Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:5
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:2
članak: 2 od 8  
Back povratak na rezultate
Megatrend revija
2016, vol. 13, br. 3, str. 227-242
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/MegRev1603227R

Creative Commons License 4.0
Poslovne i korporativne elite u Srbiji
Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih nauka

e-adresa: biljananj@neobee.net, srecko@ihrms.rs

Sažetak

U radu se razmatra pitanje novih poslovnih i korporativnih elita u srpskom društvu, kao jedan od zanemarenih aspekata dvadesetogodišnje društvene i ekonomske tranzicije i daleko od očiju naučne javnosti. Ove elite svoj status nisu dostigle uobičajenim kanalima društvene pokretljivosti, kao što su obrazovanje i postignuća u profesionalnom radu. Veći deo poslovnih elita je, u borbi za raspodelu kapitala, iskoristio ubrzanu privatizaciju društvenog vlasništva, koja se odvijala u klimi nezakonitog poslovanja. Politički establišment je išao na ruku novim privrednim bogatašima, jer je i sam iskoristio trenutak za konverziju političke u ekonomsku moć. Obezvređivanjem vrednosti društvenih preduzeća, njihovom prodajom u bescenje i masovnom prevarom malih akcionara, novi korporativni vlasnici su erodirali društveni kapital. Društvo je osiromašilo, i umesto da se razvija, krenulo je putem antimodernizacije i periferizacije privrede, što predstavlja očigledan primer opstrukcije demokratskog razvoja društva od strane elita. Nove ekonomske elite su većinom potekle od onih socijalističkih društvenih slojeva koji su već imali značajne resurse, posedovali ekonomski, organizacioni i kulturni kapital, kao i političku moć. Može se reći da je to bio proces tranzicije bez transformacije, tj. proces 'presvlačenja' stare nomenklature u nove elite. Ipak, od polovine devedesetih godina prošlog veka u poslovnu i korporativnu elitu ulazi nova generacija poslovnih ljudi, koja uglavnom nije više vezana za staru nomenklaturu. Ona se prilagođava pravilima odgovornog poslovanja. S druge strane, država je smogla snage da započne sankcionisanje tranzicionih finansijskih prevara i prevaranata iz zatvorenog kruga sadašnje finansijske (pseudo) elite.

