Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2001, vol. 49, br. 1-4, str. 255-296
O osnovama i karakteru političke obligacije građana
Univerzitet u Beogradu, Fakultet političkih nauka
Ključne reči: politička obligacija; legitimnost; građanin; podanik; uzajamnost obaveza; uslovna poslušnost; quid pro quo političke poslušnosti; dvostrani odnos obaveze; građanska neposlušnost
Sažetak
Analizira ce karakter političke obligacije građana kako je razmatran u političkoj i pravnoj filozofiji. Koji su osnovi, razlozi, doktrinama obrazloženja, odnosno opravdanja zašto se ljudi moraju (ili ne moraju) pokoravati vlasti uopšte, pa i konkretnim vlastodršcima. Ukazuje se koliko je problem političke obligacije građana povezan sa tzv. legitimnošću vlasti imajući u vidu njene ciljeve, ideale, vrednosti, moralne norme, načine i procedure kako se vlast vrši i kakve to posledice proizvodi; koliko je važno, a teško, opravdati očigledne nejednakosti u raspodeli društvene moći kako bi se vlast kao takva učinila legitimnom, i kako bi se teorijski utemeljila politička obligacija građana. Razmatra se položaj pojedinaca koji je objekt ili subjekt vlasti, i obaveze koje prema datoj vlasti ima; traži se odgovor na pitanje čime se, osim strahom, prinudom i korumpiranjem pojedinac, privoleva da svoje obaveze izvršava; iz čega obaveze proizlaze osim iz želje i volje vlasti da joj se iskazuje poslušnost; gde su pravne i faktičke granice vlasti i koje uslove ona mora ispuniti da bi preuzimanje i izvršavanje obaveza od strane građana moglo da se opravda opštim interesom pod kojim uslovima se može opravdati građanska neposlušnost, a pod kojim se ona može očekivati i kao društvena, moralna, politička i pravna obaveza. Razmatra se kako se metapravni izvori i razlozi za kritiku prava tretiraju u nekim pravnim teorijama, ali kontinentalnoevropski pozitivnopravni sistemi ne ostavljaju onima koji su dužni da pravo sprovode prostor za neprimenjivanje prava na osnovu metapravnih koncepcija (pravde i drugih kategorija) ili razloga savesti. Navedeni su i neki primeri koji pokazuju kako i koliko prevlađujuća politička kultura i tradicija, odnosno ukorenjeni obrasci odnosa između vlasti i naroda utiču na shvatanje karaktera njihovih uzajamnih odnosa, pa i na to da li će čovek zaista biti građanin ili puki podanik.
Reference
*** Jevanđelje po Mateju. 22, 21
*** Poslanica Rimljanima sv. apostola Pavla. 12, 21 i 13, 1-5 i 7
*** Prva saborna poslanica sv. Petra. 2, 13 i 18
Almond, G.A., Verba, S., ur. (1963) The civic culture: Political attitudes and democracy in five nations. Princeton, NJ: Princeton University Press
Aristotel (1960) Politika. Beograd: Kultura
Basta, D.N. (1998) Kelzenovo razaranje pravde. u: Kelzen Hans [ur.] Šta je pravda, Beograd: Filip Višnjić
Basta, D.N. (1978) Pravni aforizmi G. Radbruha. Arhiv za pravne i društvene nauke
Berk, E. (2001) Razmišljanja o revoluciji u Francuskoj. Beograd: Filip Višnjić
Bilington, D. (1988) Ikona i sekira - istorija ruske kulture, jedno tumačenje. Beograd: Rad
Blok, A. (1920) Beleška o dvanaestorici
Bosanquet, B. (1958) The philosophical theory of the state. London-New York, itd: Macmillan Publishing
Čavoški, K.S. (1994) Hartova misao sistemskog kvaliteta prava. u: Pojam prava, Podgorica, itd: CID
