Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 2 od 4  
Back povratak na rezultate
Sociologija
2011, vol. 53, br. 4, str. 385-399
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.2298/SOC1104385G
Dominantne dimenzije stereotipa u etničkim i nacionalnim vicevima
aUniverzitet u Beogradu, Filološki fakultet
bUniverzitet u Novom Pazaru

e-adresa: bram.english@yahoo.co.uk, dhinic@np.ac.rs

Sažetak

Etnički vicevi predstavljaju široko rasprostranjenu pojavu u svakodnevnom životu različitih nacija. Kategorisanje ljudi, čak i u obliku etničkih viceva, ima različite funkcije, od simplifikacije svakodnevne interakcije do pozitivnog vrednovanja sopstvene grupe kroz negativno vrednovanje drugih. Cilj ove studije je da se utvrde dominantne kategorije stereotipa prisutnih u etničkim vicevima. Inicijalni uzorak je prikupljen putem interneta, a nakon određivanja stratifikacijskih kvota, slučajnim izborom je izdvojeno 1000 etničkih viceva (20 nacija i/ili etničkih grupa). U svrhu analiziranja prikupljenih podataka, korišćena je metoda konceptualne analize sadržaja. Rezultati sugerišu da su zajedničke dimenzije stereotipa, bez obzira na naciju, sledeće: 1) inteligencija i znanje; 2) fizički izgled i higijena; 3) seksualnost; 4) nedozvoljeno ponašanje i moral. Preostale najfrekventnije kategorije, kao što su: odnos prema novcu i materijalnim dobrima, psihološko disfunkcionisanje i štetne navike/adikcije, odnos prema radu, društvena poželjnost i kukavičluk, s obzirom da nisu prisutne u najvećem broju nacija, predstavljaju zapravo tipične stereotipe za određene nacije. Rezultati sugerišu da okosnicu etničkih viceva čine univerzalne osobine koje se odnose na šire aspekte čovekovog funkcionisanja, ali i najosetljivije aspekte pojedinaca (mentalne sposobnosti, seksualna orijentacija, urednost, konzumiranje štetnih supstanci), drugim rečima, one osobine pojedinca koje ga čine najranjivijim.

Ključne reči

etničke grupe/nacije; etnički vicevi; stereotipi

Reference

Allport, G.W. (1954) The nature of prejudice. Cambridge, Massachusetts: Perseus Books
Aronson, E., Wilson, T.D., Akert, R.M. (2005) Socijalna psihologija. Zagreb: Mate
Berger, A.A. (1993) An anatomy of humor. New Jersey-New Brunswick: Transaction Publishers
Brant, C.S. (1948) On Joking Relationships. American Anthropologist, 50(1): 160-162
Brewer, M.B., Brown, R.J. (1998) Intergroup relations. u: Gilbert Daniel T., Fiske Susan T. [ur.] The handbook of social psychology, New York: McGraw-Hill, 4th ed
Bugarski, R.D. (2004) Jezik u društvu. Beograd: Čigoja štampa
Davies, C. (1990) Ethnic humor around the world: A comparative analysis. Bloomington, itd: Indiana University Press
Devine, P.G. (1989) Stereotypes and prejudice: Their automatic and controlled components. Journal of Personality and Social Psychology, 56(1): 5
Dženkins, R. (2001) Etnicitet u novom ključu - argumenti i ispitivanja. Beograd-Zemun: Biblioteka XX vek
Đerić, G.M. (2002) Mitski aspekti srpskog identiteta. Filozofija i društvo, br. 19-20, str. 247-266
Gardner, H., Kornhaber, M., Wake, W.K. (1999) Inteligencija - različita gledišta. Zagreb: Naklada Slap
Hamilton, D.L. (1979) A cognitive attributional analysis of stereotyping. Advances in Experimental Social Psychology, vol. 12, 53-83
Hamilton, D.L., Rose, T.L. (1980) Illusory correlation and the maintenance of stereotypic beliefs. Journal of Personality and Social Psychology, 39(5): 832-845
Hilton, J.L., von Hippel, W. (1996) Stereotypes. Annu Rev Psychol, 47: 237-71
Karlins, M., Cottman, T.L., Walters, G. (1969) On the fading of social stereotypes: Students in three generations of college students. Journal of Personality and Social Psychology, god. 13: 1-16
Katz, D., Braly, K.W. (1933) Racial stereotypes of 100 college students. Journal of Abnormal and Social Psychology, vol. 28, str. 280-290
Linville, P.W., Fischer, G.W., Salovey, P. (1989) Perceived distributions of the characteristics of in-group and out-group members: Empirical evidence and a computer simulation. Journal of Personality and Social Psychology, 57(2): 165-188
Mahadev, A.L. (1985) Humor and laughter: An antropological approach. Ithaca: Cornell University Press
Marković, P.J. (2002) Civilizacija protiv varvarstva - prilog teoriji zajedničkog porekla etničkih stereotipa. Nova srpska politička misao, 5-31, Etnički stereotipi, posebno izdanje
Milosavljević, O.J. (1999) Nacionalni stereotipi u istorijskoj perspektivi. Nova srpska politička misao, vol. 6, br. 1-2, str. 7-25
Nikolić, D.P. (1991) Etnološko proučavanje stereotipa. u: Jovanović Bojan i dr. [ur.] Etnopsihologija danas, Beograd: Dom kulture Studentski grad
Nilsen, A.P., Nilsen, D.L.F. (2000) Psychology, health and healing. u: Encyclopedia of 20th Century American Humor, Westport: Greenwood Press, 1-6, 138, 142-145
Pennington, D.C. (1997) Osnove socijalne psihologije. Jastrebarsko: Naklada Slap
Popadić, D.B., Biro, M. (1999) Autostereotipi i heterostereotipi Srba u Srbiji. Nova srpska politička misao, vol. 6, br. 1-2, str. 89-109
Rappoport, L. (2005) Punchlines the case for racial, ethnic, and gender humor. Westport: Praeger
Ristović, M.D. (1996) 'Slika neprijatelja' - srpske teme u berlinskom satiričnom časopisu 'Kladderatsch' 1914-1915. godine. Godišnjak za društvenu istoriju, vol. 3, br. 1-2, str. 23-39
Rot, N. (2008) Osnovi socijalne psihologije. Beograd: Zavod za udžbenike
Tajfel, H. (1982) Social Psychology of Intergroup Relations. Annual Review of Psychology, 33(1): 1-39
Thorndike, R.L. (1977) Content and evaluation in ethnic stereotypes. Journal of Psychology: Interdisciplinary and Applied, vol. 96, br. 1, 131-140
Trudgill, P. (2000) Sociolinguistics: An introduction to language and society. Harmondsworth: Penguin Books
Vučetić, S. (2004) Identity is a joking matter: Intergroup humor in Bosnia. Tradition, cultural boundaries, and identity formation in Central Europe and beyond, vol. 4, br. 1, 7-34