Metrika

  • citati u SCIndeksu: [3]
  • citati u CrossRef-u:[2]
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:21
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:14

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2011, vol. 45, br. 3, str. 421-451
Društvene osnove pravne države - primer Srbije
Univerzitet u Beogradu, Pravni fakultet
Sažetak
U tekstu se analiziraju društvene osnove pravne države u Srbiji. Pravna država se posmatra kao mehanizam za uspostavljanje i održavanje ravnoteže društvenih interesa i moći. Međutim, nema svaka ravnoteža interesa formu pravne države - za to su potrebne određene meta-pravne ideje, od prirodnog do ljudskih prava (u suprotnom, ravnoteža interesa uspostavlja se kroz fleksibilne mehanizme pregovaranja i usklađivanja). Dalje, pravna država, kao i demokratija, zahteva određenu društvenu osnovu - jake i artikulisane društvene interese za uspostavljanje vladavine prava. U savremenom društvenom kontekstu njih nalazimo na tržištu i u srednjim slojevima. Tržišni akteri (preduzetnici i preduzeća) i pripadnici srednjih slojeva štite svoje investicije, razvojne planove, ekonomske i druge interese uz pomoć (samo)ograničavajućih pravila pravne države. Na primeru savremene Srbije, autor ispituje jedan skup indikatora pravne države u vezi sa kontrolom zakonitosti rada državnih organa i nezavisnošću sudstva. Analiza pokazuje da proces uspostavljanja pravne države ometaju: (1) velika uloga države na tržištu, (2) dugotrajan proces transformacije javnih ekonomskih resursa (uključujući i privatizaciju), (3) malobrojni srednji slojevi sa malom društvenom moći i velikom vezanošću za državu i (4) struktura ekonomske elite koja je nastala konverzijom javnih resursa i još uvek je vezana za državne privredne resurse.
Reference
*** (2006) Studija Konkurentnost privrede Srbije. Beograd: Jefferson Institute
*** (2009) Izveštaj o dodeljenoj državnoj pomoći u Republici Srbiji u 2008. god. Beograd: Ministarstvo finansija Republike Srbije
*** (2009) Osnovni rezultati poslovanja preduzeća i preduzetnika u Srbiji 2009. godine. Beograd: Republički zavod za statistiku, 537
*** (2011) Statistički godišnjak Republike Srbije 2011. godina. Beograd: Republički zavod za statistiku
*** (2010) Ljudska prava u Srbiji 2009: Pravo, praksa i međunarodni standardi ljudskih prava. Beograd: Beogradski centar za ljudska prava
Antonić, S. (2006) Elita, građanstvo i slaba država. Beograd: Službeni glasnik
Arandarenko, M., Begović, B., Živkov, G., Živković, B., Kovač-Cerović, T., Matković, G., Mijatović, B., Paunović, M., Popović, D., Simić, S. (2008) Reforme u Srbiji - dostignuća i izazovi. Beograd: Centar za liberalno-demokratske studije
Arandarenko, M.G. (2000) Ekonomska stvarnost Srbije / Serbian economic reality. u: Lazić Mladen [ur.] Račji hod - Srbija u transformacijskim procesima, Beograd: Filip Višnjić
Babović, M. (2002) Akteri blokade društvenih promena i akteri transformacije. u: Bolčić Silvano, Milić Anđelka [ur.] Srbija krajem milenijuma: Razaranje društva, promene i svakodnevni život, Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta
Begović, B., Mijatović, B. (2005) Četiri godine tranzicije u Srbiji. Beograd: Centar za liberalno demokratske studije, www.clds.org.yu
Begović, B., i dr. (2004) Korupcija u pravosuđu. Beograd: CLDS
Begović, B., i dr. (2011) Institucionalne reforme u 2010. godini. Beograd: CLDS
Begović, B., i dr. (2010) Institucionalne reforme u 2009. godini. Beograd: CLDS
Bolčić, S. (1994) Tegobe prelaza u preduzetničko društvo - sociologija tranzicije u Srbiji početkom devedesetih. Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta
Bolčić, S. (2008) Preduzetnici i preduzetničke firme u Srbiji 1992-2006. godine: Ima li značajnih promena?. u: Vujović Sreten [ur.] Društvo rizika - promene nejednakosti i socijalni problemi u današnjoj Srbiji, Beograd: Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu
Brinkerhoff, D., Goldsmith, A. (2004) Good governance, clientelism and patrimonialism: New perspectives on old problems. International Public Management Journal, vol. 7, br. 2, str. 163-18
