Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:20
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:9
članak: 1 od 6  
Back povratak na rezultate
Marketing
2020, vol. 51, br. 2, str. 77-87
jezik rada: srpski
vrsta rada: originalan članak
objavljeno: 18/09/2020
doi: 10.5937/markt2002077Z
Creative Commons License 4.0
Analiza socio-psiholoških faktora potrošačkog etnocentrizma - moderatorski efekat nacionalnog identiteta
Univerzitet u Kragujevcu, Ekonomski fakultet

e-adresa: szdravkovic034@yahoo.com, ssapic@kg.ac.rs, jovanagolo@kg.ac.rs

Sažetak

Savremene uslove poslovanja karakterišu učestale promene u ponašanju potrošača. Istraživanja o potrošačkom etnocentrizmu dobijaju na značaju tokom ekonomskih kriza. Dejstvo ekonomske krize, pojačana migratorna kretanja i učestali socijalni nemiri pojačavaju etnocentrične tendencije potrošača. U radu se ispituje uticaj socio-psiholoških faktora na potrošački etnocentrizam građana Republike Srbije. Takođe, u radu se ispituje moderatorski efekat nacionalnog identiteta i medijatorski efekat demografskih karakteristika potrošača. Sprovedeno je empirijsko istraživanje, a metod ankete je korišćen za prikupljanje podataka. Statistička analiza rađena je na uzorku od 288 ispitanika sa teritorije Republike Srbije. Rezultati istraživanja pokazuju da kolektivizam i animozitet prema EU imaju pozitivan uticaj na potrošački etnocentrizam, dok uticaj kulturološke otvorenosti na potrošački etnocentrizam nije statistički značajan. Takođe, rezultati istraživanja pokazuju da nacionalni identitet ima pozitivnu moderatorsku ulogu u odnosu kolektivizma i potrošačkog etnocentrizma, kao i u odnosu animoziteta prema EU i potrošačkog etnocentrizma, dok u odnosu kulturološke otvorenosti i potrošačkog etnocentrizma nacionalni identitet nema signifikantnu moderatorsku ulogu. Demografske karakteristike imaju signifikantnu medijatorsku ulogu u odnosu kolektivizma i potrošačkog etnocentrizma, kao i u odnosu animoziteta prema EU i potrošačkog etnocentrizma, dok u odnosu kulturološke otvorenosti i potrošačkog etnocentrizma demografske karakteristike nemaju signifikantnu medijatorsku ulogu. Uzorak ima određena ograničenja, što bi trebalo imati u vidu pri tumačenju pojedinih rezultata.

Ključne reči

potrošački etnocentrizam; kulturološka otvorenost; kolektivizam; animozitet prema EU; nacionalni identitet