Dušanić, S.S. (1990) Istorija i politika u Platonovim 'Zakonima'. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti
Easton, D. (1965) A system analysis of political life. New York, itd: Wiley
Ferrero, G. (1942) The principles of power. New York: Putnam
Flathman, E. (1973) Political obligation. London, itd: Croom Helm
Fuller, L.L. (1964) The morality of law. New Haven, CT, itd: Yale University Press
Gandhi, M. (1966) Autobiografija. Zagreb
Gandhi, M. (1969) Borba nenasiljem. Beograd, itd: Komunist
Goldwin, R.A., ur. (1969) On civil disobedience: Essays old and new. Chicago
Hart, H.L.A. (1961) The concept of law. Oxford: Clarendon Press
Hegel, G.W.F. (1964) Osnovne crte filozofije prava. Sarajevo: Veselin Masleša
Hegel, G.W.F. (1966) Filozofija povijesti. Zagreb: Naprijed
Hennis, W. (1984) Legitimitet - Prilog jednoj kategoriji građanskog društva. Gledišta, br. 7-10, str. 33-69
Hennis, W. (1975) Legitimitat. Zu einer Kategorie der bürgerlichen Gesellschaft. u: Kielmansegg Peter Graf [ur.] Legitimationsprobleme politischer systems, Duisburg: Herbst
Herodot (1959) Istorija. Novi Sad: Matica srpska
Hobhouse, L.T. (1918) The methaphysical theory of the state: A criticism. London, itd: Allen and Unwin
Hobs, T. (1961) Levijatan ili materija, oblik i vlast države crkvene i građanske. Beograd: Kultura
Hobs, T. (1658) Elementi prava / Elements of law
Huker, R. (1594) Zakoni hrišćanske zajednice / Laws of ecclesiastical polity
Jesenjin, S. (1971) Pesme i poeme. Beograd: Nolit
Kant, I. (1974) Odgovor na pitanje: Šta je prosvećenost?. u: Basta Danilo N. [ur.] Kant: Um i sloboda - spisi iz filozofije istorije, prava i države, Beograd: Ideje, str. 43-44
Kant, I. (1974) Spor među fakultetima. u: Basta Danilo N. [ur.] Kant: Um i sloboda - spisi iz filozofije istorije, prava i države, Beograd: Ideje, str. 188
Ksenofont (1980) Uspomene o Sokratu. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod
Laski, H.J. (1985) Sloboda u modernoj državi. Beograd: Radnička štampa
Lipset, S.M. (1969) Politički čovek - društvena osnova politike. Beograd: Rad
Lok, D. (1978) Dve rasprave o vladi. Beograd: Mladost
Macpherson, C.B. (1981) Politička teorija posjedničkog individualizma. Zagreb: Biblioteka Pitanja
Mimica, A.M., Vujačić, V. (1989) Monteskjeov Duh zakona. u: Monteskje [ur.] Duh zakona, Beograd: Filip Višnjić
Mosca, G. (1939) The rulling class. New York, itd: McGraw-Hill
Mosca, G. (1884) Teorica dei governi e governo parlamentare. Torino: Loescher
Mosca, G. (1887) Le constituzioni moderni. Palermo: Amenta
Neumann, F.L. (1974) Demokratska i autoritarna država - studije o političkoj i pravnoj teoriji. Zagreb: Naprijed
Neumann, F.L. (1944) Behemoth: The structure and practice of national socialism 1933-1944. New York, itd: Harper and Row
Oakeshott, M. (1975) On human conduct. Oxford: Clarendon Press
Pateman, C. (1979) The problem of political obligation. New York, itd: Wiley
Pennock, R.J., Chapman, J.W., ur. (1970) Political and legal obligation. Norma, tom 12
Pennock, R.J., Chapman, J.W., ur. (1979) Compromise in ethics, law and politics. Beograd: Nomos, 21
Plamenatz, J. (1968) Consent, freedom and political obligation. Oxford, itd: Oxford University Press
Platon (1970) Kriton. u: Dijalozi, Beograd, itd: Kultura
