Metrika

  • citati u SCIndeksu: [6]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:21
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:17

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2011, vol. 59, br. 7-8, str. 319-334
Od makroekonomske stabilnosti do industrijskih politika i nazad - slučaj Srbije
Univerzitet u Beogradu, Ekonomski fakultet
Projekat:
Strategijske i taktičke mere za rešavanje krize konkurentnosti realnog sektora u Srbiji (MPNTR - 179050)

Ključne reči: Srbija; tranziciona recesija; 'J' kriva; rast uz nezaposlenost; heterodoksni model; realni sektor; industrijske politike; monetarni odbor
Sažetak
Posle globalne ekonomske krize 2008. godine u celom civilizovanom svetu ortodoksni model makroekonomskih politika je pod preispitivanjem. Iako poslednja kriza u Srbiji nije bila uzrokovana primarno makroekonomskim politikama, ona je navela ekonomiste da preispitaju okvir za vođenje osnovnih ekonomskih politika u uslovima tranzicione recesije. Bez automatskih stabilizatora, opšte ekonomske politike gube svrhu, naročito u uslovima masovne privatizacije i izgradnje liberalnog finansijskog sistema. Skrivene pukotine nezavršene privatizacije i greške u vođenju ekonomskih politika teraju nas da razvijamo konceptualno širi okvir koji se može primeniti u krizi kao i u periodu posle krize. U novom heterodoksnom modelu koji je u nastajanju industrijske politike vode, a opšte ekonomske politike (monetarna i fiskalna, pre svega) slede, sa proširenim skupom ciljeva umesto monetarnog determinizma ortodoksnog modela koji je fokusiran na nizak i stabilan output gap i nisku i stabilnu inflaciju. U ortodoksnom modelu indeks potrošačkih cena predstavlja aproksimaciju za inflaciju dok je output gap predstavljen kao razlika između postojećeg nivoa proizvodnje i nivoa koji bi se ostvario u odsustvu nominalnih rigidnosti u sistemu. Promena u okviru za vođenje ekonomskih politika je imperativ, posebno za privrede koje su u krizu iz 2008. godine ušle sa strukturnim neravnotežama i niskom konkurentnošću. Osnovne manifestacije strukturnih neravnoteža u Srbiji su output gap blizanci (tranzicioni + gap po definiciji) kao i trajni i snažni inflatorni pritisci. Nažalost, strukturne neravnoteže se lako mogu produbiti usled finansijske krize u EU usled nelikvidnosti banaka i države. Prelazak sa ortodoksnog na heterodoksni model u slučaju Srbije nije pitanje ekonomskog prosperiteta u smislu povećanja proizvodnje i konkurentnosti, već pitanje preživljavannja. Za razliku od opštih makroekonomskih politika koje utiču na privredu u celini, industrijske politike su usmerene na pojedinačne sektore. Naime, industrijske politike su usmerene na ekspanziju grana sa razmenljivim dobrima promovišući određene sektore u cilju supstitucije uvoza i/ili subvencionisanja izvoza. Pošto se poveća nivo ekonomskih aktivnosti, na scenu stupaju opšte politike. U više aspekata osnovne ekonomske politike ostaju nepromenjene u heterodoksnom modelu. Kombinacija mera tradicionalne monetrane politike i finansijske regulacije kao i izrada boljih automatskih stabilizatora u fiskalnoj politici su osnovne putanje promene. U monetarnoj politici automatski stabilizatori se mogu razviti na više načina. U ovom radu se sugeriše upotreba 'monetarnog odbora' u kome stabilan i konkurentan devizni kurs predstavlja efikasan automatski stabilizator. Prethodnom okviru razmišljanja je posvećen ovaj rad. U prvom delu analizirani su uzroci ekonomske krize u Srbiji kao i glavni indikatori ranjivosti njene privrede. U drugom, i najvažnijem delu, predlaže se nov heterodoksni okvir za vođenje makroekonomskih politika. U trećem delu se identifikuju industrijske politike kao važno sredstvo za eliminaciju uzroka strukturnih nestabilnosti. U četvrtom delu dat je dijagram toka izlaska iz krize.
Reference
Blanchard, O.J. (1987) The New Palgrave: A dictionary of economics. V. 3, str. 634-36
Chang, H.J. (2002) Kicking away the ladder?: Policies and institutions for economic development in historical perspective. London: Anthem Press
Đuričin, D. (2010) Anti-crisis program and sustainable development: An economic practitioner's perspective. Ekonomika preduzeća, vol. 58, br. 5-6, str. 201-218
Đuričin, D., Vuksanović, I. (2010) The world after the crisis: Lessons for Serbia's exit strategy from permanent crisis. Ekonomika preduzeća, vol. 58, br. 1-2, str. 1-14
Graham, O. (1994) Losing time: The industrial policy debate. Harvard University Press
Hirschman, A.O. (1958) The strategy of economic development. New Haven, CT, itd: Yale University Press
Krugman, P.R. (1994) Competitiveness: A dangerous obsession. Foreign Affairs, vol. 73, br. 2, March/April, str. 28-44
Lin, J., Chang, H.J. (2009) DPR debate: Should industrial policy in developing countries conform to comparative advantage or defy it?. Development Policy Review, 27, (5)
Lin, J. (2009) Economic development and transition: Thought, strategy, and viability. Cambridge University Press
Lucas, R.E. (1988) On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22, 3-42
McKinsey, M.G.I. (2010) How to compete and grow: A sector guide to policy. McKinsey Global Institute
Porter, M. (2011) Competition, competitive advantage and clusters. Oxford University Press
Porter, M.E. (2000) Location, Competition, and Economic Development: Local Clusters in a Global Economy. Economic Development Quarterly, 14(1): 15-34
Porter, M.E. (1990) The competitive advantage of nations. The Free Press
Stiglitz, J., Sen, A., Fituossi, J. (2010) Mismeasuring our lives: Why GDP doesnt add up. New York: New Press
Thompson, A.A.Jr., Strickland, A. (2001) Strategic management: Concepts and cases. Homewood, IL, itd: Irwin
Thompson, E.R. (2004) National competitiveness: A question of cost conditions or institutional circumstances?. British Journal of Management, 15,(3),197-218
Wade, R. (1992) Governing the market. Princeton, NJ: Princeton University Press
Williamson, J.G., Mahar, M. (1998) A survey of financial liberalization. u: Essays in international finance, Princeton, NJ: Princeton University Press, br. 211, November
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: naučni članak
DOI: 10.5937/ekopre1108319D
objavljen u SCIndeksu: 28.02.2012.

Povezani članci