Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:8
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 3 od 4  
Back povratak na rezultate
Anali Pravnog fakulteta u Beogradu
2010, vol. 58, br. 1, str. 36-65
jezik rada: srpski
vrsta rada: članak
objavljeno: 07/09/2010
Sretenjski ustav - 175 godina posle
Univerzitet u Beogradu, Pravni fakultet

Sažetak

U radu se ukazuje na neke dileme i stereotipe vezane za Sretenjski ustav iz 1835. godine, koji su se duboko usadili u srpskoj literaturi i svesti. Autor smatra da ih je potrebno preispitati i nudi jedan broj argumenata kao osnov i podstrek za dalja istraživanja. On iznosi neke elemente u korist shvatanja da sretenjski akt treba tretirati kao prvi srpski ustav, da Sretenjski ustav nije nametnut knezu Milošu Miletinom bunom, već da ga je on iskreno želeo i znatno ranije započeo njegovo pripremanje, kao i da je želeo da Ustav spase a ne da je jedva dočekao negativnu reakciju velikih sila, zbog čega je morao da ga suspenduje posle samo šest nedelja. Potom procenjuje da se Miloš pri odluci o donošenju Ustava nije rukovodio isključivo ličnim motivima, već da ga je smatrao važnim instrumentom za ustanovljavanje srpske državne samostalnosti. Nadalje, preispituje stereotip o Dimitriju Davidoviću kao odlučujućem tvorcu Sretenjskog ustava, kao i o francuskom uticaju na njegovo donošenje. Konačno, kritikuje mišljenje o beznačajnosti prava za formiranje nacionalne svesti kod Srba i ukazuje na veliki zakonodavni zamah tridesetih godina XIX veka nošen upravo tom svešću, koji je pored Sretenjskog ustava iznedrio i Srpski građanski zakonik 1844. godine. Na osnovu svega zaključuje da pred mladim istraživačima još uvek postoje široki neistraženi prostori pogotovo u pogledu uticaja stranih pravnih sistema na donošenje Sretenjskog ustava.

Ključne reči

ustavnost u Srbiji; uticaj evropske ustavnosti XIX veka; Knez Miloš; Dimitrije Davidović; pravni transplanti

