Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:3
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 5 od 24  
Back povratak na rezultate
Psihologija
2002, vol. 35, br. 1-2, str. 97-113
jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
doi:10.2298/PSI0201097S
Kanoničke relacije inteligencije i agresivnosti
Institut za kriminološka i sociološka istraživanja, Beograd

Sažetak

Na uzorku od 647 ispitanika muškog pola, starih od 19 do 27 godina, analizirane su, pod biortogonalnim modelom kanoničke korelacijske analize, relacije između rezultata dobijenih sa 25 testova za procenu efikasnosti perceptivnog, serijalnog i paralelnog procesora i 8 testova za procenu različitih modaliteta agresivnosti. Dobijena je značajna, umereno visoka (0.65) logički negativna kanonička korelacija između kognitivne efikasnosti i agresivnosti. Kanonički faktor izveden iz kognitivnih testova bio je sličan generalnom kognitivnom faktoru, jer su svi kognitivni testovi imali sa njim supstancijalne korelacije, pri čemu su korelacije testova serijalnog procesiranja sistematski bile više od korelacija testova paralelnog i, naročito, perceptivnog procesiranja. Kanonički faktor izveden iz testova agresivnosti nije, međutim, bio sličan inverzno skaliranom faktoru agresivnosti drugog reda, jer testovi bazične agresivnosti i impulsivnosti, koji su inače dominantni salijenti generalnog faktora agresivnosti, nisu imali značajne korelacije sa kanoničkim faktorom izvedenim iz testova agresivnosti. Prema tome, izgleda da je inferiorno funkcionisanje kognitivnih, a naročito serijalnog procesora povezano samo sa onim modalitetima agresivnosti kod kojih postoje i poremećaji ostalih konativnih regulatora, naročito sistema za koordinaciju i kontrolu konativnih funkcija, ali ne i sa bazičnom agresivnošću; ova, u suštini biološka karakteristika sistema za regulaciju i kontrolu reakcija napada nije, po svemu sudeći, u značajnoj vezi sa efikasnošću kognitivnih procesora.

