Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:40
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:21
članak: 9 od 40  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Učiteljskog fakulteta Prizren-Leposavić
2017, br. 11, str. 31-40
jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
doi:10.5937/zrufpl1711031S


Usvajanje značenja reči u početnim fazama usvajanja maternjeg jezika
Univerzitet u Kragujevcu, Učiteljski fakultet, Užice

e-adresa: mirjanastakic073@gmail.com

Sažetak

U radu ispitujemo kako teče proces usvajanja značenja reči u početnim fazama usvajanja maternjeg jezika. Prva izgovorena reč deteta označava prelazak ka semiotičkoj fazi govornog razvoja sa kojom otpočinje i postepeno učenje srpskog jezika i usvajanje njegove gramatike. Pozitivno socijalno okruženje deteta, prvenstveno emotivna sigurnost i ispunjenost i neposredni verbalni podsticaji, podstiču rani razvoj govora deteta. Oponašanjem govora odraslih dete usvaja lekseme koje se ponavljaju u njegovom okruženju i ustaljuje ih u svojoj leksici. Ispitujući kako se usvajanje značenja reči razvija do oblika koji postoji kod odraslih razmatramo dva procesa: proces generalizacije značenja reči i proces restrikcije značenja reči. Zajednička karakteristika navedenih procesa, njihova preteranost, označitelj je specifičnosti dečjeg govornog razvoja u odnosu na razvoj leksičkog fonda odrasle osobe. Navedena specifičnost se zasniva na jezičkoj analogiji na osnovu koje dete ne samo stvara nove reči, već i uči gramatiku maternjeg jezika.

Ključne reči

leksema; gramatika; srpski jezik; dete; učenje maternjeg jezika

Reference

Aleksić-Hil, O. (2013) Razvoj govora i jezika. u: D., Lozanović N., Rudić D., Radivojević D. [ur.] Podrška razvoju dece u ranom detinjstvu: Priručnik za primarnu zdravstvenu zaštitu, Beograd: Udruženje pedijatara Srbije, 105-109
Bjerkvol, J. (2005) Nadahnuto biće - dete i pesma, igra i učenje kroz životna doba. Beograd: Plato
Brković, A.B. (2011) Razvojna psihologija. Čačak: Regionalni centar za profesionalni razvoj zaposlenih u obrazovanju
Brown, R. (1973) A first language: The early stages. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Bugarski, R. (1995) Uvod u opštu lingvistiku. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Carthy, M.D. (1965) Language development in children. u: Carmichael L. [ur.] Manual of ehild psychology, New York: Wiley, 490-630
Clark, E. (1971) On the acquisition of the meaning of and. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 10(3): 266
Clark, E.V. (2003) First langauge acquistion. Cambridge: Cambridge University Press
Čomski, N. (1979) Gramatika i um. Beograd: Nolit
Čukovski, K. (1986) Od druge do pete. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Didro, O., Todorov, C. (1987) Enciklopedijski rečnik nauka o jeziku 2. Beograd: Prosveta
Donaldson, M., Wales, R.J. (1970) On the acquisition of some relational terms. u: Hayes J.R. [ur.] Cognition and development of language, New York: Wiley
Dotlić, L., Kamenov, E. (1996) Književnost u dečjem vrtiću. Novi Sad: Zmajeve dečje igre
Gortan-Premk, D. (2004) Polisemija i organizacija leksičkog sistema u srpskome jeziku. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Guillaume, P. (1968) La formation des habitudes. Paris: Presses Universitaires de France
Ivić, I.D. (1987) Čovek kao animal symbolicum - razvoj simboličkih sposobnosti. Beograd: Nolit
Jovanović-Simić, N., Golubović, S. (2002) Razvoj jezičkih sposobnosti kod dece sa jezičkim poremećajima. Beograd: Želnid
Jovović, N. (2011) Prikaz teorija o usvajanju jezika i odnosu između jezika i mišljenja. Folia linguistica et litteraria: Časopis za nauku o jeziku i književnosti, 3-4, 93-109
Kamenov, E., Filipović, S. (2009) Mudrost čula. Novi Sad: Dragon
Klark, E.V. (2008) Šta sadrži reč: o detetovom usvajanju semantike. u: Rosić T. [ur.] Metodika razvoja govora, Univerzitet u Kragujevcu, Pedagoški fakultet u Jagodini, 169-199
Kostić, Đ., Vladisavljević, S. (1995) Govor i jezik deteta u razvoju. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Krstić, D. (1994) Učenje i razvoj: pedagoška psihologija. Beograd: Savremena administracija
Lewis, M.M. (1951) Infant speech. London: Routledge/ Kegan Paul
Lewis, M.M. (1957) How children learn to speak. London: Harrap
Maljković, M. (2005) Metodički priručnik za razvoj govora dece predškolskog uzrasta. Kikinda: Savez pedagoškig društava Vojvodine
Marjanovič, Lj.U. (2004) Razvojna psihologija. Ljubljana: Založba Rokus
Matić, R. (1986) Metodika razvoja govora dece. Beograd: Nova Prosveta
Milenković, S. (2012) Metodika razvoja govora. Sremska Mitrovica: Visoka škola strukovnih studija za obrazovanje vaspitača
Musen, P.H., Conger, J.J., Kagan, J., Huston, A.C. (1984) Child development and personality. New York: Harper/Row
Pinker, S. (1984) Language learneability and language development. Cambridge, MA: Harvard University Press
Pinker, S. (1989) Learneabilitiy and Cognition: The Acquisition of Argument Structure. London: The MIT Press
Preyer, W. (1898/99) The mind of the child. New York: D. Appleton and company
Slobin, D., Ferguson, C.A. (1973) Studies of Child Language Development. New York: Hold, Rinehart and Winston
Stakić, M. (2016) Igre mašte u funkciji razvoja govora dece predškolskog uzrasta. u: Kopas-Vukašinović E., Stojanović B. [ur.] Savremeno predškolsko obrazobanje i vaspitanje: izazovi i dileme, Univerzitet u Kragujevcu, Fakultet pedagoških nauka u Jagodini, 129-140
Stakić, M.M. (2015) Uloga i značaj književnog teksta u obrazovanju i vaspitanju deteta predškolskog uzrasta. Zbornik radova Učiteljskog fakulteta, Užice, vol. , br. 17, str. 91-98
Vasić, S. (1971) Razvitak artikulacije na uzrastu od tri do devet godina. Beograd: Naučna knjiga
Vasić, S. (1981) Govor vašeg deteta. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Vasta, R., Haith, M.M., Miller, S.A. (1998) Dječja psihologija: moderna znanost. Jastrebarsko: Naklada Slap
Vigotski, L. (1977) Mišljenje i govor. Beograd: Nolit