Čalić-Žanin, M. (2004) Socijalna istorija Srbije 1815-1941. Beograd: Clio
Čavoški, K.S., ur. (2000) Ustavnost i vladavina prava. Beograd: Centar za unapređivanje pravnih studija
Đurković, M. (2005) Kapitalizam, liberalizam i država - osnove za rekonstrukciju moderne političke filozofije. Beograd: Institut za evropske studije
Eisenstadt, S.N., Roniger, L. (1980) Patron-Client Relations as a Model of Structuring Social Exchange. Comparative Studies in Society and History, 22(01): 42
Galligan, D.J., Kurkchiyan, M. (2003) Law and informal practices the post-communist experience. Oxford: Oxford University Press
Ganev, V.I. (2009) Postcommunist Political Capitalism: A Weberian Interpretation. Comparative Studies in Society and History, 51(03): 648
Hoff, K., Stiglitz, J. (2004) After the big bang- obstacles to the emergence of the rule of law in post-communist societies. American Economic Review, 94:3, str. 753-763
Holmes, S. (2003) Lineages of rule of law. u: Maravall Jose Maria, Adam Przeworski [ur.] Democracy and the Rule of Law, Cambridge: Cambridge University Press
Ivošević, Z. (2010) Reforme sudstva. Fokus, januar
Kettering, S. (1988) The Historical Development of Political Clientelism. Journal of Interdisciplinary History, 18(3): 419
Kostić, S.V. (2011) Načelo zakonitosti - nedostatak znanja, stručnosti i reda kao najveća prepreka napretku Srbije. u: Begović, Boris i dr. [ur.] Institucionalne reforme u 2010. godini, Beograd: CLDS, 135-150
Krastev, I. (2004) Zamka nefleksibilnosti - frustrirana društva, slabe države i demokratija. Beograd: Program za razvoj UN i Beogradski fond za političku izuzetnost
Krastev, I., i dr. (2004) U potrazi za odgovornom vladom - izgradnja države iekonomski rast na Balkanu. Beograd: Program za razvoj UN i Beogradski fondza političku izuzetnost
Kurkchiyan, M. (2003) The illegitimacy of law in post-soviet societies. u: Galligan, Kurkchyian [ur.] Law and informal practices: The post-communist experience, Oxford: Oxford University Press
Lazić, M. (2005) Promene i otpori - Srbija u transformacijskim procesima. Beograd: Filip Višnjić
Lazić, M. (2011) Čekajući kapitalizam nastanak novih klasnih odnosa u Srbiji. Beograd: Službeni glasnik
Lazić, M., Cvejić, S. (2007) Class and values in postsocialist transformation in Serbia. Inernational Journal of Sociology, vol. 39, No. 3, 54-74
Lazić, M.B. (1994) Preobražaj ekonomske elite. u: Lazić Mladen [ur.] Razaranje društva: jugoslovensko društvo u krizi 90-ih, Beograd: Filip Višnjić, str. 119-149
Lazić, M.B. (2000) Elite u postsocijalističkoj transformaciji srpskog društva. u: Lazić Mladen [ur.] Račji hod - Srbija u transformacijskim procesima, Beograd: Filip Višnjić, str. 1-64
Maravall, J.M. (2003) Democracy and the rule of law. Cambridge: Cambridge University Press
Marinković, T. (2009) O ustavnosti opšteg reizbora sudija. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 57, br. 1, str. 283-291
Marković, R. (2010) Sudstvo - ahilova peta države Srbije. Pečat, Beograd, 111, 7
Marković, R. (2011) Isprepadani Ustavni sud i osioni VSS. Pečat, 28. 4
Marković, R. (2011) Parlamentarizam a la Serbe. Pečat, 25. 2
Mijatović, B. (2005) Opšti pregled tranzicije u Srbiji. u: Begović B.i dr [ur.] Četiri godine tranzicije u Srbiji, Beograd-Smederevska Palanka: Centar za liberalno-demokratske studije
Milenković, D. (2010) Nastanak, razvoj i problemi kontrolnih tela u Srbiji posle 5. oktobra. u: Pavlović Dušan [ur.] Razvoj demokratskih ustanova u Srbiji, Beograd: Fondacija Heinrich Böll, 95-105
Milićević, D. (2009) Pošast zvana devizni kurs. Internet portal Ekonomija, www.ekonomija.org., pristupljeno 16. 4. 2010. godine
Ministarstvo finansija Vlade Republike Srbije (2011) 100 najuspešnijih u 2010. godini. Beograd: Ministarstvo finansija Vlade Republike Srbije
Morlino, L. (2010) The two rules of law between transition to and quality of democracy. u: Morlino Leonardo, Gianluigi Palombella [ur.] Rule of Law and Democracy: Inquiries into Internal and External Issues, Leiden: Brill
