Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:24
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:16
članak: 3 od 13  
Back povratak na rezultate
Nasleđe, Kragujevac
2017, vol. 14, br. 37-2, str. 251-262
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/naslKg1702251N
Didaktičko oblikovanje udžbenika srpskog jezika u svetlu sociokulturne teorije L. S. Vigotskog
Univerzitet u Kragujevcu, Filološko-umetnički fakultet

e-adresa: milkanik75@gmail.com

Projekat

Dinamika struktura savremenog srpskog jezika (MPNTR - 178014)

Sažetak

Predmet našeg istraživanja jeste didaktičko oblikovanje udžbenika srpskog jezika za starije razrede osnovne škole. Reč jo o novoj generaciji udžbenika, od koje se očekuje da u ostvarivanju opštih standarda kvaliteta donese naprednija rešenja u obrazovnom dizajniranju udžbeničkog sadržaja. Korpus čine udžbenici srpskog jezika za starije razrede osnovne škole koji se odlikuju novim pristupom u transponovanju i strukturiranju znanja. Cilj je da se u svetlu sociokulturne teorije L. S. Vigotskog ispitaju principi didaktičkog oblikovanja udžbeničkog sadržaja. Analiza je pokazala da se pristup didaktičkom oblikovanju sadržaja u udžbenicima koji čine korpus bazira na postulatima aktuelne vigotskijanske paradigme udžbenika. Obuhvaćene su obe funkcije koje se zahtevaju od savremenog udžbenika - transmisivna funkcija (prenošenje znanja) i formativno-razvojna funkcija (konstrukcija znanja). Posebno je značajno to što udžbenik usmerava učenika da samostalno izgrađuje konstrukciju znanja, da formira strategije učenja i da upravlja sopstvenim misaonim procesom.

Ključne reči

udžbenik; lekcija; didaktičko oblikovanje udžbenika; sociokulturna teorija mentalnog razvoja; L. S. Vigotski; srpski jezik

