Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:1
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 4 od 16  
Back povratak na rezultate
Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu
2009, vol. 22, br. 4, str. 40-49
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 12/01/2010
Podrška učenju s razumevanjem i strategije didaktičkog oblikovanja udžbenika
Univerzitet u Beogradu, Filozofski fakultet, Institut za psihologiju

e-adresa: kostamat@eunet.rs

Projekat

Projekat Ministarstva nauke Republike Srbije, br. 149018: Psihološki problemi u kontekstu društvenih promena

Sažetak

U radu se razmatra kvalitet podrške učenju s razumevanjem u novim udžbenicima za mlađi školski uzrast, na primeru analize četiri udžbenika Prirode i društva za treći razred. Podrška učenju s razumevanjem analizirana je u kontekstu dve opšte strategije didaktičkog oblikovanja gradiva - ekspozitorne i induktivne. Prvi cilj je analiza zastupljenosti pomenutih strategija u novim udžbencima. Utvrđeno je se u svim analiziranim udžbenicima gradivo prezentuje kombinacijom udžbeničke naracije i naloga. Drugi cilj je analiza ostvarenosti minimalnog preduslova smislenog učenja - da li su eksplicitno date osnovne informacije o sadržajima koje treba naučiti (određenje pojmova, principa, kriterijuma, pravila, procedura) i da li su one adekvatno naglašene u odnosu na manje bitne informacije. Induktivna strategija pokazuje se kao problematičnija od ekspozitorne, a ključno pitanje sa stanovišta njene funkcionalnosti jeste da li postoje uopštavanja/sumiranja kojima se nalozi povezuju sa očekivanim ishodima učenja ili se ovaj završni korak prepušta učenicima i intervencijama nastavnika na času. Treći cilj je analiza efikasnosti vođenja procesa učenja, u smislu objašnjavanja i povezivanja sadržaja. Kod ekspozitorne strategije izdvaja se problem strukturiranja informacija, dok se kod induktivne strategije otvaraju izazovniji problemi: da li su ponuđena uopštavanja/sumiranja adekvatno pripremljena nalozima i da li sadrže sva relevantna pojašnjenja, eksplikacije i veze. Pomenuta pitanja otvaraju načelnu dilemu o komparativnim prednostima i nedostacima ovih dveju strategija.

Ključne reči

Reference

Ausubel, D.P. (1968) Educational psychology: A cognitive view. New York, itd: Holt, Reinehart and Winston
Brown, A.L., Smiley, S.S. (1977) Ratting the importance of structural units of prose passages: A problem of metacognitive development. Child Psychology, 48, 1-8
de Beaugrande, R.A., Dressler, U.W. (1981) Introduction to text linguistics. London, itd: Longman
Ivić, I.D. (1988) Skica za jednu psihologiju osnovnoškolskih udžbenika: Razvoj intelektualnih sposobnosti dece i udžbenik. u: Kovač T. [ur.] Psihologija u nastavi, Beograd: Savez društava psihologa Srbije
Ivić, I.D. (1992) Teorije mentalnog razvoja i problem ishoda obrazovanja. Psihologija, vol. 25, br. 3-4, str. 7-36
Kintsch, W., van Dijk, T.A. (1978) Towards a model of text comprehension and production. Psychological Review, vol. 85, str. 363-394
Lazarević, D. (2007) Razvojna i pedagoška primerenost udžbenika Svet oko nas za prvi i drugi razred osnovne škole. u: Plut D. [ur.] Kvalitet udžbenika za mlađi školski uzrast, Beograd: Institut za psihologiju
McNamara, D.S., Kintsch, E., Butler, S.N., Kintsch, W. (1996) Are good texts always better?: Interactions of text coherence, background knowledge, and levels of understanding in learning from text. Cognition and Instruction, 14(1): 1
Pešić, J. (2007) Neki problemi didaktičkog oblikovanja udžbenika Priroda i društvo za treći razred. u: Plut D. [ur.] Kvalitet udžbenika za mlađi školski uzrast, Beograd: Institut za psihologiju
Pešić, J.M. (1998) Novi pristup strukturi udžbenika - teorijski principi i konstrukcijska rešenja. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Plut, D. (2003) Udžbenik kao kulturno-potporni sistem. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Vigotski, L.S. (1983) Mišljenje i govor. Beograd: Nolit