Metrika članka

  • citati u SCindeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:21
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:20
članak: 2 od 25  
Back povratak na rezultate
Psihijatrija danas
2011, vol. 43, br. 1, str. 31-45
jezik rada: srpski
vrsta rada: članak
objavljeno: 07/09/2011
Etičke vrednosti u religiji i psihijatriji
Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Institut za mentalno zdravlje

e-adresa: drakulicb@open.telekom.rs

Sažetak

Odnos psihoanalize i hrišćanske religije je višeznačan i višeslojan, i izmiče jednostavnim objašnjenjima koja bi se svodila na uočavanje datih sličnih sadržaja i jednosmernih faktičkih uticaja. Dok Frojd, na tragu Ničea, destruira specifičnost religijskog fenomena, svodeći ga na psihologiju nesvesnog projektovanu u spoljašnji svet, dotle Jung zadržava samostalnost postojanja religijske sfere, pomerajući suštinu odnosa na vrednosni nivo: nije patološko sâmo postojanje nesvesnog arhetipa Boga, nego nemogućnost njegove integracije u svest, što može rezultirati destruktivnim širenjem tzv. 'psihičke virulencije' između individua, stvarajući totalitarne sisteme. Koristeći sličan pojam za opis te pojave - 'emocionalna kuga', Rajh, naprotiv, vrednosno diskvalifikuje religiju uopšte, jer ona uvek predstavlja najjači otpor stvaranju zdravog, slobodnog, genitalnog karaktera. Vrednosne, odnosno etičke i socijalne konotacije psihoanalitičkog razumevanja religije, zauzele su centralno mesto kod teoretičara frankfurtskog kruga i antipsihijatara, koji dosledno kritikuju društvenu ulogu religije kao efikasnog manipulativnog sredstva za uspostavljanja dominacije nad pojedincem. Suštinska razlika između psihijatrijskog i religijskog pristupa čoveku pokazuje se kao njihova suprotnost u shvatanju etičkog odnosa sredstva i cilja. Iracionalno se u religiji koristi i održava radi očuvanja društvene represije, dok ono u psihoterapiji treba da bude sredstvo koje sebe poništava u postizanju postuliranog cilja: Neka bude Ego gde je bio Id.

Ključne reči

Reference

Adorno, T. (1979) Negativna dijalektika. Beograd: BIGZ
Bastide, R. (1983) Sociologija i psihoanaliza. Zagreb: Naprijed
Bion, W.R. (1983) Iskustva u radu s grupama i drugi radovi. Zagreb: Naprijed
Bridgman, P.W. (1959) The way things are. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Caplan, A.L., Jannings, B., ur. (1984) Darwin, Marx and Freud. New York: The Hastings Center, Plenum Press
Cooper, D. (1987) Psihijatrija i antipsihijatrija. Zagreb: Naprijed
Drakulić, B. (1990) 'Lukavstvo uma' kod Kanta, Hegela i Marksa. Marksistička misao, (3-4): 294-316
Džekobi, R. (1981) Društveni zaborav - kritika savremene psihologije od Adlera do Leinga. Beograd: Nolit
Đurić, M.N. (1976) Istorija helenske etike. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod
Frankl, V.E. (1980) Bog podsvjesti - psihoterapija i religija. Zagreb
Frankl, V.E. (1987) Nečujan vapaj za smislom. Zagreb: Naprijed
Freud, S. (1986) Budućnost jedne iluzije. Zagreb: Naprijed
Frojd, S. (1979) Autobiografija. u: Nova predavanja, Novi Sad: Matica srpska
Frojd, S. (1979) Uvod u psihoanalizu. u: Sabrana dela, Novi Sad: Matica Srpska
Frojd, S. (1979) Psihopatologija svakodnevnog života. u: Sabrana dela, Novi Sad: Matica Srpska
Frojd, S. (1979) O seksualnoj teoriji - totem i tabu. Novi Sad: Matica srpska
Frojd, S. (1983) Mojsije i monoteizam. Beograd: Grafos
From, E. (1978) Misija Sigmunda Frojda. Beograd: Grafos
Fromm, E. (1986) Čovjek za sebe. u: Dela, Zagreb: Naprijed, knj. 3
Fromm, E. (1986) Kriza psihoanalize. u: Dela, Zagreb: Naprijed, knj. 8
Fromm, E. (1986) Dogma o Kristu - bit ćete kao Bog - psihoanaliza i religija. u: Dela, Zagreb: Naprijed, knj. 5
Fromm, E. (1986) Bekstvo od slobode. u: Dela, Zagreb: Naprijed - Nolit
Fromm, E. (1986) Imati ili biti?. u: Dela, Zagreb: Naprijed, knj. 11
Fuko, M. (1980) Istorija ludila u doba klasicizma. Beograd: Nolit
Horkhajmer, M. (1976) Tradicionalna i kritička teorija. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod / BIGZ
Horkheimer, M. (1988) Kritika instrumentalnog uma. Zagreb: Globus
Horkheimer, M., Adorno, T.W. (1989) Dijalektika prosvjetiteljstva. Sarajevo: Veselin Masleša
Jacoby, R. (1986) Potiskivanje psihoanalize. Beograd: SIC, Radionica
Jung, K.G. (1984) Psihološke rasprave. u: Odabrana dela, Novi Sad: Matica srpska
Jung, K.G. (1984) Dinamika nesvesnog. u: Odabrana dela, Novi Sad: Matica srpska
Kant, I. (1981) Zasnivanje metafizike morala. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod
Marks, K. (1973) Kapital - kritika političke ekonomije. Beograd: BIGZ, I-III
Niče, F. (1980) Ecco homo. Beograd: Grafos
Niče, F. (1976) Volja za moć. Beograd: Prosveta
Platon (1976) Odbrana Sokratova Kriton Fedon. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod
Rajh, V. (1973) Masovna psihologija fašizma. Beograd: Ideja
Reich, W. (1987) Analiza karaktera. Zagreb: Naprijed
Sas, T. (1978) Etika psihoanalize. Beograd: 'Vuk Karadžić'
Szasz, T. (1980) Ideologija i nasilje. Zagreb: Naprijed