Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:8
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6
članak: 2 od 2  
Back povratak na rezultate
Demografija
2018, vol. 15, br. 15, str. 33-49
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/demografja1815033R
Prilog diskusiji o tipologiji naselja Srbije
Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet

e-adresa: zoraz17@yahoo.com

Sažetak

Rad ima za cilj formiranje metodološkog okvira za tipologiju naselja Srbije. Važeća podela naselja na gradska i ostala već duže vreme trpi kritike u naučnoj i stručnoj javnosti, kako zbog toga što neka naselja koja imaju status gradskih ne ispunjavaju ni minimum uslova u smislu broja stanovnika, diversifikovanosti privredne strukture, funkcionalnog kapaciteta itd., tako i zbog činjenice da po zvaničnoj statistici ne postoji kategorija seoskih naselja, odnosno sela. Na osnovu ispitivanja baznih indikatora vezanih za naselja: broj stanovnika, zaposleni u nepoljoprivrednim delatnostima, poljoprivredna domaćinstava i dnevni migranti, predložen je model diferenciranja naselja Srbije na gradska naselja, prigradska naselja, ruralne centre i seoska naselja. Primenom osmišljenog modela identifikovano je 190 gradskih naselja, 338 prigradskih, 51 ruralni centar i 4130 seoskih naselja na području Srbije (bez Kosova i Metohije). Adekvatna tipologija naselja olakšaće proces planiranja i upravljanja, odnosno definisanja optimalne organizacije naseljske mreže u cilju podsticanja ukupne razvijenosti Republike Srbije.

Ključne reči

mreža naselja; gradsko naselje; prigradsko naselje; ruralni centar; seosko naselje

Reference

*** Prostorni plan Republike Srbije 2010-2014-2021. nacrt. Beograd: Ministarstvo životne sredine i prostornog planiranja, Republička agencija za prostorno planiranje
Ballas, D., Kalogerisis, T., Labrianidis, L. (2003) A comparative study of typologies for rural areas in Europe. u: Research report in A comparative study of typologies for rural areas in Europe, https://www.jyu.f/ersa2003/cdrom/papers/515.pdf
Ban, M. (1970) Naselja u Jugoslaviji i njihov razvoj u periodu 1948-1961. Beograd: Institut društvenih nauka - Centar za demografska istraživanja
Brezzi, M., Dijkstra, L., Ruiz, V. (2011) OECD extended regional typology: The economic performance of remote rural regions. OECD Regional Development Working Papers, Paris, 2011/06. OECD Publishing. Preuzeto sa http://dx.doi.org/10.1787/5kg6z83tw7f4-en
Cloke, P.J. (1977) An index of rurality for England and Wales. Regional Studies, 11(1): 31-46
Ćirić, J.V. (1979) Osnove sociologije naselja i sociologija sela. Niš: Gradina
Drobnjaković, M. (2016) Razvojni nukleusi ruralnog prostora Centralne Srbije. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Geografski fakultet, doktorska disertacija
Eurostat (2015) Urban-rural typology update. http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Urban-rural_typology_update#Methodology
Fertner, C. (2012) Downscaling European urban-rural typologies. Geografisk Tidsskrift-Danish Journal of Geography, 112(1): 77-83
Gajić, A. (2017) Savremene tendencije u izdvajanju i defnisanju ruralnih područja. u: Zbornik radova Planska i normativna zaštita prostora i životne sredine, Beograd: Asocijacija prostornih planera Srbije
Gajić, A., Krunić, N., Protić, B. (2018) Towards a new methodological framework for the delimitation of rural and urban areas: a case study of Serbia. Geografisk Tidsskrift-Danish Journal of Geography, 118(2): 160-172
Gajić, A. (2015) Različiti metodološki pristupi u definisanju ruralnih i urbanih područja. Arhitektura i urbanizam, vol. , br. 41, str. 63-67
Gallego, J. (2008) Mapping rural/urban areas from population density grid. Ispra: JRC-Institute for Environment and Sustainability, Working Paper, Preuzeto sa: http://81.47.175.201/urban_rural/documents/docs_others/Gallego_urban_rural.pdf
Grčić, M.D. (1999) Funkcionalna klasifikacija naselja Mačve, Šabačke posavine i Pocerine. Glasnik Srpskog geografskog društva, vol. 79, br. 1, str. 3-20
Harrington, V., o`Donoghue Dan (1998) Rurality in England and Wales 1991: A Replication and Extension of the 1981 Rurality Index. Sociologia Ruralis, 38(2): 178-203
Kostrowicki, J. (1989) Types of agriculture in Britain in the light of types of agriculture map of Europe. Geographia Polonica, 133-154; 56
Lukić, A. (2009) Tipologija ruralnih područja Hrvatske-geografski aspekt. Zagreb: Sveučilište u Zagrebu, PMF-Geografski odsjek, doktorska disertacija
Macura, M. (1954) Jedan nov kriterij za razgraničenje gradskog i seoskog stanovništva. u: Radni dokument II godišnjeg sastanaka Jugoslovenskog statističkog društva, Beograd: Jugoslovensko statističko društvo
Milićević, G.O. (1993) Analiza mogućnosti unifikacije kriterijuma za razlikovanje gradskih od negradskih naselja. Stanovništvo, vol. 31-32, br. 3-4, str. 95-108
Mitrović, M. (2015) Sela u Srbiji. Beograd: Republički zavod za statistiku
Pászto, V., Brychtová, A., Tuček, P., Marek, L., Burian, J. (2015) Using a fuzzy inference system to delimit rural and urban municipalities in the Czech republic in 2010. Journal of Maps, 11(2): 231-239
Radovanović, M. (1965) Metodološka pitanja tipološke klasifkacije seoskih naselja sa posebnim osvrtom na Srbiju. Zbornik radova PMF Univerzitet u Beogradu + Geografski zavod, 12, 105
Republički zavod za statistiku (RZS) (2014) Uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002. i 2011. u: Popis stanovništva 2011, Beograd, knjiga 20
Stamenković, S. (2007) Proučavanje prostorne organizacije mreže naselja Srbije i evropske preporuke. u: Zbornik radova 1, Prvi kongres srpskih geografa, Beograd: Srpsko geografsko društvo, 1, str. 97-107
Stamenković, S.Dj., Bačević, M. (1992) Geografija naselja. Beograd: Geografski fakultet PMF
Stamenković, S.Dj. (2004) Neka aktuelna pitanja prostorne organizacije mreže naselja i relevantni demografski problemi u Srbiji. Demografija, (1): 115-134
Stevanović, R.Ž. (2004) Gradska naselja Republike Srbije u popisima stanovništva od 1948. do 2002. Stanovništvo, vol. 42, br. 1-4, str. 109-126
Tošić, B. (1996) Tipologija naselja na osnovu primenjenog istraživanja. Zbornik radova Geografskog instituta 'Jovan Cvijić' SANU, 143-149; 46
Tošić, D., Krunić, N., Milijić, S. (2009) Istraživanje prostorne organizacije mreže naselja u funkciji izrade prostornog plana opština Južnog Pomoravlja. Demografja, 6: 173-194
Tošić, D. (2012) Principi regionalizacije. Beograd: Univerzitet u Beogradu-Geografski fakultet