Reference

Antić, S. (2013) Udžbenik kao instrument za konstrukciju u ko-konstrukciju školskog znanja. Beograd: Folozofski fakutet, Doktorska disertacija
Antić, S. (2016) Udžbenik u mozaiku različitih perspektiva. u: Pešikan A. [ur.] Nastava i učenje - udžbenik u funkciji nastave i učenja, Užice: Učiteljski fakultet, 21-34
Antić, S. (2009) Savremena shvatanja udžbenika - posledice na konstrukciju i merila kvaliteta. Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu, vol. 22, br. 4, str. 25-39
Bogavac, D. (2009) Struktura udžbenika u funkciji trajnih i primenljivih znanja. Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu, vol. 22, br. 4, str. 50-55
Cvijović, M. (1982) Proučavanje i vrednovanje jezika udžbenika. u: Ničković R. [ur.] Udžbenik kao predmet naučnih istraživanja, Beograd: Zavod za udžbenike, 238-245
Gašić-Pavišić, S. (2001) Jezik udžbenika. u: Trebješanin B.; Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: Zavod za udžbenike, 157-169
Gašić-Pavišić, S. (2001) Likovno-grafička oprema udžbenika. u: Trebješanin B., Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: ZUNS, str. 171-185
Inđić, T. (2001) Sociološko-kulturološka očekivanja od savremenog udžbenika. u: Trebješanin B., Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, str. 21-28
Ivić, I. (1976) Skica za jednu psihologiju osnovnoškolskih udžbenika I: Razvoj intelektualnih sposobnosti dece i udžbenik. Psihologija, Beograd, 9 (1-2); 25-45
Ivić, I. (1976) Skica za jednu psihologiju osnovnoškolskih udžbenika II: Oblici učenja i udžbenik. Psihologija, Beograd, 9 (3-4); 61-74
Ivić, I., Pešikan, A., Antić, S. (2008) Vodič za dobar udžbenik - opšti standardi kvaliteta udžbenika. Novi Sad: Platoneum
Ivić, I., Pešikan, A., Antić, S. (2013) Textbook quality: A Guide to textbook standards. Gottingen: V&R unipress
Ivić, I. (1994) Lev S. Vygotsky. Prospects, 24(3-4): 761-785
Ivić, I., Pešikan, A., Antić, S. (2001) Aktivno učenje 2. Beograd: UNICEF
Jurić, V. (2004) Može li udžbenik podržati otvorenost nastave. u: Halačev S. [ur.] Udžbenik i virtuelno okruženje, Zagreb: Školska knjga, 55-60
Kocić, L.P. (2001) Didaktičko-metodički zahtevi u oblikovanju strukture udžbenika. u: Trebješanin B., Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Kovačević, Z. (2009) Instrukcije za samostalno učenje kao strukturalne komponente udžbenika. Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu, vol. 22, br. 4, str. 56-70
Krnjajić, J. (2012) Udžbenik kao podsticaj stvaralaštva, inicijative i saradnje učenika u nastavi. u: Šefer J.; Radišić J. [ur.] Stvaralaštvo, inicijativa i saradnja - implikacije za obrazovnu praksu, Beograd: Institut, 389-409
Lazarević, D. (2001) Formiranje sistema pojmova, razvoj pojmovnog mišljenja i udžbenik. u: Trebješanin B., Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Lazarević, D. (2009) Udžbenik kao predmet psihološke analize u našoj sredini - pristupi, problemi i rezultati. Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu, vol. 22, br. 4, str. 5-15
Lazarević, D.A. (2001) Razvoj kritičkog mišljenja i udžbenik. u: Trebješanin B., Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 99-110
Lazarević, E., Šefer, J. (2009) Jezik udžbenika narativnih predmeta - razumevanje reči u sedmom razredu osnovne škole # Language of textbooks in narrative subjects: Understanding words in the seventh grade of primary school. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, vol. 41, br. 2, str. 418-436
Matijević, M. (2004) Udžbenik u novom medijskom okruženju. u: Halačev S. [ur.] Udžbenik i virtuelno okruženje, Zagreb: Školska knjga, 73-82
Mijatović, A. (2004) Treća generacija udžbenika. u: Halačev S. [ur.] Udžbenik i virtuelno okruženje, Zagreb: Školska knjga, 11-21
Nenezić, J. (2009) Teorija udžbenika njeno značenje za konstruisanje visokoškolskog udžbenika stranog (ruskog) jezika. Riječ, Nikšić, 1, 81-91
Nikolić, M. (2012) Jezik zvaničnih udžbenika srpskog jezika za mlađe razrede osnovne škole (stilistički aspekt). u: Kovačević M.; Bošković D. [ur.] Savremeno društvo i kriza proučavanja jezika i književnosti, Kragujevac: FILUM, 155-164
Nikolić, M. (2014) Odlike naučnog funkcionalnog stila u udžbenicima na prelasku iz razredne u predmetnu nastavu. u: Kovačević M.; Bošković D. [ur.] Srpski jezik, književnost i kultura u procesu evrointegracija, Kragujevac: FILUM, 287-297
Nikolić, M., Pižurica, S. (1982) Funkcionalnost jezičkih i stilskih postupaka u udžbenicima. u: Ničković R. [ur.] Udžbenik kao predmet naučnih istraživanja, Beograd: Zavod za udžbenike, 147-160
Pešić, J. (2016) Od izvora informacija do sredstva za učenje - neke aktuelne dileme obrazovnog dizajniranja udžbenika. u: Pešikan A. [ur.] Nastava i učenje - udžbenik u funkciji nastave i učenja, Užice: Učiteljski fakultet, 35-52
Pešić, J. (2009) Podrška učenju s razumevanjem i strategije didaktičkog oblikovanja udžbenika. Inovacije u nastavi - časopis za savremenu nastavu, vol. 22, br. 4, str. 40-49
Pešić, J. (1998) Novi pristup strukturi udžbenika. Beograd: Zavod za udžbenike
Pešić, J.M. (2005) Problemski diskurs udžbenika. Psihologija, vol. 38, br. 3, str. 225-237
Pešić, J.M. (2005) Sociokulturni pristup udžbeniku. Psihologija, vol. 38, br. 4, str. 369-381
Pešikan, A., Antić, S. (2007) Kako ugraditi ideje aktivnog učenja u udžbenik. Nastava i istorija, Nova serija, br. 7, str. 147-161
Plut, D. (1993) Kvalitet udžbeničkih tekstova. Nastava i vaspitanje, 3−4,131−147
Plut, D. (2007) Istraživanje užbenika kao osnov za aktivne i smislene strategije nastave. Učitelj, Beograd, 1-2, 75-86
Plut, D. (2007) Struktura naloga u čitankama za treći razred osnovne škole. u: Vučo J. [ur.] Savremene tendencije u nastavi jezika i književnosti, Beograd: Filološki fakultet, 73-84
Plut, D. (2003) Udžbenik kao kulturno-potporni sistem. Beograd: Zavod za udžbenike
Plut, D.L., Pešić, J.M. (2003) Ka jednoj Vigotskijanskoj teoriji udžbenika. Psihologija, vol. 36, br. 4, str. 501-515
Rasonja, I., Reljić, V. (2004) Psihološki pristup vizualnim standardima suvremenog udžbenika za niže razrede osnovne škole. u: Halačev S. [ur.] Udžbenik i virtuelno okruženje, Zagreb: Školska knjga, 113-120
Stanojčić, S.Ž. (2013) Konverzacijski i narativni elementi u udžbeničkom diskursu. Nasleđe, Kragujevac, vol. 10, br. 26, str. 47-58
Štasni, G., Dobrić, N. (2011) Primeri metodičkih modela vodiča kroz udžbenik. Metodički vidici, Novi Sad, 2, 18-34
Trebješanin, B. (2001) Razvoj metakognicije i motivacije - uloga udžbenika. u: Trebješanin B.; Lazarević D. [ur.] Savremeni osnovnoškolski udžbenik - teorijsko-metodološke osnove, Beograd: Zavod za udžbenike, 117-127
Trebješanin, B.M., Pešikan, A.Ž., Kovač-Cerović, T. (1990) Analiza motivacionih karakteristika udžbenika za niže razrede osnovne škole. Psihološka istraživanja, 4, 205-245
Trnavac, N.D. (1999) Didaktičko-metodička aparatura za rad učenika u osnovno-školskim udžbenicima - analiza radnih naloga za samostalni rad učenika. u: Vrednosti savremenog udžbenika (III), međunarodni simpozijum, zbornik radova, Užice: Učiteljski fakultet, III, str. 93-123
Visinko, K. (2004) Udžbenik i cjelokupna jezična djelatnost. u: Halačev S. [ur.] Udžbenik i virtuelno okruženje, Zagreb: Školska knjiga, 149-153
Zlatić, L. (1977) Samoobrazovna funkcija udžbenika iz ugla aktivne nastave. u: Laketa N. [ur.] Vrednost savremenog udžbenika II, Užice: Učiteljski fakultet