Metrika

  • citati u SCIndeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:13
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 1 od 1  
2008, vol. 2, br. 2, str. 479-503
Pojam nacionalne manjine i tretiranje individualnih i kolektivnih prava
Univerzitet u Beogradu, Fakultet političkih nauka
Ključne reči: zaštita manjina; etnički pojam nacije; politički pojam nacije; oživljavanje etniciteta; eksplozija identiteta; Liga naroda; Ujedinjene nacije; Evropska okvirna konvencija
Sažetak
Autor ukazuje da se u 20. veku svet suočava sa pojavom 'oživljavanja etniciteta' i 'eksplozije identiteta', što se izražava ne samo u različitim zahtevima etničkih grupa, pa i onih koje mi nazivamo nacionalnim manjinama, nego i u zategnutosti i sukobima ovih grupa unutar pojedinih država, ali i između njih. To zahteva ustavno i pravno regulisanje položaja i zaštite 'nacionalnih manjina'. Ulogu u određivanje pojma 'nacionalne manjine' ima i problem individualnih i kolektivnih prava. Međutim, pojam 'nacionalna manjina' nije korišćen u sistemu zaštite Društva naroda, nego su korišćeni drugi izrazi za subjekte zaštite. Takođe, duže vremena posle Drugog svetskog rata i u Ujedinjenim nacijama došao je do izraza individualistički pristup pravima i slobodama pojedinca. U ovom radu se daju i neki razlozi i argumenti koje su pojedine države isticale protiv termina 'nacionalna' manjina i kako je on postepeno počeo da ulazi u upotrebu posebnih agencija (UNESCO-a) i tela UN (Ekonomsko-socijalnog saveta i Generalnog sekretara). U ustavnim i pravnim aktima Republike Srbije i SRJ korišćeni su različiti izrazi za etničke grupe koje su bile predmet zaštite. Iznosi se kako je određivan pojam subjekta zaštite u formalnom smislu i kakav je bio karakter zaštite prava i sloboda utvrđen zakonom (2002). Pošto je sloboda izražavanja nacionalnog identiteta zajamčena, a uz to i da niko nije dužan da se izjašnjava o svojoj nacionalnoj pripadnosti, to znači da je u nas prihvaćeno pravno načelo koje se odnosi na poimanje pripadanja nacionalnoj manjini kao subjektivnog (tj. individualnog) prava pojedinca koji se opredeljuje. Naglasak u ovom radu je na onim elementima međunarodnog prava, evropskog prava i odredbi koje Republiku Srbiju kao državu obavezuju, jer ih je u okviru SRJ preuzela ratifikacijom Okvirne evropske konvencije i drugih akata, kao i na obaveze iz Povelje o ljudskim i manjinskim pravima i građanskim slobodama Državne zajednice Republike Srbije i Republike Crne Gore. Ovom poveljom su preuzete sve osnovne odredbe iz Zakona o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina (2002). Ali, u povelji su naglašena i kolektivna prava, koja u Zakonu nisu bila naglašena, iako su neka implicitna duhu člana 27 iz Pakta o političkim i građanskim pravima (1966), koje je ratifikovala naša država i obavezuju je.
Reference
*** (2000) Instrumenti Saveta Evrope - ljudska prava. Beograd: Beogradski centar za ljudska prava
*** (1975) Nacionalne manjine - politička enciklopedija. Beograd: Savremena administracija, str. 604-607
*** (1996) Scientific mapmaking through exploration of the mechanism of conflict. u: Položaj manjina u SR Jugoslaviji, Beograd: SANU, str. 271-280
*** (2004) Legal status and rights of minorities in Serbia and Montenegro. u: European Yearbook of Minority Issues, Leiden, Netherlands: Koninklijke Brill, vol. 2, str. 631-653
*** (2001) Univerzalni dokumenti o ljudskim pravima. Beograd: Beogradski centar za ljudska prava
*** (2002) Problemi i dileme/alternative pravnog regulisanja zaštite manjina. u: Zakon o zaštiti nacionalnih manjina - stručna rasprava povodom prednacrta zakona (održana 20. septembra 2001), Beograd: Institut za uporedno pravo, str. 11-44
*** (2002) Problems, dilemmas and alternatives in legislative approach to the protection of national minorities. u: Act on the Protection of National Minorities: Experts' Discussion on Preliminary Draft of the Act, Belgrade: Institute of Comparative Law, str. 11-44
Bagley, T.H. (1950) General principles and problems in the international protection of minorities. Geneva
Barry, B. (1975) Consociational model and its dangers. u: European Journal of Political Research
Barry, B. (2000/2001) Culture and equality: An egalitarian critique of multiculturalism. Cambridge, itd: Polity Press
