Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:1
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 4 od 16  
Back povratak na rezultate
2006, vol. 45, br. 1, str. 5-12
KAP studija: znanje, stavovi i ponašanje odraslih stanovnika, od značaja za nastanak vodećih zaraznih bolesti u Republici Srbiji
aInstitut za zaštitu zdravlja Srbije 'dr Milan Jovanović-Batut', Beograd
bInstitut za zaštitu zdravlja, Niš

e-adresajovic_sladjana@batut.org.yu
Sažetak
Akutne zarazne bolesti su još uvek među vodećim bolestima u nerazvijenim zemljama, a predstavljaju značajan socijalnomedicinski problem i u razvijenom svetu, zbog svog visokog morbiditeta, mortaliteta, ekonomskih gubitaka i ljudske patnje koju prouzrokuju. Cilj istraživanja je bio utvrditi postojanje specifičnih faktora rizika, povezanih sa znanjem, stavovima i praksom odraslih stanovnika Republike Srbije, koji doprinose nastanku zaraznih bolesti, prema: teritoriji (Beograd, Vojvodina i centralna Srbija), polu i starosti ispitanika. Istraživanje zdravstvenog stanja, zdravstvenih potreba i korišćenja zdravstvene zaštite stanovništva Srbije, realizovano je u Institutu za zaštitu zdravlja Srbije "Dr Milan Jovanović Batut", svim institutima/zavodima na teritoriji Republike, u WHO-u i UNICEF-u. Studijom preseka obuhvaćen je 9921 ispitanik (52% žena i 48% muškaraca). Higijenske navike su na višem nivou kod stanovnika Beograda i Vojvodine, u odnosu na centralnu Srbiju, po pitanju pranja ruku pre jela (88:90,6:87,5%, p < 0,00046), po ulasku u kuću (83,1:68,6:67,5%, p < 0,00000), pre upotrebe toaleta (50,8:46,9:40,1%, p < 0,00000) i posle upotrebe toaleta (92,3:93,7:91,4%, p < 0,0031). Pre jela, 11,5% odraslih stanovnika ne pere ruke skoro nikada ili ponekad; po ulasku u kuću, ruke ne opere svaki treći odrasli ispitanik, pre upotrebe toaleta, više od polovine a posle upotrebe, gotovo 8% ispitanika. Kontaminiranim rukama se tako prenose crevne zarazne i parazitarne bolesti, i neke polne bolesti kao što su gonoreja, sifilis ili virusne bradavice. Žene imaju bolje higijenske navike od muškaraca a mlađi ispitanici imaju bolje higijenske navike od starijih. Nepovoljan pokazatelj je da svaki 5. muškarac i svaka 4. žena ne prihvataju sopstvenu odgovornost za zdravlje. Potvrđene su navike i ponašanje koja umanjuju otpornost organizma prema infektivnim agensima: nepravilna ishrana, velika zastupljenost pušenja i zloupotrebe alkohola, izloženost stresu (63,5% žena i 53,3% muškaraca), dok samo 7,9% žena i 15,2% muškaraca redovno koristi kondom u cilju prevencije polno prenosivih bolesti i HIV infekcije. Nivo znanja ispitanika o mogućnostima prevencije ovih bolesti je na nezadovoljavajućem nivou. Usluge zdravstvene službe ispitanici najčešće koriste kod postojanja bolesti (44,1%), a u manjem procentu u preventivne svrhe (29,9%).
Reference
Benenson, A.S. (2000) Control of communicable diseases in man. Washington, DC: American Public Health Association / APHA
Bensaba, S. (2002) Živeo stres. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Damjanov, V., Grozdanov, M., Matović-Miljanović, S. (2002) Karakteristike porodice i domaćinstava u Republici Srbiji. Glasnik Instituta za zaštitu zdravlja Srbije, 1-2, str. 18-21
Fletcher, R., Fletcher, S., Wagner, E. (2001) Clinical epidemiology. Baltimore, itd: Williams and Wilkins
Gochman, D.S. (1997) Handbook of Health Behavior Research IV. Relevance for Professionals and Issues for the Future. New York and London: Plenum Press
Hancock, T., Labonte, R., Edwards, R. (1999) Indicators that count! Measuring population health at the community level. Can J Public Health, 90 Suppl 1: S22-6
Institut za zaštitu zdravlja Srbije (2004) Izveštaj o realizaciji programa zdravstvene zaštite stanovništva od zaraznih bolesti u 2003. godini na teritoriji Republike Srbije. Beograd
Institute of Public Health of Serbia (2001) Health status, health needs and utilization of health services - in 2000: Report on the analysis for adult population in Serbia. Belgrade
Isreal, B. (1994) Health education and community enpowerment. Health Educ Q, 21(2), str. 141-170
Kemm, J. (1991) Health Education and the problem of knowledge. Health Promotion International, 6(4), str. 291-6
Lari, M.S. (2004) Patients needs, satisfaction and health related quality of life. Towards a comprehensive model. u: Health and quality of life outcome, Available from URL http//www.hglo.com/content
Murray, C.J., Lopez, A.D. (2002) Assessing health Needs: The global Burden of Disease Study. u: Detels R. i dr. [ur.] Textbook of Public Health, Oxford, itd: Oxford University Press / OUP, vol. 1, str. 243-54
Murray, C.J.L. (1998) Global epidemiology of infectious diseases. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Radovanović, Z. (2003) Savremena epidemiologija - koreni, teoretske osnove i pravci razvoja. Beograd: Medicinski fakultet
Vučić-Janković, M., Vukičević, A. (2004) Faktori rizika po zdravlje stanovništva u republici Srbiji i odgovori na njih. u: XI Stručna konferencija Batutovi dani. Podrška razvoju javnog zdravlja u Srbiji, Beograd: Institut za zaštitu zdravlja Srbije, in press
World Health Organization (1996) New Challenges for Public Health. Report of an interregional meeting. Geneva: World Health Organization Publishing
World Health Organization (2001) Emerging infectious diseases. Geneva: World Health Organization Publishing
Wright, J. (2001) Assessing Health Needs. u: Handbook of Public Health Practice, Oxford, itd: Oxford University Press / OUP
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljen u SCIndeksu: 02.06.2007.