Srbije
*** (2001) Ustav na Republika Makedonija. Služben vesnik na Republika Makedonija, br. 52/911, br. 91
Bataveljić, D. (2002) Uporedna analiza zakonodavne vlasti bivših jugoslovenskih zemalja. Kragujevac: Pravni fakultet Univerziteta u Kragujevcu
Fira, a. (1999) Enciklopedija Ustavnog prava bivših jugoslovenskih zemalja. Novi Sad: SANU, tom III
Jovanović, M. (2007) Parlamentarni izbori u Srbiji 21. januara 2007. godine. Srpska politička misao, br. 3-4, str. 131-168
Jovanović, P.B. (1991) Savremeni politički sistem. Novi Sad: Pravni fakultet Univerziteta u Novom Sadu, II deo
Jovičić, M. (1984) Veliki ustavni sistemi - elementi za jedno uporedno ustavno pravo. Beograd: Svetozar Marković
Kutlešić, V. (2004) Ustavi bivših socijalističkih država Evrope - uporednopravna studija. Beograd: Fakultet političkih nauka
Kutlešić, V. (2002) Organizacija vlasti - uporedna studija ustava bivših socijalističkih država Evrope. Beograd
Kuzmanović, R. (2010) Novi eseji o ustavnosti i državnosti. Banja Luka: ANURS
Lo, S. (1929) Engleski parlamentarizam. Beograd: Izdavačka knjižarnica Gece Kona
Marković, L. (1991) Parlamentarno pravo. Zrenjanin: Ekopres
Marković, R. (2017) Ustavno pravo. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Pravni fakultet
Orlović, P.S. (2018) Ustavno pravo. Novi Sad: Pravni fakultet Univerziteta u Novom Sadu
Pajvančić, M. (2009) Komentar Ustava Republike Srbije. Beograd: Fondacija Konrad Adeanuer
Pajvančić, M. (2005) Parlamentarna vlada - oscilacije u ravnoteži. Beograd: Fondacija Konrad Adeanuer
Pejić, I. (2011) Parlamentarna vlada - oscilacije u ravnoteži. Niš: Pravni fakultet Univerziteta u Nišu
Petrov, V. (2015) Parlamentarno pravo. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Pravni fakultet
Petrov, V. (2007) Instituti parlamentarnog prava u novom ustavu Republike Srbije - konstituisanje i raspuštanje skupštine. Pravna riječ, Banja Luka, br. 10/2007, Udruženje pravnika Republike Srpske
Pogorelec, J. (2006) Politična odgovornost. Ljubljana: Uradni list Republike Slovenije
Radojević, M. (2009) Podela vlasti u Ustavu od 2006. godine - skica sistema organizacije vlasti. Pravna riječ, Banja Luka, br. 18/2009. Udruženje pravnika Republike Srpske
Simović, D. (2009) Polupredsjednički sistem - model koga (ne) treba izbegavati. Pravna riječ, Banja Luka, br. 18/2009, Udruženje pravnika Republike Srpske
Simović, D. (2008) Polupredsjednički sistem. Beograd: Službeni glasnik
Simović, M.N., Dmičić, M.S., ur. (2007) Ustav Republike Srpske. Banja Luka, sedmo izdanje
Smerdel, B. (2010) Parlamentarni sustav i stabilnost hrvatskog ustava - slijede li nakon predsjedničkih izbora nove promjene ustrojstva vlasti?. Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu
Sokol, S., Smerdel, B. (1998) Ustavno pravo. Zagreb: Informator
Stojiljković, Z. (2008) Izborne koalicije i proces formiranja vlasti u Srbiji (1990-2008). u: Srećko Mihailović [ur.] Oko izbora (Parlamentarni izbori u Republici Srbiji, 11. maj 2008. godine), Beograd: CeSID
Treneska, R. (2005) Mešovitiot model na organizacija na vlasta: Francija i Makedonija. u: Megunarodnota konferencija 'Makedonsko-francuski denovi na pravoto-2000. godini od Code Civil', Skopje, 2005