Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:4
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 9 od 11  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu
2012, br. 61, str. 131-154
jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
objavljeno: 22/03/2013
Neka pitanja medijske koncentracije
Univerzitet u Nišu, Pravni fakultet

Projekat

Ljudska i manjinska prava u evropskom pravnom prostoru (MPNTR - 14043)

Sažetak

Zakon o radiodifuziji u Republici Srbiji (2002) metodom taksativnog nabrajanja određuje pojam medijske koncentracije kao i pojam nedozvoljene medijske koncentracije. U suštini, radi se o preplitanju finansijskih tokova emitera kada jedan emiter ulazi u osnivački kapital drugog ili medijskog preduzeća, ili je prisutan u raznim oblicima medija, što mu otvara mogućnost preovlađujućeg uticaja na uređivačku politiku i time na preovlađujuće i nedopušteno kreiranje javnog mnjenja. Nedopušteni upliv u vlasničku strukturu emitera, odnosno medijskog preduzeća, jeste apsolutno ništava medijska aktivnost koja stvara preovlađujući uticaj na javno mnjenje, čime se narušava princip pluralizma mišljenja u sredstvima javnog informisanja. Ono što jeste opasno, a to je da medijska koncentracija jeste pokušaj da se kontroliše medijski prostor. Kontrolori medijskog prostora su tzv. 'veliki majstori' koji dolaze iz sfere politike ili biznisa a koji su često jako povezani zajedničkim interesom. Medijska koncentracija u nedozvoljenim razmerama dovodi u pitanje dva ključna načela medijskog prava, a to je 'sloboda javnog informisanja' (član 1. Zakona o javnom informisanju) i 'zabrana monopola u oblasti javnog informisanja' (član 7. Zakona o javnom informisanju). Naime, medijska koncentracija dovodi do zloupotrebe prava, uticaja i kontrole sredstava javnog informisanja i tom kontrolom manipuliše i ograničava slobodan protok ideja, informacija i mišljenja. Istovremeno, medijskom koncentracijom se uspostavljaju politički i ekonomski monopol na objavljivanje ideja, informacija i mišljenja ne samo u javnom glasilu već mnogo šire u medijskom prostoru u jednoj državi ali i u globalnim nadnacionalnim razmerama. Antimonopolsko pravo je deo Radiodifuznog prava i normativno je smešteno u Zakon o radiodifuziji. Antimonopolsko pravo čine pravne norme koje su donete sa ciljem da obezbede sprečavanje nedozvoljene medijske koncentracije. Zbog svog značaja pitanja i problemi medijske koncentracije zaslužuje posebnu sistemsku pažnju i tretman. Zato je važno doneti poseban zakon o medijskoj koncentraciji, koji treba da predvidi i konkretne pravne mehanizme za prevenciju, kao i za delovanje nezavisnih agencija, kada se uoče pojave nedozvoljene medijske koncentracije. Istovremeno treba precizirati i pravne postupke za sprečavanje, otklanjanje i sankcionisanje ovakve nedozvoljene pravne aktivnosti u medijskom prostoru, što treba da bude nadležnost nezavisnih i depolitizovanih javnih agencija.