Reference

Caruana, A. (1996) The effects of dogmatism and social class variables on consumer ethnocentrism in Malta. Marketing Intelligence & Planning, 14(4): 39-44
de Ruyter, K., van Birgelen, M., Wetzels, M. (1998) Consumer ethnocentrism in international services marketing. International Business Review, 7(2): 185-202
Deb, M., Sinha, G. (2016) Impact of culture on religiosity, cosmopolitanism and ethnocentrism. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 28(1): 56-72
Dmitrović, T., Vida, I., Reardon, J. (2009) Purchase behavior in favor of domestic products in the West Balkans. International Business Review, 18(5): 523-535
Fernández-Ferrín, P., Bande-Vilela, B., Klein, J.G., del Río-Araújo, M. L. (2015) Consumer ethnocentrism and consumer animosity: Antecedents and consequences. International Journal of Emerging Markets, 10(1): 73-88
Field, A. (2000) Discovering statistics using SPSS for Windows. Thousand Oaks, CA: Sage Publication
Herche, J. (1992) A note on the predictive validity of the CETSCALE. Journal of the Academy of Marketing Science, 20(3): 261-264
Howard, D.G. (1990) Understanding how American consumers formulate their attitudes about foreign products. Journal of International Consumer Marketing, 2(2): 7-24
Jain, S.K., Jain, R.K. (2013) Consumer ethnocentrism and its antecedents: An exploratory study of consumers in India. Asian Journal of Business Research, 3(1): 1-18
Javalgi, R.G., Khare, V.P., Gross, A.C., Scherer, R.F. (2005) An application of the consumer ethnocentrism model to French consumers. International Business Review, 14(3): 325-344
John, A.J., Brady, M.P. (2011) Exploration of the dimensionality of the consumer ethnocentric tendencies scale in Mozambique. Journal of African Business, 12(1): 114-132
Josiassen, A., Assaf, A. G., Karpen, I.O. (2011) Consumer ethnocentrism and willingness to buy: Analyzing the role of three demographic consumer characteristics. International Marketing Review, 28(6): 627-646
Klein, J.G., Ettenson, R., Morris, M.D. (1998) The animosity model of foreign product purchase: An empirical test in the People's Republic of China. Journal of Marketing, 62(1): 89-100
Le, N., Thi, N.H., van Nguyen, T. (2013) National identity and the perceived values of foreign products with local brands. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 25(5): 765-783
Marinković, V. (2017) Efekti animoziteta prema Evropskoj Uniji i patriotizma na potrošački etnocentrizam građana Republike Srbije. Ekonomski horizonti, vol. 19, br. 1, str. 3-15
Nishina, S. (1990) Japanese consumers: Introducing foreign products/brands into the Japanese market. Journal of Advertising Research, April/May, 35-45
Nunnally, J.C. (1978) Introduction to psychological measurement. New York: McGraw-Hill
Park, J.E., Yoon, S. (2017) Antecedents of consumer animosity and the role of product involvement on purchase intentions. American Journal of Business, 32(1): 42-57
Pavlović, G., Savić, J. (2017) Ispitivanje socio-psiholoških faktora potrošačkog etnocentrizma. Marketing, vol. 48, br. 4, str. 243-253
Pentz, C., Terblanche, N., Boshoff, C. (2017) Antecedents and consequences of consumer ethnocentrism: Evidence from South Africa. International Journal of Emerging Markets, 12(2): 199-218
Salvatore, D. (2011) Introduction to international economics. New Jersey: Wiley
Shan, D.Q. (2017) Chinese products for Chinese people?: Consumer ethnocentrism in China. International Journal of Retail & Distribution Management, 45(5): 550-564
Shankarmahesh, M.N. (2006) Consumer ethnocentrism: An integrative review of its antecedents and consequences. International Marketing Review, 23(2): 146-172
Sharma, S., Shimp, T.A., Shin, J. (1995) Consumer ethnocentrism: A test of antecedents and moderators. Journal of the Academy of Marketing Science, 23(1): 26-37
Shimp, T.A., Sharma, S. (1987) Consumer ethnocentrism: Construction and validation of the CETSCALE. Journal of Marketing Research, 24(3): 280-289, August
Steenkamp, J.E.M., ter Hofstede, F., Wedel, M. (1999) A cross-national investigation into the individual and national cultural antecedents of consumer innovativeness. Journal of Marketing, 63(2): 55-69
Šapić, S., Golo, J. (2017) Etnocentrizam potrošača u Šumadiji i Pomoravlju. u: Veselinović P; Makojević N; Slavković M. [ur.] Uticaj globalizacije na poslovno upravljanje i ekonomski razvoj Šumadije i Pomoravlja, Kragujevac: Ekonomski fakultet, str. 265-273, ISBN: 978-86-6091-0732-0 [COBISS.SR-ID 239027980]
Tajfel, H. (1978) Social categorization, social identity and social comparison. u: Tajfel Henri [ur.] Differentiation between social groups: Studies in the social psychology of intergroup relations, London: Academic Press, pp. 61-76
Veljković, S. (2009) Uticaj etnocentrizma na potrošače u Srbiji. Marketing, vol. 40, br. 2, str. 97-106
Vida, I., Dmitrović, T., Obadia, C. (2008) The role of ethnic affiliation in consumer ethnocentrism. European Journal of Marketing, 42(3/4): 327-343