Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [6]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:13
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:1
članak: 1 od 4  
Back povratak na rezultate
Arhitektura i urbanizam
2003, br. 12-13, str. 109-121
jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
objavljeno: 02/06/2007
Arhitektura građevina javnih namena izgrađenih u Beogradu od 1868. do 1900. godine - prvi deo
Univerzitet u Beogradu, Arhitektonski fakultet

Sažetak

U radu su prikazani osnovni tokovi preobražaja Srbije i njene prestonice u poslednje tri decenije 19. veka, nakon ostvarivanja delimičnog nacionalnog oslobođenja posle viševekovne turske vlasti. Političke i ekonomske promene u Kneževini, kasnije Kraljevini, Srbiji uticale su na ubrzani urbani preobražaj prestonice i izgradnju velikog broja novih građevina, posebno za smeštaj državnih i društvenih ustanova. Izgradnja Pozorišta, Kraljevog dvora, brojnih ministarstava, škola, hotela i drugih javnih zdanja donela je u srpsku prestonicu novi duh graditeljstva, koji je bio pod neposrednim uticajem evropske arhitekture istorijskih stilova. Kroz hronološki prikaz izgradnje najznačajnijih državnih i društvenih građevina i analizu njihovog arhitektonskog oblikovanja, u radu se izlažu osnovne karakteristike srpske arhitekture posmatranog perioda, značaj pojedinih autora i njihov odnos prema tadašnjem evropskom graditeljstvu. Težnja je bila da se jasnije sagledaju određene faze kroz koje je prošlo arhitektonsko oblikovanje krajem 19. veka. Promene su se manifestovale kroz stalno obogaćivanje arhitektonskog izraza i unapređenje izvođenja, što je rezultiralo dostizanjem nivoa razvijenih evropskih centara. Uspostavljanje neposrednijih veza sa najbližim susedstvom, Zemunom i Pančevom, a zatim i širim evropskim okruženjem, posebno Peštom i Bečom, odakle su dolazili autori ovih zdanja, unosi u srpsku arhitekturu duh evropske akademske arhitekture. Međutim, u prvom periodu, koji se analizira u prvom delu rada, krajem šezdesetih i tokom sedamdesetih godina 19. veka, zbog loših političkih i ekonomskih prilika, izgrađen je mali broj javnih zdanja. Izdvajaju se Pozorište na Stambol kapiji, novi hotel Kod srpske krune i hotel Rusija, u čijem oblikovanju uočavamo karakteristike prelaznog perioda, kod koga se prožimaju novi oblikovni elementi pod uticajem akademske neorenesansne arhitekture s motivima karakterističnim za prethodnu, romantičarsku, epohu.

