Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:9
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:6
članak: 1 od 1  
Ekonomika poljoprivrede
2018, vol. 65, br. 1, str. 143-156
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/ekoPolj1801143I

Creative Commons License 4.0
Uticaj relevantnih faktora na ponudu i tražnju pšenice u Republici Srbiji
aUniverzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Fakultet za ekonomiju i inženjerski menadžment
bBH Telecom dd, Sarajevo, Bosnia and Herzegovina

e-adresa: ceca@fimek.edu.rs, cmiros@gmail.com, miralem.jahic

Sažetak

Cilj rada je da se izvrši bilansna analiza pšenice, istraži ponuda i tražnja na domaćem tržištu, te ispita parcijalni uticaj relevantnih faktora na ponudu i tražnju. Rezultati istraživanja proizvodno-prometnih tokova pšenice mogu doprineti povećanju ponude i strukturnim promenama u proizvodnji, jačanju konkurencije, rastu razmene, unapređenju proizvodnje i prerade, novim investicijama, rastu zaposlenost i dr. Od metoda u istraživanju se koristi bilansna analiza, funkcionalna i korelaciona analiza, analiza varijanse, T-test, kao i drugi opšti metodi. Rezultati bilansne analize proizvodnje i potrošnje pšenice ukazuju na postojanje suficita i potencijala za izvoz u iznosu od prosečno 805,29 hiljada t sa trendom povećanja nakon 2013. godine. Uticaj proizvodnje, početnih zaliha, uvoza i otkupnih cena na ponudu pšenice je visok (R=0,99). Uticaj potrošnje, prodajnih cena, dohotka, izvoza i krajnjih zaliha na tražnju pšenice je visok (R=0,95). Analizom koeficijenta korelacije proizvodnje i ponude pšenice dobijen je koeficijent 0,96, a potrošnje i tražnje pšenice dobijen je koeficijent 0,82, što ukazuje na visoku korelacionu zavisnost. U periodu 2000-2016. godine izvoz pšenice povećan je 8,7 puta uz povećanje cene po kg i ukupne vrednosti izvoza.

Ključne reči

Reference

*** (2017) UN comtrade database. http://comtrade.un.org, 14.10.2017
Arsić, S., Kljajić, N., Jovanović, M. (2015) Korišćenje poljoprivrednog zemljišta kao osnovnog kapaciteta za proizvodnju kukuruza i pšenice u Srbiji i zemljama bivše Jugoslavije. Ekonomika, vol. 61, br. 2, str. 103-116
Čavlin, M.S. (2015) Strateška analiza perfomansi preduzeća iz oblasti trgovine farmaceutskim proizvodima u Republici Srbiji primenom integrisanog sistema pokazatelja. Megatrend revija, vol. 12, br. 1, str. 237-256
Dinu, D.M. (2016) Supply chain performance within agri-food sector. Ekonomika poljoprivrede, vol. 63, br. 3, str. 919-928
Đorđević, D. (2007) Mikroekonomija - savremen pristup. Novi Sad: Privredna akademija
Đorović, M.T., Tomin, A.M. (2010) Tržište i promet poljoprivrednih proizvoda. Beograd: Poljoprivredni fakultet
Đurić, D., Ristić, J., Đurić, D., Vujanić, I. (2017) Export of agricultural and food products in the function of economic growth of Republic of Serbia. Ekonomika poljoprivrede, vol. 64, br. 3, str. 887-900
Haile, M.G., Wossen, T., Tesfaye, K., von Braun, J. (2017) Impact of Climate Change, Weather Extremes, and Price Risk on Global Food Supply. Economics of Disasters and Climate Change, 1(1): 55-75
Kiš, T., i dr. (2005) Kvantitativni metodi u ekonomiji. Subotica: Ekonomski fakultet
Marković, J., Prodanović, R., Mutibarić, J. (2013) Proizvodnja i promet pšenice u Srbiji. Ekonomika, 59 (2): 92-100
Munćan, M. (2016) Uticaj mineralne ishrane i atmosferskih padavina na prinos ratarskih useva porodičnih gazdinstava. Ekonomika poljoprivrede, vol. 63, br. 3, str. 817-833
Mutavdžić, B., Novković, N., Vukelić, N., Novaković, T. (2017) Mesečna kolebanja cena zrna u Srbiji. Journal on Processing and Energy in Agriculture, vol. 21, br. 3, str. 181-184
Pejanović, R., Cvijanović, D., Nikolić, M., Tica, N. (2006) Kretanja na tržištu pšenice i brašna u svetu i Srbiji i Crnoj Gori. u: Zbornik radova, Novi Sad: Naučni institut za ratarstvo i povrtarstvo, Sveska 42
Pejanović, R. (2007) Uvod u mikroekonomiju. Novi Sad: Poljoprivredni fakultet
Puškarić, A., Cvijanović, D., Arsenijević, Ž. (2009) Izvoz kao faktor podsticanja proizvodnje ratarskih proizvoda. Zbornik naučnih radova Instituta PKB Agroekonomik, vol. 15, br. 1-2, str. 49-57
Raičević, V., Ignjatijević, S., Matijašević, J. (2012) Economic and legal determinants of export competitiveness of the food industry of Serbia. Industrija, vol. 40, br. 1, str. 201-226
Republički zavod za statistiku Srbije www.stat.gov.rs, 28.10.2017
Savić, L., Bošković, G., Mićić, V. (2016) Agroindustrija Srbije - potencijali i perspektive. Ekonomika poljoprivrede, vol. 63, br. 1, str. 107-122
Smith, S. (2017) Wheat. Agricultural Commodities, 7(3), 27
Tadesse, W. (2017) Improving wheat production in the CWANA region. Burleigh Dodds Science Publishing Ltd
Vlahović, B. (2003) Tržište poljoprivredno - prehrambenih proizvoda, specijalni deo - knjiga II. Novi Sad: Poljoprivredni fakultet