Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:15
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:9
članak: 1 od 23  
Back povratak na rezultate
Kultura
2017, br. 154, str. 56-79
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/kultura1754056M


Dvorski kompleks na Terazijama - od vladarskog doma do reprezentativnog javnog prostora
Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Beograd

Sažetak

Dvorski kompleks na Terazijama, jedan od najvrednijih ambijenata istorijskog jezgra Beograda, formiran je u razmaku od sredine devetnaestog do početka treće decenije dvadesetog veka. Etapnost u oblikovanju kompleksa, osim što je potvrdila doslednost sa idejama originalnog projekta iz 1881, pokazatelj je i složenog procesa u kojem su se preplitale umetničke i političke koncepcije. Namera rada je da analizom faza nastanka kompleksa rasvetli ključne činjenice njegovog arhitektonsko­urbanističkog i pejzažnog uređenja, koji sa sobom nose i važne simbolične, društvene i političke konotacije. Promene koje će obeležiti razvoj kompleksa u periodu nakon Drugog svetskog rata u cilju njegovog pretvaranja u reprezentativni javni ambijent i upravno središte Narodne Republike Srbije i FNR / SFR Jugoslavije, razmatrane su u kontekstu izmenjenih društveno­političkih uslova. Akcenat rada je na utvrđivanju udela koje je formiranje dvorskog kompleksa na Terazijama imalo u kreiranju topografije javnih prostora centralne gradske zone Beograda u širem istorijsko­društvenom okviru vek i po unazad.

Ključne reči

Terazije; dvor; dvorska bašta; Muzej kneza Pavla; državno­upravno sedište; javni park