Bašić, G., ur. (2003) Demokratija i multikulturalnost u Jugoistočnoj Evropi. Beograd: Centar za istraživanje etniciteta, str. 472
Bašić, G., ur. (2003) Democracy in multi-ethnic societies: Problems and principles of consociation: How to live together. u: Demokratija i multikulturalnost u Jugoistočnoj Evropi, Beograd, str. 13-101
Bell-Fialkoff, A. (1993) A brief history of ethnic cleansing. Foreign Affairs, vol. 72, br. 3
Benedict, A. (1983) The imagined communities. London: Verso
Bogdanović, D. (1985) Knjiga o Kosovu. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti / SANU
Brown, J.F. (1991) Nationalism, democracy and security in the Balkans (1972). Oxford: Oxford University Press
Burg, S.L. (1983) Conflict and cohesion in socialist Yugoslavia. Princeton, NJ: Princeton University Press
Claude, I.I.Jr. (1955) National minorities: An international problem. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
de Azcarte, P. (1945) League of nations and national minorities: An experiment. Washington, DC
Duchacek, I.D. (1970) Comparative federalism: Territorial dimension of politics. New York, itd: Holt, Reinehart and Winston
Duchacek, I.D., ur. (1977) Federalism and ethnicity. Publius, 7, no 4
Elazar, D.V. (1985) Federalism and consociational regimes. Publius, vol. 15, br. 2
Esman, M.J., ur. (1977) Ethnic conflict in the Western world. Ithaca-London, itd: Cornell University Press
Freeman, M., i dr., ur. (1995) Nationalism and minorities. Beograd: Institut društvenih nauka
Gellner, E. (1983) Nations and nationalism. Oxford, UK, itd: Blackwell
Gottlieb, G. (1993) Nation against state: A new approach to ethnic conflicts and decline of sovereignity. New York: Council of Foreign Relations Press
Griffiths, S.I. (1993) Nationalism and ethnic conflict: Threats to European security. u: SIPRI Research Report, Stockholm: SIPRI, SIPRI study
Gurr, T.R. (1970) Why men rebel. Princeton, NJ: Princeton University Press
Hobsbaum, E.J. (1993) Nacije i nacionalizam od 1780 - program , mit , stvarnost. Beograd: Filip Višnjić
Hobsbawm, E.J. (1990) Nations and nationalism since 1780: Program, myth and reality. Cambridge, itd: Cambridge University Press / CUP
Horowitz, D.L. (1985) Ethnic groups in conflict. Berkeley, CA, itd: University of California Press
Kapotorti, F. (2001) Prava pripadnika etničkih, verskih i jezičkih manjina. Beograd: Jugoslovenski komitet pravnika za ljudska prava
King, R.R. (1973) Minorities under communism: Nationalities as a source of tension among Balkan Communist states. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Krivokapić, B. (2004) Zaštita manjina u međunarodnom i uporednom pravu. Beograd: Ministarstvo SCG za ljudska i manjinska prava, t. I-III
Krstić, B. (1994) Kosovo između istorijskog i etničkog prava. Beograd: Vid
Kymlicka, W. (1991) Liberalism, community, and culture. Oxford: Clarendon Press
Kymlicka, W., ur. (1995) The rights of minority cultures. Oxford: Oxford University Press
Kymlicka, W. (1995) Multicultural citizenship: A liberal theory of minority rights. Oxford: Clarendon Press
Kymlicka, W. (2002) Multikulturalno građanstvo - liberalna teorija manjinskih prava. Novi Sad: Centar za multikulturalnost
Lajphart, A. (2003) Modeli demokratije - oblici i učinak vlade u trideset šest zemalja. Podgorica: CID
LeVine, R.A., Campbell, D.T. (1972) Ethnocentrism: Theories of conflict, ethnic attitudes and group behavior. New York, itd: Wiley
Lijphart, A. (1975) The politics of accommodation: Pluralism and democracy in the Netherlands. Berkeley, CA, itd: University of California Press
Lijphart, A. (1977) Democracy in plural societies: A comparative exploration. New Haven, CT, itd: Yale University Press, drugo izdanje 1980
Lijphart, A. (1984) Democracies: Patterns of majoritarian and consensus government in twenty-one contries. New Haven, CT, itd: Yale University Press
Lijphart, A. (1985) Non-majoritarian democracy. Publius, vol. 15, br. 2
Macura, M., Stanovčić, V., ur. (1996) Položaj manjina u Saveznoj Republici Jugoslaviji - zbornik radova sa naučnog skupa održanog 11, 12. i 13. januara 1995. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti - Odeljenje društvenih nauka
Martin, O., ur. (1977) The annals of the American academy of political and social sciences. vol. 433
Mazrui, A.A. (1969-1970) Post imperial fragmentation: The legacy of ethnic and racial conflict. Denver: University of Denver - Studies in Race and Nations, vol. 1, 2