Ključne reči

Reference

*** (1968) Beograd u XIX veku. Beograd: Muzej grada Beograda, katalog izložbi-knj. 7
*** (1967) Beograd u devetnaestom veku. u: Iz dela stranih pisaca, Beograd: Muzej grada Beograda, str. 239
Anđus, V.M. (1996) Građevinska tehnika na Liceju, Inženjerskoj školi i Velikoj školi 1838-1846. u: Anđus V. [ur.] Građevinski fakultet Univerziteta u Beogradu 1846-1996, Beograd, knj. I
Babić, L. (1961) Život i rad arhitekte Konstantina A. Jovanovića. Zbornik Arhitektonskog fakulteta, Beograd, 7 str. 18
Đurić-Zamolo, D. (1988) Hoteli i kafane XIX veka u Beogradu. Beograd: Muzej grada Beograda
Đurić-Zamolo, D. (1988) Najraniji pravni propisi iz oblasti arhitekture i urbanizma u Srbiji XIX veka 1835-1865. u: Gradska kultura na Balkanu, XV-XIX vek - zbornik radova, Beograd: Balkanološki institut SANU, posebno izdanje 36, 2
Đurić-Zamolo, D. (1981) Graditelji Beograda 1815-1914. Beograd: Muzej grada Beograda
Gordić, G. (1966) Arhitektonsko nasleđe grada Beograda I - katalog arhitektonskih objekata na području Beograda 1690-1914. Saopštenja, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture SR Srbije, Beograd, sv 6, str. 27
Grujić, V. (1967) Više obrazovanje u Srbiji u prvih sedam decenija 19. veka. Godišnjak grada Beograda, XIV, str. 213
Hitchcock, H.R. (1971) Architecture: Nineteenth and twentieth centuries. u: The Pelican History of Art, Harmondsworth, itd: Penguin Books, str. 14, 19-20, 32, 144
Ivančević, R. (1978) Kriterij stila i kvaliteta u interpretaciji neostilova. u: Život umjetnosti, str. 10
Jovanović, M. (1988-1989) Istorizam u umetnosti XIX veka. Saopštenja, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture, XX-XXI, str. 275-276, 281
Kanic, F. (1967) Kraljevina Srbija i srpski narod - Beograd u devetnaestom veku. Beograd: Muzej grada Beograda
Kolarić, M. (1982) Osvit novog doba - XIX vek. Beograd: Jugoslavija
Kovijanić, G. (1971) Građa Arhiva Srbije o Narodnom pozorištu u Beogradu - 1835-1914. Beograd: Arhiv Srbije, Arhiv Srbije, str. 124, 128, 129
Maksimović, B. (1956) Arhitektonska teorija Emilijana Josimovića. Godišnjak grada Beograda / GMGB, III, str. 285-301
Maksimović, B. (1970) Urbanistički razvoj Beograda - 1830-1941. Beograd: Naučno delo
Maksimović, B. (1983) Ideje i stvarnost urbanizma Beograda - 1830-1941. Beograd: Zavod za zaštitu spomenika kulture grada
Maksimović, B. (1965) Emilijan Josimović - prvi srpski urbanist. Beograd: Institut za arhitekkturu i urbanizam Srbije
Maletić, Đ. (1884) Građa za istoriju srpskog narodnog pozorišta u Beogradu. Beograd: Čupićeva zadužbina
Manević, Z. (1972) Novija srpska arhitektura. u: Srpska arhitektura 1900-1970, Beograd: Muzej savremene umetnosti, str. 8-10
Manević, Z. (1988) Beogradska arhitektonska škola. u: Univerzitet u Beogradu 1838-1988, Beograd
Nedić, S.V. (1990) Zgrada Meteorološke opservatorije u Beogradu. Godišnjak grada Beograda, XXXVII, str. 121
Nedić, S.V. (1976) Urbanističko uređenje Beograda og 1866. go 1914. godine. Godišnjak grada Beograda, XXIII, 177-178
Nestorović, B. Arhitektura Srbije u XIX veku. Beograd, rukopis, Arhiv SANU, Istorijska zbirka br. 14410, str. 166
Nestorović, B. (1956) Narodno pozorište u Beogradu. Godišnjak grada Beograda / GMGB, III, str. 313-320
Nestorović, B. (1972) Jovan Ilkić - beogradski arhitekta. Godišnjak grada Beograda / GMGB, knj. XIX, str. 253
Nestorović, B. (1974) Pregled spomenika arhitekture u Srbiji XIX veka. Saopštenja, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture, br. 10, str. 141-179
Nestorović, B. (1996) Visokoškolska nastava arhitekture u Srbiji - 1846-1971 - neobjavljen rukopis. Beograd: Arhitektonski fakultet
Nestorović, N.B. (1937) Građevine i arhitekti u Beogradu prošlog stoleća. Beograd: Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije / IAUS
Nikić, Lj. (1982) Arhitekta Jovan Subotić. Zbornik Matice srpske za likovne umetnosti, 18, str. 254-255
Nikić, Lj. (1957) Arhitekta Konstantin Jovanović. Godišnjak grada Beograda / GMGB, IV, str. 347
Nikić, L. (1976) Iz arhitektonske delatnosti Konstantina Jovanovića u Beogradu. Godišnjak grada Beograda / GMGB, XXIII, str. 127-129
Nikić, L. (1978) Iz arhitektonske delatnosti Aleksandra Bugarskog u Beogradu. Urbanizam Beograda, 46, str. 63-68
Olsen, D.Đ. (1997) Beč Franje Josifa. u: Perović Miloš R. [ur.] Istorija moderne arhitekture - antologija tekstova, Beograd: Idea, str. 291-300
Pevsner, N. (1976) A history of building types. Princeton University Press
Radovanović, M. (1974) Demografski odnosi 1815-1914. u: Čubrilović V. [ur.] Istorija Beograda, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti / SANU, 2, str. 271, 291
Roter-Blagojević, M. (1998) Pojava prvih zakonskih propisa i standarda u oblasti građevinarstva u Srbiji tokom 19. i početkom 20. veka. Izgradnja, Beograd, 5, str. 245-258
Roter-Blagojević, M. (1997) Nastava arhitekture na višim i visokoškolskim ustanovama u Beogradu tokom 19. i početkom 20. veka - uticaj stranih i domaćih graditelja -. Godišnjak grada Beograda, br. 44, str. 125-168
Roter-Blagojević, M.Z. (1994) Arhitektura građevina javnih namena izgrađenih u Beogradu od 1830. go 1900. godine. Beograd: Arhitektonski fakultet, magistarski rad
Savarenska, T.F. (1987) Zapadnoevropeiskoe gradostroitelstvo XVIII-XIX vekov. Moskva: Strojizdat, str. 154, 189
Summerson, J. (1988) The classical language of architecture. London: Thames and Hudson
Škalamera, Ž. (1967) Prilog proučavanja kartografskih izvora za istoriju Beograda 19 veka. Godišnjak grada Beograda / GMGB, XIV, str. 192
Šorske, K.E. (1998) Fin-de-siècle u Beču - politika i kultura. Beograd: Geopoetika
Vivijen, H. (1967) Srbija - raj za siromašnog čoveka. u: Beograd u devetnaestom veku, str. 170
Yarwood, D. (1987) The architecture of Europe. London: Spring Books