Ključne reči

Reference

Eysenck, H.J. (1994) Personality and intelligence: Psychometric and experimental approaches. u: Sternberg R.J. i Ruzgis P. [ur.] Personality and intelligence, Cambridge, itd: Cambridge University Press
Fuster, J.M. (1989) The prefrontal cortex: Anatomy, physiology, and neuropsychology of the frontal lobe. New York: Raven Press
Giancola, P., Zeichner, A. (1994) Intellectual ability and aggressive behavior in nonclinical-nonforensic males. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 16:121-129
Giancola, P. (2000) Neuropsychological functioning and antisocial behavior: Implications for etiology and prevention. u: Fishbein H. D [ur.] The science, treatment, and prevention of antisocial behaviors: Applications to the criminal justice system, Civic Research Institute
Giancola, P. (1995) Evidence for dorsolateral and orbital prefrontal cortical involvement in the expression of aggressive behavior. Aggressive Behavior, 21:431-450
Giancola, P., Mezzich, A. (2000) Executive cognitive functioning mediates the relation between language competence and antisocial behavior in conduct-disordered adolescent females. Aggressive Behavior, 26:359-375
Giancola, P.R., Martin, C.S., Tarter, R.E., Pelham, W.E., Moss, H.B. (1996) Executive cognitive functioning and aggressive behavior in preadolescent boys at high risk for substance abuse/dependence. J Stud Alcohol, 57(4): 352-9
Giancola, P.R., Mezzich, A.C., Tarter, R.E. (1998) Disruptive, delinquent and aggressive behavior in female adolescents with a psychoactive substance use disorder: Relation to executive cognitive functioning. J Stud Alcohol, 59(5): 560-7
Giancola, P.R., Mezzich, A.C., Tarter, R.E. (1998) Executive cognitive functioning, temperament, and antisocial behavior in conduct-disordered adolescent females. J Abnorm Psychol, 107(4): 629-41
Giancola, P.R., Moss, H.B., Martin, C.S., Kirisci, L., Tarter, R.E. (1996) Executive cognitive functioning predicts reactive aggression in boys at high risk for substance abuse: A prospective study. Alcohol Clin Exp Res, 20(4): 740-4
Giancola, P.R., Zeichner, A. (1994) Neuropsychological performance on tests of frontal-lobe functioning and aggressive behavior in men. J Abnorm Psychol, 103(4): 832-5
Holcomb, W.R., Adams, N. (1983) The inter-domain among personality and cognition variables in people who commit murder. J Pers Assess, 47(5): 524-30
Hošek, A.V., Džamonja, Z., Mladenović, N. (1993) Socijalni status agresivnih adolescenata. u: Sabor psihologa Srbije (XLI), naučno stručni skup, knjiga rezimea, Beograd: Savez društava psihologa Srbije, str. 71-72
Hošek, A.V., Hošek, A. (2000) Elementi sociologije sporta: Sport i proces socijalizacije. Leposavić: Univerzitet u Prištini
Knežević, G.D. (2001) Kognitivne i konativne determinante amoralnosti. Beograd: Filozofski fakultet, doktorska disertacija
Luria, A.R. (1980) Higher cortical functions in man. New York-Oxford: Basic Books
Matović, V. (1997) Relacije ličnosti i inteligencije kod psihotičnih pacijenata. Psihologija, vol. 30, br. 3, str. 241-254
Milner, B. (1995) Aspects of human frontal lobe function. u: Jasper H., Riggio S., Goldman-Rakić P [ur.] Epilepsy and the functional anatomy of frontal lobe, New York: Raven Press, str. 67-84
Momirović, K., Ignjatović, I., Šipka, P., Horga, S. (1986) Canonical relations between intellectual and personality domains. Revija za psihologiju, vol. 16, br. 1-2, str. 21-32
Momirović, K., Horga, S. (1990) Povezanost rezultata u testovima intelektualnih sposobnosti i osobina ličnosti. Primijenjena psihologija, vol. 11, br. 1, str. 31-36
Momirović, K., Wolf, B., Džamonja, Z. (1992) KON 6 - kibernetička baterija konativnih testova. Beograd: Savez društava psihologa Srbije - Centar za primenjenu psihologiju
Momirović, K. (1997) On the variance, reliability and importance of canonical variables. Yugoslav Journal of Operations Research, vol. 7, br. 2, str. 267-284
Momirović, K., Hošek, A.V. (1998) Uticaj kognitivnih i konativnih faktora na kriminalno ponašanje. Psihologija, vol. 31, br. 1-2, str. 29-44
Momirović, K., Hošek, A.V. (2000) Inteligencija i psihopatija. u: Kongres antropologa Jugoslavije (39), Izvodi saopštenja, Beograd: Antropološko društvo Jugoslavije, str. 6
Momirović, K., Hošek, A.V. (1999) Jedna asimetrična mera asocijacije između dve kvantitativne varijable. Psihologija, vol. 32, br. 1-2, str. 117-124
Radulović, D.M., Radovanović, D.M., Hošek, A.V., Momirović, K. (2000) Inteligencija psihopatskih kriminalaca. u: Kongres antropologa Jugoslavije (39), Izvodi saopštenja, Beograd: Antropološko društvo Jugoslavije, str. 7
Taylor, S.P. (1967) Aggressive behavior and physiological arousal as a function of provocation and the tendency to inhibit aggression. J Pers, 35(2): 297-310
Vučinić, B., Popović, B.V., Momirović, K. (1992) Prilog poznavanju odnosa između intelektualnih sposobnosti i osobina ličnosti. Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, vol. 21, br. 1-2, str. 178-200
Wolf, B., Momirović, K., Džamonja, Z. (1992) KOG 3 - baterija testova inteligencije. Beograd: Savez društava psihologa Srbije - Centar za primenjenu psihologiju
Wolf, B., Momirović, K., Joksimović, N. (1993) Intelektualni nivo agresivnih adolescenata. u: Sabor psihologa Srbije, Zbornik rezimea, Beograd: Savez društava psihologa Srbije, str. 68-69
Yarmel, P.W. (1987) Intellectual functioning and aggression. J Pers Soc Psychol, 52(1): 232-40