Metrika

  • citati u SCIndeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:[4]
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:12
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:12

Sadržaj

članak: 5 od 11  
Back povratak na rezultate
2012, vol. 53, br. 1, str. 56-61
Procena unosa žive kroz konzumaciju ribe u Srbiji
aInstitut za higijenu i tehnologiju mesa, Beograd
bUniverzitet u Beogradu, Farmaceutski fakultet, Institut za toksikološku hemiju
cUniverzitet u Beogradu, Fakultet veterinarske medicine

e-adresasasa@inmesbgd.com
Projekat:
Unapređenje i razvoj higijenskih i tehnoloških postupaka u proizvodnji namirnica životinjskog porekla u cilju dobijanja kvalitetnih i bezbednih proizvoda konkurentnih na svetskom tržištu (MPNTR - 46009)

Ključne reči: unos žive; riba
Sažetak
Nutritivna korist od konzumacije ribe ogleda se, pre svega u sadržaju visoko vrednih proteina, vitamina, makro i mikroelemenata i omega-3 polinezasićenih masnih kiselina. Sa druge strane, riba i proizvodi od ribe su u značajnoj meri podložni hemijskoj kontaminaciji ubikvitarnim zagađivačima kao što su teški metal i polihlorovana organska jedinjenja. Zbog svega ovoga, konzumacija ribe se smatra jednim od najznačajnijih izvora izloženosti navedenim kontaminentima. U radu je ispitivana kontaminacija živom koja se u spoljašnjoj sredini može naći kao posledica prirodnih procesa (vulkanska aktivnost, erozija tla i klimatska dešavanja koja doprinose prisustvu žive u vodi, zemljištu i atmosferi), kao i aktivnosti čoveka - eksploatacija ruda, sagorevanje fosilnih goriva, emisija industrijskih gasova, direktna primena veštačkih đubriva i fungicida, kao i neadekvatno odlaganje čvrstog otpada. Sadržaj ukupne žive je određivan u svežoj i konzervisanoj ribi sa srpskog tržišta. Ispitan je 651 uzorak: 350 uzoraka morske ribe (oslić, skuša, sardela, škarpina, orada i losos), 34 uzorka slatkovodne ribe (šaran i pastrmka) i 267 uzoraka konzervisane ribe (tuna i sardela). Svi uzorci su analizirani tokom 2011. godine. Za procenu unosa korišćeni su podaci iz 'GEMS/Food Consumption Cluster Diets database'. Prema ovom izvoru, procenjena prosečna nedeljna konzumacija morske ribe iznosi 106,4 g, slatkovodne 29,4 g dok je ova vrednost za konzervisane proizvode od ribe 18,2 g. Sardžaj žive u morskoj ribi se kretao u opsegu od 0,005 do 0,208 μgg-1 (srednja vrednost 0,040 μgg-1); u slatkovodnoj ribi 0,005-0,099 μgg-1 (srednja vrednost 0,020 μgg-1), dok se u konzervisanim ribljim proizvodima sadržaj žive kretao od 0,005 do 0,642 μgg-1 (srednja vrednost 0,064 μgg-1). Nivo žive u svim ispitanim uzorcima je bio ispod maksimalno dozvoljenih vrednosti propisanih relevantnom legislativom EU kao i domaćim propisima. Procenjeni nedeljni unos žive baziran na srednjoj vrednosti žive u konzumiranoj ribi i prosečnoj telesnoj težini od 70 kg, bio je 0,095 μg/kg telesne mase nedeljno. Na osnovu preporuka FAO/WHO i dobijenih rezultata, može se zaključiti da je unos žive pri konzumaciji morske i slatkovodne ribe i konzervisanih ribljih proizvoda, niži od preporučenih graničnih vrednosti.
Reference
*** (1990) Methyl mercury. u: International program on chemical safety, Environmental Health Criteria, Geneva: WHO (World Health Organization), 1-144; 101
*** (2004) Opinion of the scientific panel on contaminants in the food chain on a request from the commission related to mercury and methylmercury in food. EFSA Journal, 34, 1-14, Request N_ EFSA-Q-2003-030, Adopted on 24 February, EFSA (European Food Safety Authority)
*** (2005) Opinion on the scientific panel on contaminants in the food chain on a request from the European Parliament related to the safety assessment of wild and farmed fish. EFSA Journal, 236, 1-118, EFSA (European Food Safety Authority), Adopted on 22 June
Baltić, M.Ž., Kilibarda, N., Dimitrijević, M. (2009) Činioci od značaja za održivost ribe i odabranih proizvoda od ribe u prometu. Tehnologija mesa, vol. 50, br. 1-2, str. 166-176
Bocio, A., Castell, V., Falco, G., Gosalbez, P., Ramos, J.C. (2005) Chemical contaminants: A total diet study in Catalonia. Agencia Catalana de Seguretat Alimentaria, Barcelona, 146
Canada Bureau of Chemical Safety (2007) Human health risk assessment of mercury in fish and health benefits of fish consumption. Food Directorate Health Products and Food Branch