Ključne reči

poslovne elite; korporativne elite; tranzicija; transformacija elita; Srbija

Reference

Andrej, R. (2000) Managerial Elite and market Transition: The Case of Slovenia. Družboslovne razprave, XVI(32-33): 53-77
Bazić, J. (2010) Political elites in the countries formed from the former Yugoslav Republics: An educational profile. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, vol. 6, br. 3, str. 367-388
Bolčić, S. (1993) Social profile and features of operation of new managers in Serbia in the early 1990s [Socijalni profil i osobenosti u delovanju novih menadžera u Srbiji početkom 90-tih]. Luča, X/1, 55-63
Bottomore, T.B. (2008) Elite i društvo. Novi Sad: Mediterran Publishing, 155
Bourdieu, P. (1967) School as a protector of inequality. Gledišta, 263-277; 2
Carroll, A.B. (1991) The pyramid of corporate social responsibility: Toward the moral management of organizational stakeholders. Business Horizons, vol. 34, br. 4, str. 39-48
Charles, T. (2005) European Revolutions: 1942-1992. Podgorica: CID, 1942-1992
Coenen-Huter, J. (2004) Sociologie des élites. Armand Colin
Cvejić, S. (2012) New trends in class mobility in Serbia in 2012. u: Šljukić Srđan, Marinković Dušan [ur.] Social Structure and Social Mobility, Book of Abstract, Novi Sad: The University of Novi Sad, Faculty of Philosophy, Department of Sociology, pp. 18-17
Cvetićanin, N. (2010) Proces konstituisanja političke i društvene elite u srpskom društvu - problem diskontinuiteta i 'fluktuirajućeg legitimiteta'. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, vol. 6, br. 3, str. 107-146
Drašković, V. (2005) The priority of economic institutes. Ekonomski anali, vol. 50, br. 165, str. 213-223
Đurković, M. (2010) Tranzicija bez transformacije, ili kako je u Srbiji od nomenklature nastala elita. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, vol. 6, br. 3, str. 307-328
Ehrke, M. (2011) Oligarchs, compradores, tycoons: Three tipes transition beneficiaries [Oligarhi, kompradori, tajkuni - tri tipa dobitnika tranzicije]. u: Mihailović Srećko [ur.] Achievements of transition from socialism to capitalism [Dometi tranzicije od socijalizma do kapitalizma], Belgrade: Friedrich Ebert Stiftung, pp. 151-163
Friedman, M., Friedman, R. (1996) Sloboda izbora - lični stav. Novi Sad: Global Book
Geraint, P. (1969/2005) Political elites. Essex UK: ECPR Classics, (2nd ed. with a new introduction
Golubović, Z. (2008) New elites [Nove elite]. Radio Free Europe, March 24, http://www.slobodnaevropa.org/content/article/1048956.html, August 13, 2013
Grupa 484 (2010) Brain drain in Serbia: Challenges and possible solutions [Odliv mozgova iz Srbije - problemi i moguća rešenja]. http://www.grupa484.org.rs/files/2010%20maj%20Grupa%20484%20Odliv%20mozgovaFinal.pdf, (May 16, 2013)
Hoffmann-Lange, U. (2006) Methodological developments in elite research. http://paperroom.ipsa.org/papers/paper_5308.pdf, May 16, 2013
Kolabinska, M. (1912) La Circulation des élites en France: étude historique depuis la fin du XIe siecle jusqua la Grande Revolution. Lausanne: Imprimeries Réunies
Krysmanski, H. (2009) Elites and the monetary power complex. u: 7th Interdisciplinary Symposium on Knowledge and Space: Knowledge and Power, Heidelberg, June 17-20, 2009, Department of Geography, U of Heidelberg
Lazić, M. (2005) Promene i otpori. Beograd: Filip Fišnjić
Lazić, M. (2011) Čekajući kapitalizam - nastanak novih klasnih odnosa u Srbiji. Beograd: Službeni glasnik
Lazić, M. (2002) (Re)structuring society in Serbia during the 1990s [(Re)strukturi sanje društva u Srbiji tokom 90-tih]. u: Bolčić Silvano, Milić Anđelka [ur.] Serbia at the end of the millenia: Destruction of the society, changes and daily life - Srbija krajem milenijuma - razaranje društva, promene i svakodnevni život, Belgrade: ISI FF, pp. 17-34
Lazić, M., Cvejić, S. (2006) Promene regrutacijskih obrazaca ekonomske i političke elite u Srbiji. Sociologija, vol. 48, br. 2, str. 97-112
Lazić, M.B. (1995) Ekonomske elite u Jugoslaviji početkom devedesetih. Sociološki pregled, vol. 29, br. 2, str. 135-148
Luhmann, N. (1979) Trust and power. Chichester: Wiley
Maksić, S., Pavlović, Z. (2011) Value profile of the social elite in Serbia [Vrednosni profil društvene elite u Srbiji]. u: Grozdanka Gojkov, Vujasin Biljana [ur.] Giftedness and Morality, Book of Abstracts, Vršac: Visoka škola strukovnih studija za obrazovanje vaspitača Mihailo Palov, pp. 103-105
Maximilian, W.K.E. (1976) Economy and society [Ekonomija i društvo]. Belgrade: Prosveta, Vol. I and II
Mils, R. (1964) Elita vlasti. Beograd: Kultura
Mitrović, L. (2010) Nova buržoazija i njena elita u društvu perifernog kapitalizma. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, vol. 6, br. 3, str. 249-270
Mitrović, L. (2012) Serbian society between pauperization and oligarchization: A contribution to the research of the structure of Serbian society in transition. u: Šljukić Srđan, Marinković Dušan [ur.] Social Structure and Social Mobility, Book of Abstract, Novi Sad: The University of Novi Sad, Faculty of Philosophy, Department of Sociology, pp. 5-6
Mitrović, L.R., Veličković, D. (2015) Neoliberalizam, nejednakosti i socijalni sukobi. Godišnjak Učiteljskog fakulteta u Vranju, br. 6, str. 203-212
Ocić, Č.J. (2012) Will Serbia get the SANU Institute of economic sciences? [Hoće li Srbija dobiti Institut ekonomskih nauka SANU?]. Fond Slobodana Jovanovića, http://www.slobodanjovanovic.org/2012/06/06/institutekonomskih-nauka-sanu, May 10, 2013
Ofe, K. (1999) Modernost i država. Istok, Zapad. Beograd: Filip Višnjić
Pečujlić, M. (2003) Globalna elita moći. Zbornik Matice srpske za društvene nauke, br. 114-115, str. 93-108
Putnam, R.D. (1976) The comparative study of political elites. Englewood Cliffs, NJ, itd
Ratkovic, N.B., Vukadinovic, M.S. (2016) Serbian Students Assessing Higher Education in Serbia and Abroad. CADMO, (1): 21-41
Scott, J., ur. (1990) The sociology of elites. Aldershot: Edward Elgar Publishing Ltd, vol. I-III
Stanković, V. (2010) Social elites in Serbia: Their transformation and patency in last two decades. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, vol. 6, br. 3, str. 469-490
Tomanović-Mihajlović, S. (1997) Childhood in Rakovica [Detinjstvo u Rakovici]. Belgrade: ISI FF
Unković, M. (2010) International Economics [Međunarodna ekonomija]. Belgrade: Univerzitet Singidunum
Useem, M. (1979) The Social Organization of the American Business Elite and Participation of Corporation Directors in the Governance of American Institutions. American Sociological Review, 44(4): 553