Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:4
članak: 1 od 5  
Back povratak na rezultate
Engrami
2019, vol. 41, br. 2, str. 21-33
jezik rada: srpski
vrsta rada: originalan članak
objavljeno: 15/10/2019
doi: 10.5937/engrami1902021J
Sindrom izgaranja defektologa zaposlenih u školama za decu sa smetnjama u razvoju
aVisoka zdravstvena škola strukovnih studija, Beograd
bUniverzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
cUniverzitet u Kragujevcu, Prirodno-matematički fakultet + Univerzitet u Kragujevcu, Filološko-umetnički fakultet
dUniverzitet u Beogradu, Filozofski fakultet + Univerzitet u Beogradu, Fakultet političkih nauka
eKlinički centar Kragujevac, Klinika za psihijatriju + Univerzitet u Kragujevcu, Medicinski fakultet

e-adresa: vesnajovanovic07@gmail.com

Sažetak

Uvod. Brojna istraživanja u svetu i kod nas su pokazala da su osobe koje se profesionalno bave pružanjem pomoći drugim ljudima i koje pripadaju tzv. "pomagačkim profesijama" (zdravstveni radnici, psiholozi, pedagozi, socijalni radnici, nastavnici itd.) pod visokim rizikom za razvijanje različitih psihofizičkih stresnih reakcija i simptoma sindroma izgaranja. Sindrom izgaranja se danas posmatra kao društveni i profesionalni problem, a ne samo kao odraz psihološkog stanja pojedinca. Cilj rada. Cilj rada je utvrđivanje izraženosti nivoa sindroma izgaranja kod defektologa zaposlenih u školama za decu sa smetnjama u razvoju, kao i utvrđivanje povezanosti ove pojave sa sociodemografskim karakteristikama. Metod. Ova studija preseka sprovedena je tokom školske 2017/18. godine, na prigodnom uzorku i obuhvatila je 225 defektologa sa teritorije Republike Srbije. Kao instrumenti istraživanja korišćeni su Inventar izgaranja na radu i lista za prikupljanje sociodemografskih podataka. Rezultati. Analiza ukrštanja sociodemografskih obeležja i sindroma izgaranja pokazala je da postoji statistički značajna razlika u odnosu na tip smetnji učenika kojima defektolozi realizuju nastavu (χ2 = 57.916; p < 0.01) i ukupan radni staž (F(4) = 3.067, p = .017). Oko polovine ispitanika koji realizuju nastavu deci sa motoričkim smetnjama i skoro trećina ispitanika koji rade sa decom sa slušnim smetnjama imaju najviše nivoe izgaranja, dok je regresiona analiza pokazala da osobe koje rade u ovim oblastima imaju 3,56 puta veću verovatnoću da manifestuju viši nivo izgaranja. Zaključak. Sindrom izgaranja je izraženiji kod defektologa kod kojih je usled dugotrajnog rada došlo do sagorevanja, a među njima su pod većim rizikom oni koji rade sa decom sa motoričkim i slušnim smetnjama. Ne treba zanemariti ni privatnu sferu života, koja utiče na izgaranje, pa tako uslovi života, pre svega nerešeni stambeni problem pokazuju veću povezanost sa izgaranjem.

Ključne reči

Reference

Arvidsson, I., Håkansson, C., Karlson, B., Björk, J., Persson, R. (2016) Burnout among Swedish school teachers: A cross-sectional analysis. BMC Public Health, 16(1): 823-823
Buonomo, I., Fatigante, M., Fiorilli, C. (2017) Teachers' Burnout Profile: Risk and Protective Factors. Open Psychology Journal, 10(1): 190-201
Curran, A. (2017) Burnout: Special education teachers experiences with career demands. Boston, Massachusetts: Northeastern University-College of Professional Studies, PhD Thesis. Available from: https://repository.library.northeastern.edu/files/neu:cj82px14z/fulltext.pdf
Čabarkapa, M. (2009) Sindrom izgaranja na poslu kod nastavnika. Nastava i vaspitanje, vol. 58, br. 2, str. 268-286
Dazdarević, N., Čolaković-Lončar, J. (2017) Intenzitet sagorevanja na poslu kod nastavnika srednje škole. Civitas, vol. 7, br. 1, str. 89-105
Der Paritätische Wohlfahrtsverband, Landesverband Hessen e.V. (2009) Hören-Hörschädigung: Informationen und Unterrichtshilfen für allgemeine Schulen. Frankfurt: Eigenverlag, 3. neu bearbeitete Auflage
Dias, F.S., Angélico, A.P. (2018) Burnout Syndrome in Bank Employees: A Literature Review. Temas em Psicologia, 26(1): 31-46
Duli, S. (2016) Years of Work Experience: An Important Predictor of Burnout in Special Education. American Scientific Research Journal for Engineering, Technology, and Sciences, 17(1): 318-322
Heinemann, L.V., Heinemann, T. (2017) Burnout research: Emergence and scientific investigation of a contested diagnosis. SAGE Open, 1-12
Jovanović, V., Karić, J., Mihajlović, G., Džamonja-Ignjatović, T., Hinić, D. (2019) Work-related burnout syndrome in special education teachers working with children with developmental disordersČ Possible correlations with some socio-demographic aspects and assertiveness. European Journal of Special Needs Education (REJS), 34(5): 692-701
Klikovac, T. (2008) Profesionalni stres, sindrom izgaranja i empatija medicinskog osoblja na onkološkim odeljenjima. Beograd: Filozofski fakultet u Beogradu, magistarski rad
Maslach, C., Jackson, S.E., Leiter, M.P. (1996) Maslach burnout inventory manual. Palo Alto, California: Consulting Psychologists Press
Maslach, C., Jackson, S.E. (1981) The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior, 2(2): 99-113
Maslach, C., Leiter, M.P. (2016) Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2): 103-111
Paleksić, V., Ubović, R., Popović, M. (2015) Osobine ličnosti i sindrom sagorijevanja kod nastavnika osnovnih i srednjih škola. Scripta Medica, 46(2): 118-124
Popov, S., Popov, T. (2015) Karakteristike sindroma izgaranja u humanističkim profesijama i strategije prevencije. u: Aktuelna defektološka praksa - tematski zbornik, Novi Sad, 237-246
Stepanović, S. (2016) Organizacija nastave u redovnim školama i obrazovanje učenika sa senzornim oštećenjima. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Filozofski fakultet, doktorska teza
Subotić, S. (2010) Struktura stavova prema inkluziji i sindrom izgaranja na poslu kod prosvjetnih radnika u Republici Srpskoj - pilot studija. Primenjena psihologija, 2 (3), 55-174