Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:8

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2019, vol. 58, br. 82, str. 61-79
Pravci razvoja prava životne sredine
Univerzitet u Novom Sadu, Pravni fakultet

e-adresadnikolic@pf.uns.ac.rs
Projekat:
Biomedicina, zaštita životne sredine i pravo (MPNTR - 179079)
Unapređenje pravnog obrazovanja u oblasti prava životne sredine u Srbiji, koji je realizovan u saradnji sa Univerzitetom Kolumbija u Njujorku

Ključne reči: životna sredina; pravo; pravo životne sredine; napredne studije
Sažetak
Čovekov odnos prema prirodi kao I prema okruženju stvorenom ljudskim radom je tek u poslednjih nekoliko decenija počeo da postaje predmet posebne pravne regulative I posebnih pravnih studija. TA problematika je izučavana sporadično I fragmentarno, u okviru tradicionalnih grana prava. Sedamdesetih godina XX veka počelo se govoriti o integralnoj pravnoj zaštiti. Time je otvoren put ka postepenom stvaranju nove, integrativne I sintetičke grane prava, koja je tokom proteklih nekoliko decenija dobijala različite nazive I različitu sadržinu. U novije vreme je najrasprostranjeniji naziv Pravo životne sredine. Ona, u osnovi, obuhvata dve grupe pitanja. Prva se odnose na prava I obaveze koje čovek ima ili može imati u vezi sa zaštićenim dobrima u svom okruženju, a druga na pravnu zaštitu tih dobara. U ovom radu su sumarno prikazani predistorija prava životne sredine, pravci u kojima je ono razvijano u proteklih pola veka, osnovna obeležja na sadašnjem nivou razvoja, kao I projekcije razvoja u bližoj I daljoj budućnosti. Uporednopravna istraživanja su pokazala da su važnu ulogu u nastajanju nove grane imali sudovi I to ne samo u angloameričkom, već I u evropskom kontinetalnom pravu. Kroz njihovu praksu su modifikovani neki od postojećih pravnih instituta I postepeno stvarani novi, koji su bili usmereni na zaštitu čovekove životne sredine. Organi zakonodavne vlasti su bili manje inventivni I nedovoljno efikasni. Zakonska regulativa je nerazvijena I kasni za promenama u okruženju. Sa sličnim problemima se suočava I savremena pravna nauka. Još uvek postoje brojne nedoumice I kontradikcije, počev od terminoloških I pojmovnih, do onih suštinskih, koje se odnose na pravnu prirodu I funkciju prava životne sredine. Očigledno je da postoji naglašena potreba za usaglašavanjem pravne terminologije, najpre na nacionalnom nivou, a potom I na međunarodnom planu. Takođe, potrebno je usaglasiti termine kojima se služe pravnici sa onima koje koriste pripadnici drugih profesija. To je posebno važno zbog toga što će se u narednom periodu sve više razvijati tzv. napredne (multidisciplinarne I interdisciplinarne) studije, koje treba da doprinesu povezivanju znanja iz različitih oblasti nauke I efikasnijem delovanju u sferi zaštite životne sredine I održivog razvoja. Pravna nauka I pravna praksa se ne mogu razvijati samostalno I izolovano. Potrebno im je odrediti odgovarajuće mesto u širim kontekstima koji se uspostavljaju radi (re)integracije usitnjene nauke I integralnog delovanja u ovoj oblasti. Pravo treba da doprinese tome da se promene tokovi u društvu koji ugrožavaju zaštićena dobra u čovekovom okruženju, ali pritom I samo mora doživeti snažnu transformaciju. U radu su navedeni pravci u kojima se te promene odvijaju.
Reference
*** (2012) Global Environment Outlook: Environment for the future we want. Nairobi
Allen, C.A. (1964) Law in the Making. Oxford
Bocken, H. (1996) The Codification of Environmental Law, održane u Gentu 1995. The Hague-London-Boston: Kluwer Law International
Joldžić, V. (1997) O elementima neophodnim za uspostavljanje ekološkog prava kao samostalne discipline pravne nauke. u: Pravo I životna sredina, Beograd, str. 81-125
Kavran, D., Petković, G. (1997) Mesto i uloga prava životne sredine u pravnom sistemu Savezne Republike Jugoslavije. u: Pravo I životna sredina, Beograd, str. 17-41
Keskitalo, H.C. (2010) Developing Adaptation Policy and Practice in Europe: Multi-level Governance of Climate Change. Dodrecht-Heidelberg-New York: Springer
Lim, B., Spanger-Siegfried, E. (2004) Adaptation Policy Frameworks for Climate Change: Developing Strategies, Policies and Measures. Cambridge University Press
Nikolić, D. (1995) Građanskopravna sankcija (geneza, evolucija i savremeni pojam). Novi Sad: Centar za izdavačku delatnost Pravnog fakulteta u Novom Sadu
Nikolić, D. (2015) Podela nauka i njihova međusobna uslovljenost. u: Strateški pravci razvoja Srbije u XXI veku - nauka -stanje, strategija, perspektive, Beograd: Srpska akademija nauka I umetnosti, 131-146
Nikolić, D. (2017) Uvod u sistem građanskog prava. Novi Sad: Centar za izdavačku delatnost Pravnog fakulteta u Novom Sadu, XIV izmenjeno I dopunjeno izdanje
Nikolić, D. (2018) Climate change and property rights changes. u: Fennie van Straalen [ur.] Property rights and climate change: Land use under changing environmental conditions, London-New York: Routledge Complex Real Property Rights Series
Nikolić, D. (2009) Osnove prava životne sredine. Novi Sad: Centar za izdavačku delatnost Pravnog fakulteta u Novom Sadu
Nikolić, D. (2013) Klimatske promene i građansko pravo - elementi za strategiju prilagođavanja. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 47, br. 4, str. 61-80
Nikolić, D. (2014) Apsolutnost svojine u francuskom pravu. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 48, br. 4, str. 85-101
Popović, S. (1997) Osnovne karakteristike ekološkog prava. u: Pravo I životna sredina, Beograd, str. 59-80
Pozzo, B. (1996) Danno ambientale ed imputazione della responsabilita. Milano
Tomić, N. Veza i odnosi između upravnog i ekološkog prava. u: Pravo I životna sredina, Beograd, str. 276-288
Vandenbergh, M.P. (2013) Private Environmental Governance. 1
Vodinelić, V.V. (2012) Građansko pravo - uvod u građansko pravo i opšti deo građanskog prava. Beograd: Pravni fakultet Univerziteta Union u Beogradu
Vujić, A. (2005) Zaštita životne sredine. Novi Sad
Vukićević, M. (1997) Uslovi za harmonizaciju prava životne sredine EU sa pravom životne sredine SRJ. u: Pravo I životna sredina, Beograd, str. 223-240
Vuković, M. (1959) Opći dio građanskog prava. Zagreb: Školska knjiga, knjiga I
Willisch, J. (1987) State Responsibility for Technological Damage in International Law. Berlin: Ducker & Humbolt
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/zrpfni1982061N
objavljen u SCIndeksu: 08.06.2019.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Nema povezanih članaka