Metrika

  • citati u SCIndeksu: [4]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:1
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2010, vol. 39, br. 1-2, str. 48-71
Zelenaši - prvi kreditori zemljoradnika u Srbiji
Megatrend Univerzitet, Geoekonomski fakultet, Beograd

e-adresadgnjatovic@megatrend.edu.rs
Ključne reči: zelenaši; palanačke akcionarske banke; seljačka menica; Srbija
Sažetak
Trgovačkim zakonikom iz 1860. godine, zemljoradnicima u Srbiji bila je oduzeta pasivna menična sposobnost. Zbog toga, kada se krajem XIX i početkom XX veka razvilo bankarstvo, oni nisu mogli da na legalan način dođu do ličnog meničnog kredita. Jedini kreditori zemljoradnika tada su bili zelenaši. Ohrabreni visokim zaradama, zelenaši su počeli da osnivaju akcionarske banke u unutrašnjosti zemlje. Seljacima su naplaćivali kamatu trostruko i četvorostruko višu od tada zakonom dozvoljenog maksimuma. Manija za osnivanjem sitnih palanačkih banaka pokrenula je proces usitnjavanja i raštrkanosti bankarskog kapitala u Srbiji. Ovaj proces je bio u suprotnosti sa tadašnjom evropskim procesima centralizacije i ukrupnjavanja bankarskog kapitala. Ekstremna mera uskraćivanja pasivne menične sposobnosti zemljoradnicima u Srbiji ukinuta je tek Zakonom o Privilegovanoj agrarnoj banci 1929. godine.
Reference
*** (1929) Zakon o privilegovanoj agrarnoj banci. Beograd
*** (2005) Nesposobnost srbijanskog seljaka za menično zaduživanje. Bankarstvo, br. 11-12, str. 72-73
*** (1936) Naš jezik. Beograd: Leksikografsko društvo, knjiga IV
*** (1969) Rečnik srpskohrvatskog književog jezika. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, Knjiga IV
Bajkić, V. (1928) Seljački kredit. Beograd
Gajić, D. (1985) Nastanak i razvoj privatnog bankarstva u Srbiji do Prvog svetskog rata. Mesečni informator Udruženja bankarskih organizacija, Beograd, II, str. 27-35
Gnjatović, D. (2009) Prva mera kreditne politike u Srbiji. Bankarstvo, vol. 38, br. 11-12, str. 40-61
Gnjatović, D. (2009) Seljačka menica u Srbiji. Ekonomika poljoprivrede, vol. 56, br. 4, str. 535-550
Jovanović, D. (1927) Seljačka menica. Rad, br. 21
Jovanović, N. (1996) Grupa za socijalnu i kulturnu akciju. Zbornik Matice srpske za istoriju, br. 53, str. 125-159
Jovanović, N., Isić, M. (1997) Seljak - svoj čovek. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije
Jovanović, S. (1932) Političke i pravne rasprave. Beograd, I
Komadinić, M.J. (1934) Problem seljačkih dugova. Beograd
Mrđenović, D., ur. (1988) Ustavi i vlade Kneževine Srbije, Kraljevine Srbije, Kraljevine SHS i Kraljevine Jugoslavije (1835-1941). Beograd
Nedeljković, M. (1907) Zaštita malog seoskog poseda. Beograd
Nedeljković, M. (1927) Pasivna menična sposobnost zemljoradnika s pogledom na naše buduće zakonodavstvo. Ekonomist, Beograd, str. 179-201
Nestorović, Đ.B. (1909) Menično pravo Kraljevine Srbije. Beograd
Niketić, G. (1914) Trgovački zakonik i stecišni postupak. Beograd
Petrović, J. (1930) Okućje ili zaštita zemljoradničkog minimuma. Beograd
Stojković, V. (1928) Poljoprivredni kredit i zemljoradnička zaduženja. Trgovinski Glasnik, 10. 9
Subotić, D.M. (1927) Seljak i njegova pasivna menična sposobnost s obzirom na građansko i krivično-pravnu odgovornost. Beograd: Štamparija 'Sv. Sava'
Tucaković, M. (1896) Menično pravo. Beograd
Vučo, N. (1958) Poljoprivreda Jugoslavije 1918-1941. Beograd
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
objavljen u SCIndeksu: 01.04.2010.

Povezani članci

Ekonomika poljoprivrede (2009)
Seljačka menica u Srbiji
Gnjatović Dragana

Bankarstvo (2010)
Poljoprivredni kredit u vreme stvaranja Kraljevine SHS na području važenja Austro-Ugarskih zakona
Gnjatović Dragana

Bankarstvo (2009)
Prva mera kreditne politike u Srbiji
Gnjatović Dragana

prikaži sve [27]