Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:29
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:17

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2019, vol. 53, br. 3, str. 1071-1101
Tranzicija - iz socijalizma u (pre)okrenuti socijalizam
aUniverzitet 'Union - Nikola Tesla', Beograd
bUniverzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Filozofski fakultet, Katedra za sociologiju

e-adresadekan@konstantinveliki.edu.rs, profapetar@gmail.com
Projekat:
Kosovo i Metohija između nacionalnog identiteta i evrointegracija (MPNTR - 47023)

Ključne reči: Socijalizam; kapitalizam; tranzicija; (pre)okrenuti socijalizam
Sažetak
U svetu postoje principi po kojima se sve dešava, po kojima svet funkcioniše. To važi kako za prirodne tako i društvene pojave. Međutim, dešava se da se ti principi izokrenu, da pređu u svoju suprotnost. Takođe, često se dešava, kako bi se sakrila prava suština, da se za pojave ili procese izmišljaju novi nazivi kojima se zamagljuju stvari i skrivaju prave namere. Najbolji primer kako to fukcioniše u praksi možemo videti na primerima totalitarizma i demokratije. Princip totalitarizma zasniva se na autoritarnom sistemu vladavine, neograničenoj moći vođe, agresivnom ekspanzionizmu i kontroli države. Po svom izvornom značenju, demokratija (vladavina naroda - većine) suprotna je totalitarizmu. Međutim, imamo li danas istinske vladavine naroda ili se iza te floskule upravo krije novi vid totalitarizma? Svako vreme, pa i ovo današnje, nameće neke opšte ideje koje obuzimaju ljude i narode. Takva je danas i mondijalistička ideja o uređivanju "sveta bez granica" kao celine u koju se utapaju posebni narodi i države. Kao nusprodukt globalizacije, obavezan obrazac za bivše socijalističke zemlje, nametnut je proces nazvan tranzicija. Stoga je Volerštajn (Wollerstein) u pravu, kada kaže da se ceo svet nalazi u situaciji "svojevrsne globalne tranzicije". Veliki broj radova je napisan u nastojanju da se objasne ovi procesi. Jedan od diskursa, kojim je moguće objasniti "globalnu tranziciju" je i princip (pre)okrenutog socijalizma. Naime, ako se socijalizam zasnivao na ideji socijalne pravde, odnosno raspodeli društvenog bogatstva na što veći broj članova društva, (pre)okrenuti socijalizam fukcioniše na principu privatizacije profita, a socijalizacije gubitaka i to na svim nivoima. Na globalnom nivou bogati (2%) postaju sve bogatiji a većina stanovništva sve siromašnija. Kao rezultat takvog procesa, umesto harmonične budućnosti, kako je predviđao Fukujama (Fukuyama), imamo smrt socijalne države na jednoj, a socijalizaciju gubitaka na drugoj strani (najbolji primer je svetska finasijska kriza i sanacija banaka koju je sprovela država - naravno na teret naroda). Stoga, kako na globalnom, tako i na lokalnom nivou, vreme je za novog Marksa i novi pravi a ne (pre)okrenuti socijalizam.
Reference
Antonić, S. (2009) Elite, Citizenship, weak State. Beograd: Službeni glasnik, [In Serbian]
Aristotle (1960) Politics. Beograd: BIGZ, [In Serbian]
Attali, J. (2010) A Brief History of the Future. Beograd: Arhipelag, [In Serbian]
Balj, B. (2019) The Crisis of Neoliberalism and the Return to State Capitalism as a Challenge for the Humanist Left. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, 2/2019, 19-35, [In Serbian]
Bloch, E. (1959) Subject/Object. Zagreb: Naprijed, [In Croatian]
Bolčić, S. (1994) The Difficulties of Transition to an Entrepreneurial Society: Sociology of Transition in Serbia in the Beginning of the 1990s. Beograd: Institut za soiološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu, [In Serbian]
Bourdieu, P. (2019) Warning lights and Warning lights. Beograd: Zavod za udžbenike, 2, [In Serbian]
Dean, J. (2014) Communist Horizon. Beograd: Fakultet za medije i komunikacije Univerziteta 'Singidunum', [In Serbian]
Debord, G. (2003) Society of the Spectacle. Beograd, A. Golijanin, [In Serbian]
Dušanić, J. (2008) Fugitive Economy. Beograd: Belgrade Business School, [In Serbian]