Ćirković, M., Trbović, D., Ljubojević, D., Đorđević, V. (2011) Meat quality of fish farmed in polyculture in carp ponds in Republic of Serbia. Tehnologija mesa, vol. 52, br. 1, str. 106-121
Ersoy, B., Celik, M. (2010) The essential and toxic elements in tissues of six commercial demersal fish from Eastern Mediterranean Sea. Food and chemical toxicology, 48(5): 1377-82
European Commission (2006) Regulation (EC) No. 1881/2006 of 19 December 2006 setting maximum levels for certain contaminants in foodstuffs. Off. J. Eur. Union, L364:5-23
Food Agriculture Organization, World Health Organization (2006) The GEMS/Food Consumption Cluster Diets database. Geneva, Switzerland
Food Agriculture Organization, World Health Organization (2003) Summary and conclusions of the sixty-first meeting of the Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA). 18-22, www.who.int/pcs
Hightower, J.M., Moore, D. (2003) Mercury levels in high-end consumers of fish. Environmental health perspectives, 111(4): 604-8
Hites, R.A., Foran, J.A., Carpenter, D.O., Hamilton, M.C., Knuth, B.A., Schwager, S.J. (2004) Global assessment of organic contaminants in farmed salmon. Science, (303): 226-229
Japan Food Safety Commission (2005) The contaminant expert committee: Food safety risk assessment related to methyl mercury in seafood. 4 August
Leblanc, J., Guérin, T., Noël, L., Calamassi-Tran, G., Volatier, J., Verger, P. (2005) Dietary exposure estimates of 18 elements from the 1st French Total Diet Study. Food additives and contaminants, 22(7): 624-41
Lekić-Aranđelović, I., Kilibarda, N., Dimitrijević, M., Karabasil, N. (2008) Potrošnja ribe u svetu, Evropskoj Uniji i Srbiji. u: Savetovanje veterinara Srbije, (20.), Zlatibor, Zbornik radova i kratkih sadržaja, str. 94-97
Merritt, K.A., Amirbahman, A. (2009) Mercury methylation dynamics in estuarine and coastal marine environments: A critical review. Earth-Science Reviews, 96(1-2): 54-66
Risher, J., de Woskin, R. (1999) Toxicological profile for mercury. U.S. Department of health and human services, Public health services, Agency for toxic substances and disease registry
Robinson, J., Shroff, J. (2004) Observations on the levels of total mercury (Hg) and selenium (Se) in species common to the artisanal fisheries of Seychelles. Seychelles Medical and Dental Journal, 7, 1, 56-60
Saei-Dehkordi, S.S., Fallah, A.A., Nematollahi, A. (2010) Arsenic and mercury in commercially valuable fish species from the Persian Gulf: Influence of season and habitat. Food and Chemical Toxicology, 48(10): 2945-2950
Schantz, S.L., Widholm, J.J., Rice, D.C. (2003) Effects of PCB Exposure on Neuropsychological Function in Children. Environmental Health Perspectives, 111(3): 357-376
Srdić, B. (2002) Examination of relationship between anthropometric parameters and body weight in different types of obesity. Novi Sad: Faculty of Medicine, Master thesis
Storelli, M.M. (2008) Potential human health risks from metals (Hg, Cd, and Pb) and polychlorinated biphenyls (PCBs) via seafood consumption: Estimation of target hazard quotients (THQs) and toxic equivalents (TEQs). Food and Chemical Toxicology, 46(8): 2782-2788
Trbović, D., Janković, S., Ćirković, M., Nikolić, D., Matekalo-Sverak, V., Đorđević, V., Spirić, A. (2011) Bezbednost i kvalitet mesa nekih slatkovodnih riba u Srbiji. Tehnologija mesa, vol. 52, br. 2, str. 276-282
UK-COT, Committee on Toxicity of Chemicals in Food (2004) Consumer products and the environment: COT statement on twelve metals and other elements in the 2000 total diet study. United Kingdom
UK-COT, Committee on Toxicity of Chemicals in Food (2007) Variability and uncertainty in toxicology of chemicals in food, consumer products and the environment. United Kingdom
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/tehmesa1201056J
objavljen u SCIndeksu: 24.07.2012.

Povezani članci

Veterinarski glasnik (2013)
Tendencija razvoja ribarstva i potrošnja ribe u Srbiji
Tešić Milan, i dr.

Archive of Oncology (2010)
Assessment of toxic elements' content in swine kidneys: Pathomorphological analysis
Milićević Dragan R., i dr.

Tehnologija mesa (2012)
Faktori koji utiču na randman šaranskih riba
Ljubojević Dragana, i dr.

prikaži sve [20]