Ključne reči

Reference

*** (1999) Preporuka rec - 01 Komiteta ministara državama članicama o merama za promovisanje pluralizma medija
*** Media pluralism - The need for transparency, freedom and diversity in Europes media landscape. Task force for Co-Ordination of media Affairs
*** (2010) Medijsko vlasništvo i njegov uticaj na nezavisnost i pluralizam medija. Podgorica: Institut za medije Crne Gore
*** (2011) Strategija razvoja sistema javnog informisanja u Republici Srbiji do 2016. godine. 5. 10
Albarran, A.B., Dimmick, J. (1996) Concentration and economics of multifprmity in the communication industries. Journal of Media Economics, (9)4, str. 41-50
Babić, D. (2004) Odnos vlasnistva nad medijima i njihova nezavisna pozicija. u: Media Online Medijska politika i zakoni - Jugoistocna Evropa, 10.11.2004
Barron, J.A. (2000) Structural regulation of the media and the diversity rationale. Federal Communications Law Journal, (52) 3: 555-560
Bennett, W.L. (1996) News: The politics of illusion. New York: Longman
Chaffee, S.H., Metzger, M.J. (2001) The end of mass communication?. Mass Communication & Society, 4, 4, str. 972-986
Croteau, D., Hoynes, W., ur. (2006) The business of media: Corporate media and the public interest. Thousand Oaks: Pine Forge Press
Dimitrijević, P., Vučković, J. (2011) Osnovi medijskog prava. Niš: Centar za publikacije Pravnog fakulteta
Dimmick, J.R. (2002) Media competition and coexistence: The theory of the niche. Mahway, NJ: Lawrence Erlbaum
Eck, D.L. (2006) From diversity to pluralism. The Pluralism Project at Harvard University
Einstein, M. (2004) The Financial Interest and Syndication Rules and Changes in Program Diversity. Journal of Media Economics, 17(1): 1-18
Entman, R.M. (1989) Democracy without Citizens: Media and the Decay of American Politics. New York: Oxford University Press
Glasser, T.L. (1984) Competition and diversity among radio formats: Legal and structural issues. Journal of Broadcasting, 28, str. 128-142
Hall, M., Tideman, N. (1967) Measures of Concentration. Journal of the American Statistical Association, 62(317): 162
Hillard, R.L., Picard, R.G. (1989) Plurality, Diversity and Prohibitions on Television-Newspaper Cross ownership. Journal of Media Economics, 2 (I): 55-65
Junge, K. (1994) Diversity of ideas about diversity measurement. Scandinavian Journal of Psychology, 35(1): 16-26
Komorek, E. (2009) The European commissions three-steps approach to media pluralism: A conduit for the protection of freedom of expression in the European Union
Labudović, B. (2007) Niklas Luman kao komunikolog - masmediji i javnost u opštoj teoriji društvenih sistema. CM, časopis za upravljanje komuniciranjem, 4, (II),89-110
Lasorsa, D. (1991) Effects of newspaper competition on public opinion diversity. Journalism Quarterly, 68, 38-47
Les, M., Maher, C. (1998) Measuring diversity: Choice in local housing markets. Geographical Analysis, 30,(2),172-190
Mcquail, D. (1993) Media performance: Mass communication and the public interest. London: Sage Publications
Monteiro, B.G. (2006) Media, Diversity and the Marketplace: Economic Value of the Voices on the Margins. Queens: College of Professional Studies, Division of Mass Communication, Journalism, TV and Film, St. John's University
Patel, G.P., Taillie, C. (1982) Diversity as a Concept and its Measurement. Journal of the American Statistical Association, 77, str. 548-561
Peruško, Z. (2003) Challenges to media pluralism. Zagreb: IMO - Department for Culture and Communication
Peruško, Z. (2003) Medijska koncentracija - izazov pluralizmu medija u Srednjoj i Istočnoj Evropi. Medijska istraživanja, 9/1, str. 39-59
Radojković, M. (2005) Opasnost od medijske koncentracije: Dolazak velikih igrača. Dosije, br. 16, Nezavisno udruženje novinara (NUNS)
Stojković, B. (2002) Identitet i komunikacija. Beograd: Čigoja
Stojković, B. (2004) Novinske agencije i globalizacija. u: Vasović Vučina, Pavlović Vukašin [ur.] Uslovi i strategije demokratizacije, Beograd: Jugoslovensko udruženje za političke nauke, 231-244
Veljanovski, R. (2009) Medijska koncentracija, javnost vlasništva i pokušaj regulacije u Srbiji. CM: časopis za upravljanje komuniciranjem, 13 (IV): 57-80