Reference

*** (1985) 150 godina od donošenja Sretenjskog ustava. Kragujevac
*** (2004) Ustav Knjaževstva Srbije. Beograd: Arhiv Srbije
Avramović, S.D. (2010) Beseda o Sretenjskom ustavu. Letopis Matice srpske, vol. 186, knj. 485, 4, 651-660
Avramović, S.D. (1998) Elementi pravne države i individualna prava u Atini. u: Pravna država u antici - pro et contra, Beograd: Pravni fakultet
Bovan, S.B. (2009) Kelzenov paradoks. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 57, br. 2, str. 135-154
Burke, P. (1998) New perspectives on historical writing. University Park
Čubrilović, V. (1982) Istorija političke misli u Srbiji XIX veka. Beograd
David, R. (1978) Les grands systèmes de droit contemporains. Paris
Gavrilović, M. (1926) Suspendovanje prvoga srpskog ustava, februar-mart 1835. godine. u: Iz nove srpske istorije, Beograd, 190-209
Gavrilović, M. (1912) Miloš Obrenović. Beograd, III
Gavrilović, M. (1926) Suspendovanje prvoga srpskog ustava. u: Iz nove srpske istorije, Beograd, 203
Jovanović, S. (1933) Druga vlada Miloša i Mihaila. Beograd
Jovanović, S. (1931) Jovan Hadžić. u: Iz naše istorije i književnosti, Beograd, 36
Jovanović, S. (1931) Knez Miloš. Beograd: Iz naše istorije i književnosti
Jovanović, S. (1932) Naše ustavno pitanje i XIX veku. u: Političke i pravne rasprave, Beograd, I
Jovanovića, S. (1990) Naše ustavno pitanje u XIX veku. u: Političke i pravne rasprave, Beograd, I Sabrana dela, II, 18
Jovičić, M. (1989) Kakve nam poruke upućuje ustavna istorija Srbije. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 5/562
Kandić, Lj. (1972) Rusija i ustavni razvoj Srbije u prvoj polovini XIX veka do 1839. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 1-3/289
Kandić, Lj. (1970) Prilog proučavanju ustavnog razvitka Srbije 1835-1842. Arhiv za pravne i društvene nauke, 1-2/130
Kandić, Lj. (1960) Ustav od 1835. Arhiv za pravne i društvene nauke, 1-2/137-138
Kandić, Lj. (1972) Neobjavljeni nacrti ustava u Srbiji u prvoj polovini XIX veka. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 5-6/773
Kandić, Lj. (1985) Državnopravni status vrhovnih organa vlasti u Srbiji do donošenja Sretenjskog ustava i prema Sretenjskom ustavu. u: 150 godina od donošenja Sretenjskog ustava, Kragujevac, 37
Karadžić-Stefanović, Vuk (1985) Istorijski spisi. Beograd
Kelzen, H. (1951) Opšta teorija prava i države. Beograd, prev. R. Lukić, M. Simić
Krkljuš, Lj. (2010) Pravna istorija srpskog naroda. Beograd
Krkljuš, Lj. (2006) Projekti ustava za Vojvodovinu Srbiju nastali u toku srpskog narodnog pokreta 1848-1849. Novi Sad
Krkljuš, Lj. (1989) Proekt Ustava za Vojvodovinu srbsku Stefana Radičevića. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 4/393
Kunibert, B. (1901/1988) Srpski ustanak i prva vladavina Miloša Obrenovića. Beograd, I-II
Lukić, R. (1983) Kelzenov normativizam. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 1-4/496-502
Ljušić, R. (1986) Kneževina Srbija (1830-1839). Beograd
Ljušić, R. (2004) Srbija 1835 godine, poslednja godina Srpske revolucije. u: Ustav Knjaževstva Srbije, Beograd
Ljušić, R. (1989) Politička delatnost Dimitrija Davidovića u Srbiji 1821-1835. u: Stvaralaštvo Dimitrija Davidovića, Beograd, 69
Ljušić, R. (2006) Orijentalni novinar, evropski političar - Dimitrije Davidović (1789-1938). Beograd
Marković, R. Primena načela ustavnosti i zakonitosti u Sretenjskom ustavu, 150 godina. 109
Marković, R. (1985) Sretenjski ustav, povodom sto pedeset godina od njegovog donošenja. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 2/149-160
Matić, D. (1851) Javno pravo Knjaževstva Srbije. Beograd
Milićević, M.Đ. (1888) Pomenik znamenitih ljudi u srpskog naroda novijega doba. Beograd
Milićević, M.Đ. (1893) Knez Miloš priča o sebi. Spomenik SKA, Beograd, XXI, 3-33
Milićević, M.Đ. (1959) Pomenik znamenitih ljudi u srpskog naroda. Beograd
Milovanović, M. (1907) Ustavnost Srbijina. Srpski književni glasnik, Beograd, knj. 18, sv. 11
