Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:105
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:87

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2007, vol. 12, br. 2-3, str. 125-141
Metodološki okvir i biće pesništva - estetske i obrazovne vrednosti lirske poezije u savremenoj nastavi
Univerzitet u Novom Sadu, Učiteljski fakultet, Sombor
Ključne reči: školska lektira; recepcija književnog teksta; sintetički metodološki pristup - duhovnost književnog dela; čitanje književnog teksta u nastavi; interpretativna gledišta; jezička slika
Sažetak
Valjana interpretacija obnavlja doživljaj dela, no za konačan cilj nema spontani doživljaj, već književni. Metodički pristup lirskoj pesmi podešava se prema onim mestima estetske sugestije koja kao emotivna i misaona žarišta predstavljaju umetnička središta za pronicanje u poetski svet i stvaralačke postupke. U osnovi istraživačkog puta su mesta u kojima pulsira 'duhovni etimon' dela. Specifičnost lirske pesme i njenu dinamičnu strukturu možemo pratiti kroz stvaralačke mogućnosti posredovanja jezika između svesti i zbilje u umetničkoj stvarnosti pesme. To odstupanje od norme (jezičko otuđenje) omogućava pesniku da reči dovede na granicu upotrebe na kojoj i sam jezik nastaje. Stilske odlike lirske pesme poput slikovitosti, višeznačnosti i ekspresivnosti (melodičnost i ritmičnost) obično su osnovna ishodišta umetničke sugestije. Otkrivanje jezičkog postupka koji deluje neočekivano (te nas motiviše da zastanemo i asocijativnim putem 'dopunimo pesmu') vodi nas često ka fonetskom, morfološkom, leksičkom i sintaksičkom sklopu lirskog teksta. Ponekad je široko postavljeno asocijativno polje leksike, inverzije, ili neobičnih spregova reči u lirskoj pesmi sugestivnije od klasične metaforičnosti i figurativnosti. Tumačenje koje polazi od intenziviranja umetničkog doživljaja iskazuje se kao otkrivanje onih nagoveštaja u samoj pesmi koji nas vode ka pronicanju njenog najvišeg duhovnog smisla, odnosno ti raznoliki signali i jesu nagoveštaji krajnjeg smisla što ga pesma nudi. Tako bismo i samo tumačenje pesme mogli definisati kao dovršavanje doživljaja, odnosno duhovno poniranje u doživljajem date i naznačene mogućnosti. U datom metodološkom okviru daju se mogućnosti nastavnog izučavanja poezije Branka Miljkovića, Desanke Maksimović i Vojislava Ilića.
Reference
Cvetković, T. (2003) Metodika nastave srpskog jezika i književnosti. Sombor: Učiteljski fakultet
Čajkanović, V. (2003) Stara srpska religija i mitologija. Niš
Čajkanović, V. (1994) Rečnik srpskih narodnih verovanja o biljkama. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ, IV
Deretić, J. (2002) Istorija srpske književnosti. Beograd: Prosveta
Fraj, N. (1985) Veliki kod(eks) - biblija i književnost. Beograd: Prosveta
Ilić, P. (2006) Srpski jezik i književnost u nastavnoj teoriji i praksi - metodika nastave. Novi Sad: Zmaj
Ilić, V. (1981) Sabrana dela I-IV. Beograd: Vuk Karadžić, priredio Milorad Pavić
Kajzer, V. (1973) Jezičko umetničko delo. Beograd: Srpska književna zadruga / SKZ
Kvas, K. (2006) Intertekstualnost u poeziji - shvatanje poezije Mišela Rifatera. Beograd: Zavod za udžbenike
Leovac, S. (2000) Razmatranja o književnosti i umetnosti. Banja luka: Glas srpski
Levi, S.C. (1997) Strukturalna antropologija. Zagreb
Lotman, J. (2004) Kultura i eksplozija. Beograd, Tekst u tekstu
Maksimović, D. (1988) Sabrane pesme. Beograd: Nolit
Mamuzić, I. (1967) Čarolija čitanja. Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika Socijalističke Republike Srbije
Mihajlovič, L.J. (2004) Semiosfera - u svetu mišljenja - čovek, tekst, semiosfera, istorija. Novi Sad: Svetovi
Miljković, B. (2004) Sabrane pesme. Niš: Prosveta
Nauman, M. (1978) Književnost i problemi književne recepcije. u: Teorija recepcije u nauci o književnosti, Beograd: Nolit
Nikolić, M. (1999) Metodika nastave srpskog jezika i književnosti. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Rosandić, D. (2005) Metodika književnoga odgoja. Zagreb: Školska knjiga
Ševalije, Ž., Gerbran, A. (2004) Rečnik simbola. Novi Sad: Stilos
Šutić, M. (2000) Književna arhetipologija. Beograd: Institut za književnost i umetnost
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljen u SCIndeksu: 27.07.2010.