Platon (1957) Država. Beograd: Kultura
Platon (1957) Zakoni. Zagreb: Kultura
Platon (1977) Državnik i Sedmo pismo. Zagreb: Liber
Platon (1977) Sedmo pismo. Zagreb: Sveučilišna naklada Liber
Podunavac, M.L. (1982) Politička kultura i politički odnosi. Beograd: Radnička štampa
Polin, R. (1953) Politique et philosophie chez Thomas Hobbes. Paris
Poper, K.R. (1993) Otvoreno društvo i njegovi neprijatelji. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod
Radbruch, G. (1929) Aphorismen zur Rechtsweisheit
Rasel, B. (1962) Istorija zapadne filozofije. Beograd: Kosmos
Rawls, J.A. (1972) Theory of justice. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Riley, P. (1986) The general will before Rousseau the transformation of the divine into the civic. Princeton, NJ: Princeton University Press
Ruso, Ž. (1949) Društveni ugovor - o poreklu i osnovima nejednakosti među ljudima. Beograd, itd: Prosveta
Sharp, G. (1974) The politics of nonviolent action. Boston: Porter Sargent
Sibinović, M.J. (1981) Zeleni oganj Sergeja Jesenjina. u: Jesenjin Sergej [ur.] Pesme, Beograd: Rad
Simmons, J.A. (1972) Moral principles and political obligations. Princeton, NJ: Princeton University Press
Spektorski, E.V. (1933) Država i njen život. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ
Stanovčić, V. (1986) Čemu se pokoravati državnoj vlasti? - uvod u razmatranje o uslovnosti i dvostranosti političke obaveze građana. Naše teme, Zagreb, br. 9, str. 13-66
Stanovčić, V. (2001) Edmund Berk i ideologija konzervativizma. u: Berk Edmund [ur.] Razmišljanja o revoluciji u Francuskoj, Beograd: Filip Višnjić
Stanovčić, V. (1986) Preteče ideje o vladavini prava: Platon - Aristotel - Ciceron. Arhiv za pravne i društvene nauke, br. 3-4
Stanovčić, V. (1992) Problemi legitimnosti političke vlasti. Glas - Srpska akademija nauka i umetnosti. Odeljenje društvenih nauka, knj. 26, str. 43-117
Stanovčić, V. (1999) Političke ideje i religija. Beograd: Udruženje za političke nauke Jugoslavije
Stillman, P.G. (1974) The concepts of legitimacy. Polity, vol. 7, No l
Šalamov, V.T. (1985) Priče sa Kolime. Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod / BIGZ
Toro, H.D. (1981) Valden - o građanskoj neposlušnosti. Beograd: Srpska književna zadruga
Turner, F.C. (1988) Basic values: Religion, patriotism, and equality. u: Dogan Mattei [ur.] Comparing pluralist democracies: Strains on legitimacy, Boulder, CO, itd: Westview Press
Vračar, S.K. (1980) Radbruhovo filozofsko-pravno stanovište. u: Radbruh Gustav [ur.] Filozofija prava, Beograd: Nolit
Walzer, M. (1965) The revolution of the saints: A study in the origins of radical politics. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Walzer, M. (1970) Obligations: Essays on disobedience. New York, itd: Simon and Schuster
Warrender, H. (1957) The political philosophy of Hobbes. Oxford, itd: Oxford University Press
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: naučni članak
objavljen u SCIndeksu: 02.06.2007.

Povezani članci

Anali Pravnog fak Beograd (2005)
Demokratija i vladavina prava
Stanovčić Vojislav

Anali Pravnog fak Beograd (2004)
Načelo zakonitosti
Mitrović Dragan M.

Gl Adv komore Vojvodine (2008)
Nadležnost
Kubinjec Janko

prikaži sve [366]