Ferguson, N. (2016) The Great Degeneration. Beograd: Plato, [In Serbian]
Fukuyama, F. (2002) The End of History and the Last Man. Banja Luka: Romanov, [In Serbian]
Golubović, Z. (2005) The Transition Intersection of Post-Socialist Societies. Republika, Year XVII / 2005 [In Serbian]
Harvey, D. (2012) Brief History of Neoliberalism. Novi Sad: Mediterran, [In Serbian]
Katić, N. (2019) Democracy as a Farce, Politics, Democracy as a Farce. Politika, April 24, 2019, [In Serbian]
Katunarić, V. (2013) World Antibarbarus: On the causes of the collapse of the past and the advent of new capitalism. Zagreb: Society 'History Beyond myths', [In Croatian]
Kecmanović, N. (2005) Achievements of democracy. Beograd: FPN, [In Serbian]
Klein, N. (2008) The shock doctrine: The rise of disaster capitalism. Zagreb: Institut za grafičku umjetnost, [In Croatian]
Lasch, Ch. (1996) Rebellion elite. Novi Sad: Svetovi, [In Serbian]
Lebowitz, M.A. (2006) Build it Now: Socialism for the Twenty-First Century. New York: Monthly Review Press
Mandel, E. (1986) The Actuality of Socialism. u: M. Nikolić [ur.] Socialism on the threshold of the Twenty-First Century, London: Verso
Marcuse, H. (1978) The Scale of Time. Beograd: Grafos, [In Serbian]
Marković, M., Milošević, N. (1990) Liberalism versus the Left wing. Radio-Belgrade's Third Program, no. 2 [In Serbian]
Mills, C.W. (1998) Power Elite. Beograd: Plato, [In Serbian]
Mitrović, Lj. (2019) Sociological margins on contemporary topics. Novi Sad: Prometej, [In Serbian]
Mitrović, Lj. (2009) Transition to Peripheral Capitalism (Insights from the Sociology of Global and Regional Change). Beograd: Institut za političke studije, [In Serbian]
Mitrović, Lj. (2019) Controversy About the Current Left and Pretext for Alternative Left. Nacionalni interes - časopis za nacionalna i državna pitanja, 2/2019, 37-50, [In Serbian]
Mitrović, Lj. (2019) Bourdieu's Ploads for Engaged: Emancipatory Sociology, Restoring the Role of the Intellectal and Forming A New European Social Movement
Novaković, N. (2017) Workers' strikes and transition in Serbia from 1990 to 2015. Beograd: Rosa Luxembourg Striftung-Southeast Europe, [In Serbian]
Pečujlić, M. (1997) The Challenges of Transition: A New World and a Post-Socialist Society. Belgrade, Gutenberg Galaxy, [In Serbian]
Piketty, T. (2015) Capital in the twenty-first century. Novi Sad: Akademska knjiga, In Serbian
Plato (2002) The State. Beograd: BIGZ, 5th edition. [In Serbian]
Reinert, E. (2006) Global economy: How the rich become rich and why the poor become poorer. Beograd: Čigoja štampa, [In Serbian]
Sheldon, W. (2008) Democracy incorporated: Managed democracy and the spectra of inverted totalitarianism. Princeton-Oxford: Princeton University press
Stiglitz, J. (2002) The contradictions of globalization. Belgrade: SMB-x, [In Serbian]
Šuković, D. (2013) Inequality, Unemployment and the Crisis. Beograd: Institut društvenih nauka, [In Serbian]
Šuvaković, U. (2014) Transition: Contribution to sociological study of social changes. Kosovska Mitrovica: Filozofski fakultet Univerziteta u Prištini, In Serbian
Taguieff, P.A. (2010) How to resist the constant mobility: A strong democracy against the techno-commercial mondialization. Novi Sad-Sremski Kralovci: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, [In Serbian]
Tocqueville, A. (1990) Democracy in America. Novi Sad-Sremski Karlovci: Izdavačka knižarnica Zorana Stojanovića, [In Serbian]
Vidojević, Z. (1997) Transition, Restoration and Neototalitarianism. Beograd: Institut društvenih nauka, [In Serbian]
Vratuša, V. (2012) Transition (part one) Where from? Where to?. Beograd: Čigoja štampa, [In Serbian]
Wallerstein, I. (2005) After liberalism. Belgrade: Službeni glasnik, [In Serbian]
Zinoviev, A. (2002) The West. Beograd: Naš Dom, [In Serbian]
 

O članku

jezik rada: srpski, engleski
vrsta rada: pregledni članak
DOI: 10.5937/socpreg53-22418
objavljen u SCIndeksu: 06.12.2019.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0