Nedeljković, M. (2009) Novine srbske' Dimitrija Davidovića o drugim zemljama i narodima. u: Stvaralaštvo Dimitrija Davidovića, Beograd, 147
Nikolić, D. (1989) Način i okolnosti donošenja srpskih ustava. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 4/397
Nikolić, P. (1989) Srbija i njena ustavotvorna vlast. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 5/567
Novaković, S. (1894) Srbija u 1834. godini - pisma grofa Boa-le-Konta de Rinji, ministru inostranih dela u Parizu o tadašnjem stanju u Srbiji. Spomenik SKA, XIV, 43
Novaković, S. (1907) Ustavno pitanje i zakoni Karađorđevog vremena - studija o postanju i razviću vrhovne i središnje vlasti u Srbiji 1805-1811. Beograd
Pagzli, D., Pugsley, D. (1995-2007) Justinian's digest and the compilers. Tiverton, Davon, I-III
Pavlović, M. (1998) Ustavnopravna evropeizacija Kneževine i Kraljevine Srbije. u: Srbija i evropsko pravo, Kragujevac, III, 168
Pavlović, M. (2008) Pravna evropeizacija Srbije. Kragujevac
Pavlović, M. (1997) Preobraženski ustav, prvi srpski ustav. Kragujevac
Pavlović, M. (2005) Srpska pravna istorija. Kragujevac
Pavlović, M. (2009) Pravna evropeizacija Srbije. Kragujevac
Popov, N. (1870) Srbija i Rusija. Beograd, I-II
Popović, D. (1996) Prapočetak srpskog parlamentarizma. Beograd
Popović, D. (1988) Ustav od 1835. godine - Sretenjski ustav. u: Ustavi kneževine i kraljevine Srbije, Beograd, 42
Popović, D. Sretenjski ustav - oruđe vladavine i vesnik slobode. 73-78
Popović, D. (2001) Dimitrije Davidović - od narodne k pojedinačnoj slobodi. u: Liberalna misao u Srbiji, Beograd, 33
Popović, D. (2009) Uporedno-pravni pogled na organizaciju vlasti po Sretenjskom ustavu. u: Stvaralaštvo Dimitrija Davidovića, Zemun, 63
Popović, D. (1989) Uporedni pogled na srpske ustave. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, 4/382-383
Popović, M. (1936) Borba za parlamentarni režim u Srbiji / La lutte pour le régime parlementaire en Serbie. Beograd
Prodanović, J. (1947) Istorija političkih stranaka i struja u Srbiji. Beograd, I
Prodanović, J. (1936) Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji. Beograd
Prodanović, J. (1947) Istorija političkih stranaka. Beograd
Radović, R. (1940) Liberalno prirodno pravo u političkoj filozofiji Jovana Stejića i Dimitrija Davidovića. Arhiv za pravne i društvene nauke, 5-6/449-464
Radović, R. (1939) Prirodno pravna teorija monarhiskog apsolutizma u političkoj filosofiji vojvođanskih Srba. Arhiv za pravne i društvene nauke, 5/409-425
Radović, R. (1940) Demokratsko prirodno pravo u političkoj i pravnoj filosofiji Bože Grujovića. Arhiv za pravne i društvene nauke, 1/40-48
Robert, C. (1844) Les Slaves de Turquie - Serbes, Montenegrines, Bosniaques, Albanais et Bulgares. Paris, I-II
Stojančević, V. (2009) Državno-pravni i nacionalno-politički položaj Srbije prema Sretenjskom ustavu 1935. u: Stvaralaštvo Dimitrija Davidovića, Zemun, 32
Stojančević, V. (1981) Istorija srpskog naroda. Beograd, V-1
Stojanović, D. (1990) Prava građana u ustavima Srbije. u: Ustavni razvitak Srbije u XIX i počektom XX veka, Beograd, 165
Stojanović, Lj., ur. (1907-1913) Vukova prepiska. Beograd, I-VII, 630-632, II
Todorović, M. (2010) Inostrani uticaji na glavu, Obštenarodna prava Srbina' u Sretenjskom ustavu. Peščanik, Niš, 8, Istorijski arhiv
Vladisavljević, M. (1938) Razvoj ustavnosti u Srbiji. Beograd
Votson, A. (2000) Pravni transplanti. Beograd
Votson, A. (2007) Pravo u knjigama, zakonu i stvarnosti - uporednopravni pogled. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 55, br. 2, str. 5-18
Vračar, S. (2001) Temelj Kelzenovog normativizma. u: Kelzen H. [ur.] Glavni problemi teorije državnog prava, razvijeni iz učenja o pravnom propisu, Beograd - Podgorica, pogovor knjizi, 563-585
Živanović, J. (1890) Nekoliko primečanija na knjigu Slaveni u Turskoj od Kiprijana Roberta. Spomenik SKA, Beograd, VI, 62