Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:[1]
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:10
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:8
članak: 2 od 7  
Back povratak na rezultate
Psihološka istraživanja
2014, vol. 17, br. 2, str. 191-206
jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
doi:10.5937/PsIstra1402191P


'Filozofija za decu' kao kreiranje zone narednog razvoja
aUniverzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, Institut za psihologiju
bBeograd

e-adresa: pesicjelena011@gmail.com

Sažetak

U radu analiziramo koncepciju, ciljeve i metodologiju programa 'Filozofija za decu', namenjenog podsticanju kritičkog mišljenja kod dece uzrasta od pet do osamnaest godina. Polaznu osnovu čine koncepti i principi razvojne teorije Lava Vigotskog. Smatrali smo da analiza načina na koji su oni primenjeni u okviru jednog uspešnog i uticajnog programa za razvoj dečjeg mišljenja može doprineti razradi koncepta zone narednog razvoja i razumevanju procesaputem kojih se kokonstruišu kognitivne kompetencije. Praktična relevantnost analize u vezi je sa još uvek otvorenim pitanjem o mogućnosti podsticanja složenijih kognitivnih veština u mlađim uzrastima. Analiza je pokazala da je Lipman,već u koncipiranju programa, stvaralački primenio ideju Vigotskog o formativnoj ulozi interakcije spontanih i naučnih pojmova, fokusirajući se na razvoj metakognicije. Metodološke procedure programa zato su zasnovane na upotrebi jezika, tačnije narativno-dijaloških i racionalnih formi diskursa kao medijacionog sredstva u razvoju veština logičkog rezonovanja i kritičkog rasuđivanja. Filozofske novele, kao inovativni obrazovni žanr, predstavljaju Lipmanov doprinos razradi koncepta direktne kulturne interakcije, koji je, inače, manje ispitivan u okviru sociokulturnog pristupa. Analiza postepene transformacije grupne diskusije, od monoloških i mahom anegdotskih uključivanja dece, preko pravih dijaloških razmena, do ovladavanja procedurama i veštinama kritičkog dijaloga, jedna je od najuverljivijih demonstracija genetičkog zakona Vigotskog. Specifična uloga nastavnika, koja se sastoji u indirektnom vođenju diskusije primenom sokratovskih pitanja, dodaje nova značenja konceptu fino podešene podrške i doprinosi razumevanju načina na koje se može kreirati zona narednog razvoja u obrazovnom kontekstu. PR Projekat Ministarstva nauke Republike Srbije, br. 179018: 'Identifikacija, merenje irazvoj kognitivnih i emocionalnih kompetencija važnih društvu orijentisanom na evropskeintegracije'.

Ključne reči

Reference

Branković-Sutton, R., Gošović, R., Gošović, V. (2007) Filozofija s decom. Beograd: Kreativni centar
Daniel, M., Auriac, E. (2011) Philosophy, Critical Thinking and Philosophy for Children. Educational Philosophy and Theory, 43(5): 415-435
de Marzio, D.M. (2011) What Happens in Philosophical Texts: Matthew Lipman's Theory and Practice of the Philosophical Text as Model. Childhood & Philosophy, 7(13); 29-46
del Rio, P., Alvarez, A. (1995) Tossing, praying, and reasoning: The changing architectures of mind and agency. u: Wertsch J.V., del Rio P., Alvarez A. [ur.] Sociocultural studies of mind, New York: Cambridge University Press, pp. 215-246
Fisher, R. (2013) Teaching thinking: Philosophical enquiry in the classroom. London: Bloomsbury
Glaser, R. (1984) Education and thinking: The role of knowledge. American Psychologist, 39(2): 93
Gregory, M. (2011) Philosophy for Children and its Critics: A Mendham Dialogue. Journal of Philosophy of Education, 45(2): 199-219
Ivić, I. (1994) Lev S. Vygotsky. Prospects, 24(3-4): 761-785
King, P.M., Strohm, K.K. (1994) Developing reflective judgment: Understanding and promoting intellectual growth and critical thinking in adolescents and adults. San Francisco: Jossey-Bass Publishers
Kovač-Cerović, T. (1988) Kako znati bolje - razvoj metakognicije u svakodnevnom odnosu majke i deteta. Beograd: Institut za psihologiju
Lipman, M. (1973) Philosophy for children. Preuzeto sa http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED103296.pdf
Lipman, M. (2009) Philosophy for children: Some assumptions and implications. u: Marsal E., Dobashi T., Weber B. [ur.] Children Philosophize Worldwide: Theoretical and Practical Concepts, Frankfurt: Peter Lang, pp. 23-46
Lipman, M., Sharp, A.M., Oscanyan, F.S. (1977/1980) Philosophy in the Classroom. Philadelphia: Temple University Press
Lipman, M., Thinking, I.for C. (1991) Rediscovering the Vygotsky Trail. Inquiry: Critical Thinking Across the Disciplines, 7(2): 14-16
Lyle, S. (2000) Narrative understanding: Developing a theoretical context for understanding how children make meaning in classroom settings. Journal of Curriculum Studies, 32(1): 45-63
McPeck, J.E. (1981) Critical thinking and education. New York: St. Martin's Press
Millett, S., Tapper, A. (2012) Benefits of Collaborative Philosophical Inquiry in Schools. Educational Philosophy and Theory, 44(5): 546-567
Moll, L.C. (1990) Introduction. u: Mol L.C. [ur.] Vygotsky and education: Instructional implications and applications of sociohistorical psycshology, Cambridge: Cambridge University Press
Murris, K. (2000) Can Children Do Philosophy?. Journal of the Philosophy of Education, 34(2): 261-279
Paul, R. (1993) Critical thinking: What every person needs to survive in a rapidly changing world. Santa Rosa, CA: Foundation Critical Thinking
Pešić, J. (2007) Logički i epistemološki pristup kritičkom mišljenju. Psihologija, vol. 40, br. 2, str. 173-190
Pešić, J. (2008) Kritičko mišljenje - od logike do emancipatorne racionalnosti. Beograd: Institut za psihologiju
Pešić, J. (2011) Sličnosti i razlike u konceptualizovanju kritičkog mišljenja. Psihološka istraživanja, vol. 14, br. 1, str. 5-23
Pešić, J.M. (2005) Sociocultural approach to textbook. Psihologija, vol. 38, br. 4, str. 369-381
Plut, D. (2003) Udžbenik kao kulturno-potporni sistem. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Pritchard, M. (2014) Philosophy for Children. u: Zalta E.N. [ur.] The Stanford Encyclopedia of Philosophy, http://plato.stanford.edu/entries/children
Smolka, A.L., de Goes, M.C., Pino, A. (1995) The constitution of the subject: A persistent question. u: Wertsch J.V., del Rio P., Alvarez A. [ur.] Sociocultural studies of mind, New York: Cambridge University Press, pp. 165-184
Vansieleghem, N., Kennedy, D. (2011) What is Philosophy for Children, What is Philosophy with Children-After Matthew Lipman?. Journal of Philosophy of Education, 45(2): 171-182
Vigotski, L. (1983) Mišljenje i govor. Beograd: Nolit
Vigotski, L.S. (1996) Problemi razvoja psihe. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Wertsch, J.V. (1991) Voices of mind: A sociocultural approach to mediated action. Cambridge, MA: Harvard University Press