McRae, K.D., ur. (1974) Consociational democracy: Political accommodation in segmented societies. Toronto: McClelland and Stewart
Milinković, B., Petković, R., ur. (1995) Novi ustavi na tlu bivše Jugoslavije. Beograd: Međunarodna politika
Milinković, B., Milinković, S., ur. (1997) Nacionalne manjine u međunarodnom i jugoslovenskom pravnom poretku. Beograd: Međunarodna politika
Milojević, M.B. (1996) Ujedinjene nacije i zaštita manjina. u: Macura Miloš, Vojislav Stanovčić [ur.] Položaj manjina u Saveznoj Republici Jugoslaviji, Beograd: SANU, str. 499-518
Moynihan, P.D. (1993) Pandaemonium: Ethnicity in international politics. Oxford, itd: Oxford University Press / OUP
Nordlinger, E.A. (1972) Conflict regulation in divided societies. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Parekh, B. (2000) Rethinking multiculturalism: Cultural diversity and political theory. Cambridge, MA, itd: Harvard University Press
Pearson, R. (1983) National minorities in Eastern Europe 1848-1945. London-New York, itd: Macmillan Publishing
Pfaff, W. (1993) The wrath of nations: Civilization and the furies of nationalism. New York, itd: Simon and Schuster
Pržić, I.A. (1933) Zaštita manjina. Beograd: Izdavačka knjižarnica Gece Kona
Radbruh, G. (1980) Filozofija prava / Philosophie du droit. Beograd: Nolit
Radovanović, M. (2004) Etnički i demografski procesi na Kosovu i Metohiji. Beograd: Libery Press
Ronen, D. (1997) The challenge of ethnic conflict: Democracy and self-determination in Central Europe. London, itd: Frank Cass, u ovom radu je analiziran slučaj Jugoslavije
Rusinow, D., ur. (1988) History and status of ethnic conflicts, 1986. u: Yugoslavia: Fractured Federalism, Washington: Wilson Center Press
Schermerhorn, R. (1970) Comparative ethnic relations. New York-London: Random House
Smith, A.D. (1981) The ethnic revival in the modern world. Cambridge, itd: Cambridge University Press / CUP
Smith, A.D. (1971) Theories of nationalism. London: Duckworth
Smith, A.D. (1979) Nationalism in the twentieth century. Oxford, itd: Martin Robertson
Smith, A.D. (1983) State and nation in the Third World: The Western state and African nationalism. New York: St. Martin's Press
Smith, A.D. (1986) The ethnic origins of nations. Oxford, UK, itd: Blackwell
Smith, A.D., ur. (1976) Nationalist movements. London-New York, itd: Macmillan Publishing
Stanovčić, V., ur. (2007) Položaj nacionalnih manjina u Srbiji. u: Zbornik radova sa međunarodnog naučnog skupa, Beograd: SANU, 753 str
Stanovčić, V. (1996) Vladavina prava i suživot etničkih grupa. u: Macura M. i Stanovčić V [ur.] Položaj manjina u Saveznoj Republici Jugoslaviji, 11-13. januar 1995, zbornik radova, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti / SANU - Odeljenje društvenih nauka, str. 49-70
Stanovčić, V. (1992) Problems and options in institutionalizing ethnic-relations. International Political Science Review, vol. 13, br. 4, str. 359-379
Steiner, J.J. (1974) Amicable agreement versus majority rule: Conflict resolution in Switzerland. Chapel Hill: University of North Carolina Press
Sugar, P.F., ur. (1995) Eastern European nationalism in the twentieth century. The American University Press
van den Berghe, P.L. (1981) The ethnic phenomenon. Amsterdam, itd: Elsevier
van Dyke, V. (1985) Human rights, ethnicity and discrimination. Westport, Conn: Greenwood Press
Vukas, B. (1978) Etničke manjine i međunarodni odnosi. Zagreb: Školska knjiga
Vukobrat, B.I., ur. (1993) Draft of a constitutional law of the rights of ethnic minorities. u: Proposals for a New Commonwealth, Zug, Editions Copart, str. 43-59
Walker, C. (1973) The politics of ethnonationalism. Journal of International Affairs, vol. 27, br. 1
Walker, C. (1978) A nation is a nation, is a state, is an ethnic group, is a. Ethnic and Racial Studies, vol. 1, br. 4, str. 378-400
Walzer, M. (1994) Multiculturalism and individualism. Dissent, proleće
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: neklasifikovan
objavljen u SCIndeksu: 28.07.2009.

Povezani članci

Sociološki pregled (1998)
Nacija i nacionalizam: jedan pokušaj određenja
Davidović Dušan D.

Sociološki pregled (1999)
Predmoderno etničko jezgro i moderna nacija
Nikitović Aleksandar

Sociologija (1992)
Efekti 'većinske demokratije' na prostoru Jugoslavije
Goati Vladimir A.

prikaži sve [141]