Mrkšić, D.M. (2000) Restratifikacija i promene materijalnog standarda. u: Lazić Mladen [ur.] Račji hod - Srbija u transformacijskim procesima, Beograd: Filip Višnjić
Nikolić-Đaković, T. (2011) Pljačka sa pokrićem. NIN, 10. 11. 2011. godine
Orlović, S. (2010) Nezavisna tela - četvrta grana vlasti ili kontrolor vlasti. u: Pavlović Dušan, Zoran Stojiljković [ur.] Savremena država, struktura i socijalne funkcije, Beograd: Konrad Adenauer Stiftung-Fakultet političkih nauka
Orlović, S. (2010) Stalnost sudijske funkcije vs. opšti reizbor sudija u Republici Srbiji. Anali Pravnog fakulteta u Beogradu, vol. 58, br. 2, str. 163-186
Palombella, G. (2009) The rule of law and its core. u: Palombella Gianluigi, Neil Walker [ur.] Relocating the Rule of Law, Oxford - Portland - Oregon: Hart Publishing
Pavlović, D. (2010) Reforma pravosuđa u Srbiji nakon 5. oktobra. u: Pavlović Dušan [ur.] Razvoj demokratskih ustanova u Srbiji, 83-94
Pavlović, D. (2006) Zarobljena država. u: Mihailović Srećko [ur.] Pet godina tranzicije, Beograd: Socijaldemokratski klub, str. 77-91
Pavlović, D. (2008) Kako nastaju demokratske ustanove. u: Pavlović Vukašin, Zoran Stojiljković [ur.] Savremena država, Beograd: Konrad Adenauer Stiftung
Pejović, S. (2004) Diferencijacija rezultata institucionalnih promena u Centralnoj i Istočnoj Evropi - uloga kulture. Ekonomski anali, vol. 49, br. 163, str. 7-30
Popović, D. (2005) Privredna aktivnost i makroekonomska politika u tranziciji. u: Begović Boris, Mijatović Boško [ur.] Četiri godine tranzicije u Srbiji, Beograd-Smederevska Palanka: Centar za liberalno-demokratske studije
Pzeworski, A. (2003) Why do political parties obey results of elections?. u: Maravall Jose Maria, Adam Przeworski [ur.] Democracy and the Rule of Law, Cambridge: Cambridge University Press
Radbruh, G. (1980) Filozofija prava. Beograd: Nolit
Rakić-Vodinelić, V. (2010) Kojim putem do ka vladavini zakona. Republika, br. 476-477
Roudometof, V. (2000) The Social Origins of Balkan Politics: Nationalism, Underdevelopment, and the Nation-State in Greece, Serbia, and Bulgaria, 1880-1920. Mediterranean Quarterly, 11(3): 144-163
Scheuerman, W.E., ur. (1996) The rule of Law under Siege: Selected essays of Franz L. Neumann and Otto Kirchheimer. Berkeley: University of California Press
Stojanović, D. (2010) Ulje na vodi - ogledi iz istorije sadašnjosti Srbije. Beograd: Peščanik
Svetska banka (2009) Srbija - kako sa manje uraditi više?. Beograd
Tamanaha, B.Z. (2004) On the rule of law: History, politics, theory. Cambridge: Cambridge University Press
Tamanaha, B.Z. (2009) A concise guide to the rule of law. u: Palombella Gianluigi, Neil Walker [ur.] Relocating the Rule of Law, Oxford - Portland, Oregon: Hart Publishing
Vasić, R.R. (2004) Pravna država i tranzicija, teorijski model i kontekstualno uslovljavanje. Beograd: Dosije
Vasović, M. (2007) Predstave o korupciji 2001-2006 - efekat politizacije. Sociološki pregled, vol. 41, br. 2, str. 221-250
von Hayek, F.A. (1994) The road to serfdom. Chicago: University of Chicago Press
Vuković, D. (2011) Pravna kultura i primena zakona. Pravni život, 12
Vuković, D. (2012) Društveni uslovi stvaranja i primene socijalnog prava u Srbiji. Beograd, doktorska disertacija, rukopis
Vuković, S.V. (1996) Čemu privatizacija?. Beograd, itd: Sociološko društvo Srbije
Vuković, S.V. (2003) Korupcija i vladavina prava. Beograd: Institut društvenih nauka
Vuković, S.V. (2005) Pravo, moral i korupcija. Beograd: Institut društvenih nauka
Weingast, B.R. (1997) The political foundations of democracy and the rule of law. American Political Science Review, vol. 91, str. 245-263
Zolo, D. (2007) The rule of law: A critical reappraisal. u: Pietro Costa, Danilo Zolo [ur.] The Rule of Law: History, Theory and Criticism, Dodrecht: Springer
Živković, M. (2010) Vladavina prava. u: Institucionalne reforme u 2009, Beograd: CLDS, 53-72
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: pregledni članak
DOI: 10.5937/socpreg1103421V
objavljen u SCIndeksu: 27.01.2012.