Reference

*** (1883) Srpsko-kraljevski orao na Kraljevom dvoru. Videlo, br. 66, 5. VI, IV, str. 3
*** (1904) Rušenje Starog dvorca. Politika, avg., I, str. 3
*** (1906) Građenje novog dvorca. Anonim (11. VII), Štampa
*** (1906) Građenje novog dvorca. Anonim (24. VII), Štampa
*** (1922) Stari dvor. Politika, br. 5040, 6. V, XVIII, str. 3-4
Anonim (1939) Francuska izložba u Muzeju kneza Pavla. Umetnički pregled, br. 2, str. 63
Anonim (1939) Muzej kneza Pavla - Izložba nemačkih slika. Umetnički pregled, br. 10
Borić, T.I. (2014) Dvorovi dinastija Obrenović i Karađorđević u Srbiji. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Filozofski fakultet, doktorska disertacija
Damljanović, T. (1997) Arhitekta Svetomir Lazić (1894-1985). Saopštenja, Beograd, br. 29, str. 244-262
Dimitrijević, M.S. (2012) Krsmanovićeva kuća na Terazijama. Beograd: ZZSKGB
Dobrović, N. (1947) Obnova i izgradnja Beograda - konture budućeg grada. Beograd: Urbanistički institut
Đorđević, V. (1980) Još nešto o dvema velikim baštama starog Beograda. Urbanizam Beograda, br. 59-60, Urbanistički zavod, str. 27-30
Đurić-Zamolo, D. (1991) Stari konak u Beogradu. Godišnjak grada Beograda, Beograd, br. 38, Muzej grada Beograda, str. 113-125
Đurić-Zamolo, D. (2009) Graditelji Beograda 1815-1914. Beograd: Muzej grada Beograda
Ignjatović, A. (2009) Arhitektura novog dvora i muzej Kneza Pavla. u: Cvjetićanin T. [ur.] Muzej kneza Pavla, Beograd, 57-88
Ignjatović, A. (2007) Jugoslovenstvo u arhitekturi 1904-1941. Beograd
Jovanović, M. (1988-1989) Istorizam u umetnosti XIX veka. Saopštenja, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture, XX-XXI, str. 275-276, 281
Kadijević, A. (1990) Život i delo arhitekte Dragiše Brašovana 1887-1965. Godišnjak grada Beograda, Beograd, br. 37, Muzej grada Beograda, str. 141-173
Kadijević, A. (1996) Momir Korunović. Beograd: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture
Kadijević, A. (1998) Arhitektura i urbanizam u Srbiji od 1854-1904. u: Podgorac T. [ur.] Nauka i tehnika u Srbiji druge polovine 19. veka (1854-1904), Kragujevac: Univerzitet u Kragujevcu, str. 263-283
Kadijević, A. (2005) Estetika arhitekture akademizma (XIX-XX veka). Beograd: Građevinska knjiga
Kadijević, A. (2006) Arhitektura - okvir privatnog života u srpskim zemljama od početka 19. veka do Prvog svetskog rata. u: Stolić A.; Makuljević N. [ur.] Privatni život kod Srba u devetnaestom veku - od kraja osamnaestog veka do početka Prvog svetskog rata, Beograd: Clio, str. 245-258
Kadijević, A. (2009) Pogled na klasicizam u novijoj srpskoj arhitekturi. Račanski zbornik, Bajina Bašta, br. 14, Fondacija Račanska baština, Manastir Rača, str. 115-122
Kadijević, A., Marković, S. (2003) Milan Minić - arhitekta i slikar. Prijepolje
Kadijević, A. (1996) Beogradski opus arhitekte Milana Minića - 1889-1961. Godišnjak grada Beograda, br. 43, str. 123-152
Kanic, F. (1985) Srbija, zemlja i stanovništvo - od rimskog doba do kraja XIX veka. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ, knj. 2
M.K. (1937) Ženski portret od Tuluz-Lotreka. Umetnički pregled, br. 3
Manević, Z. (2002-2003) Klasicizam u srpskoj arhitekturi. Zbornik Matice srpske za klasične studije, br. 4-5, str. 123-127
Marlović, S. (2005) Traganje za izgubljenom celovitošću dvorskog kompleksa u Beogradu. Godišnjak grada Beograda, br. 52, str. 195-251
Mićović, N. (2011) Arheološki lokalitet Pionirski park. Beograd: ZZSKGB
Mihajlov, S. (2013) Zgrada Novog dvora. Beograd: ZZSKGB
Mihajlov, S. (2000-2001) Prilog proučavanju arhitektonskog dela Milana Minića u Beogradu. Godišnjak grada Beograda, br. 47-48, str. 225-238
Mijajlović, Ć., ur. (2003) Gromanov album fotografija 1876-1878. Beograd, 8.2.2016, http://www.ncd.matf.bg.ac.rs/projects/sr/groman.html
Milanović, H. (2006) Zelenilo Beograda. Beograd: Zelenilo Beograd
Mišić, B. (2013) Zgrada Starog dvora. Beograd: ZZSKGB
Mišić, B. (2005) Efemerni spektakl - proglašenje Kraljevine Srbije 1882. Nasleđe, br. 6, str. 85-106
Mitrović, K. (2006) Dvor kneza Aleksandra Karađorđevića. u: Stolić A.; Makuljević N. [ur.] Privatni život kod Srba u devetnaestom veku - od kraja osamnaestog veka do početka Prvog svetskog rata, Beograd: Clio, str. 302-330
Nedić, S.V. (2001) O nekim pitanjima izvorne arhitekture Novog dvora. Nasleđe, br. 3, str. 57-66
Nedić, S.V. (1999) Iz istorije starog dvora. Nasleđe, br. 2, str. 11-24
Nestorović, B. (2006) Arhitektura Srbije u XIX veku. Beograd
Nikić, L. (1978) Iz arhitektonske delatnosti Aleksandra Bugarskog u Beogradu. Urbanizam Beograda, 46, str. 63-68
P.V. (1938) Izložba italijanskog portreta. Umetnički pregled, br. 6-7, str. 221-223
Pokrajac, M. (2013) Aleksandar Bugarski - pionir akademizma u Beogradu. Godišnjak grada Beograda, Beograd, br. 60, Muzej grada Beograda, str. 71-108
Pokrajac, M. (2015) Heraldički dekor u službi vladarske ideologije na fasadama Starog dvora. Artum, Beograd, br. 2, Odeljenje za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu, str. 52-61
Popović, B. (2011) Primenjena umetnost i Beograd 1918-1941. Beograd: Muzej primenjene umetnosti
Popović, M. (1997) Heraldički simboli na beogradskim javnim zdanjima. Beograd: BMG
Putnik, V. (2012) Prilog proučavanju razvojnih tokova međuratne stambene arhitekture Beograda. Nasleđe, br. 13, str. 153-166
Roter-Blagojević, M.Z. (2003) Arhitektura građevina javnih namena izgrađenih u Beogradu od 1868. do 1900. godine - prvi deo. Arhitektura i urbanizam, br. 12-13, str. 109-121
Stojanović, S. (1912) Srpski neimar. Beograd
Stolić, A. (2006) Privatnost u službi reprezentacije - dvor poslednjih Obrenovića. u: Stolić A.; Makuljević N. [ur.] Privatni život kod Srba u devetnaestom veku - od kraja osamnaestog veka do početka Prvog svetskog rata, Beograd: Clio, str. 331-353
Timotijević, M. (2009) Prestonička urbana memorija i fleksibilna nacionalna geografija - sađenje mladice Takovskog grma u Beogradskom Dvorskom parku. Nasleđe, br. 10, str. 11-40
U. (1937) Muzej kneza Pavla: Izložba poljske umetnosti - otkopavanja u Stobima. Umetnički pregled, br. 2
U. (1940) Valonska dvorana u Muzeju kneza Pavla. Umetnički pregled, br. 1-2
Vasić, P. (1938) Nikola Pusen kod nas. Umetnički pregled, br. 5, str. 129-134
Vujović, B. (1986) Umetnost obnovljene Srbije 1791-1848. Beograd: Prosveta, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture
Vujović, S.Đ. (2007) Gradsko stanovanje i privatnost u Srbiji tokom 20. veka. u: Ristović M. [ur.] Privatni život kod Srba u dvadesetom veku, Beograd, 291-308
Z.M. (1954) Etnografski muzej u Beogradu. Godišnjak Muzeja grada Beograda, Beograd, br. 1, Muzej grada Beograda, str. 316-321