Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:10
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:5
članak: 1 od 28  
Back povratak na rezultate
Glasnik Antropološkog društva Srbije
2018, br. 53, str. 131-140
jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 18/01/2019
doi: 10.5937/gads53-18722
Creative Commons License 4.0
Sekularni trend visine i mase tela kod dece u Novom Sadu (Srbija), 1971-2017
aUniverzitet u Novom Sadu, Prirodno-matematički fakultet, Departman za biologiju i ekologiju
bUniverzitet u Novom Sadu, Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja

e-adresa: tatjana.pavlica@dbe.uns.ac.rs

Sažetak

Sekularni trend je biološki indikator kojim se može proceniti socio-ekonomski razvoj zemlje. Cilj rada je bio da se utvrdi sekularni trend visine i mase tela kod dece od 3 - 11 godina u Novom Sadu (Srbija), u periodu između 1971 i 2017 godine. Antropometrijsko istraživanje je urađeno u 6 vremenskih perioda. Ukupno je ispitano 13037 dece (6969 dečaka; 6068 devojčica) na teritoriji Novog Sada.Rezultati ukazuju na pozitivan sekularni trend, mada to nije uočeno u svim godištima i dekadama. Prosečna visina predškolskih dečaka i devojčica se povećala za 0.21 cm i 0.11 cm po dekadi, dok je kod dečaka i devojčica školskog uzrasta povećanje po dekadi iznosilo 0.70 cm i 0.55 cm.Prosečno povećanje mase tela predškolskih dečaka i devojčica iznosilo je 0.1 kg i 0.03 kg, dok je kod školske dece prosečno povećanje iznosilo 0.69 kg (dečaci) i 0.57 kg (devojčice) po dekadi. Veličina sekularnih promena visine i mase tela nije stabilna. Ovakvi rezultati možda reflektuju veoma turbulentnu socioekonomsku i političku situaciju u zemlji, koja je započela 1990-ih godina.

Ključne reči

deca; visina; masa; sekularni trend; Srbija

Reference

Akachi, Y., Canning, D. (2007) The height of women in Sub-Saharan Africa: The role of health, nutrition, and income in childhood. Annals of Human Biology, 34(4): 397-410
Bogin, B. (1999) Patterns of human growth. Cambridge: Cambridge University Press
Bošnjak, M. (2009) Reforma realnog, finansijskog i javnog sektora u tranzicionom periodu 2001-2008. godine. u: Cerović B.; Kovačević M. [ur.] Tranzicija u Srbiji i globalna ekonomska kriza, Beograd: Ekonomski fakultet
Božić-Krstić, V., Rakić, R., Pavlica, T., Savić, M. (2000) Rast i razvoj učenika u Novom Sadu. u: Efekti različitih modela nastave fizičkog vaspitanja na psihosomatski status dece i omladine, drugi i treći simpozijum sa međunarodnim učešćem, Zbornik radova, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet fizičke kulture
Božić-Krstić, V., Pavlica, T., Rakić, R. (2004) Body height and weight of children in Novi Sad. Annals of Human Biology, 31(3): 356-363
Božić-Krstić, V. (1983) Prilog proučavanju nekih faktora od značaja za rast i razvoj dece i omladine. Novi Sad: Prirodno-matematički fakultet, doktorska disertacija
CDC Monitoring the Nation's Health (2012) Anthropometric reference data for children and adults: United States, 2007-2010. US Department of health and human services, Series 11, Number 252
Chinn, S., Rona, R.J. (1987) Secular trends in weight, weight-for-height and triceps skinfold thickness in primary schoolchildren in England and Scotland from 1972 to 1980. Annals of Human Biology, 14(4): 311-319
Cole, T.J. (2003) The secular trend in human physical growth: A biological view. Econ Hum Biol, 1(2): 161-8
Cole, T.J. (2000) Secular trends in growth. Proceedings of the Nutrition Society, 59(02): 317-324
Deaton, A. (2007) Height, health, and development. Proceedings of the National Academy of Sciences, 104(33): 13232-13237
Freedman, D.S., Kettel, K.L., Serdula, M.K., Srinivasan, S.R., Berenson, G.S. (2000) Secular Trends in Height Among Children During 2 Decades. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 154(2): 155
Garcia, J., Quintana-Domeque, C. (2007) The evolution of adult height in Europe: A brief note. Economics & Human Biology, 5(2): 340-349
Gavrilović, Ž. (1972) Prilog proučavanju visine i težine tela dece školskog uzrasta iz centra i sa periferije u Novom Sadu. Zbornik Matice srpske za prirodne nauke, br. 43, str. 99-107
Gavrilović, Ž., Stajić, N., Božić-Krstić, V. (1972) Neke antropometrijske karakteristike dece predškolskog uzrasta iz Novog Sada. Zbornik za prirodne nauke, Matica srpska, sv. 42, str. 173-190
Jovanović, H., Prebeg, Z., Stanić, I., Vuletić, G. (2003) Impact of war on growth patterns in school children in Croatia. Coll Antropol, 27(2): 573-579
Jovanović-Gavrilović, B. (2009) Globalna kriza, kvaliteti privrednog rasta i tranzicija u Srbiji. u: Cerović B.; Kovačević M. [ur.] Tranzicija u Srbiji i globalna ekonomska kriza, Ekonomski fakultet u Beogradu
Kagawa, M., Tahara, Y. (2011) Secular changes in growth among Japanese children over 100 years (1900-2000). Asia Pac J ClinNutr., 20: 180-189
Komlos, J., ur. (1994) Stature, living standards, and economic development: Essays in anthropometric history. Chicago: University of Chicago Press
Krawczynski, M., Walkowiak, J., Krzyzaniak, A. (2003) Secular changes in body height and weight in children and adolescents in Poznan, Poland, between 1880 and 2000. Acta Paediatr, 92(3): 277-82
Lindgren, G.W., Hauspie, R.C. (1989) Heights and weights of Swedish school children born in 1955 and 1967. Annals of Human Biology, 16(5): 397-406
Lohman, T.G., Roche, A.F., Martorell, R. (1988) Anthropometrical standardization reference manual. Champaign, IL: Human Kinetics
Malina, R.M. (1990) Research on secular trends in auxology. Anthropol Anz, 48(3): 209-27
Meredith, H.V. (1976) Findings from Asia, Australia, Europe, and North America on secular change in mean height of children, youths, and young adults. American Journal of Physical Anthropology, 44(2): 315-325
Neyzi, O., Bundak, R., Günöz, H., Darendeliler, F., Saka, N. (1996) Social class differences and secular trend in height in Turkish schoolchildren. u: Bodzar B.E.; Susanne C. [ur.] Studies in Human Biology, Budapest: Eotvos University Press, pp. 139-146
Padez, C. (2003) Secular trend in stature in the Portuguese population (1904-2000). Annals of Human Biology, 30(3): 262-278
Petrović, P., Brčerević, D., Minić, S. (2017) Fiskalna konsolidacija i privredni rast u Srbiji 2015-2017 - plan, ostvarenja i pokretači. Ekonomika preduzeća, vol. 65, br. 1-2, str. 43-67
Rakić, R. (2009) Značaj nekih faktora sredine na rast i razvoj dece i adolescenata u Vojvodini. Novi Sad: PMF - Departman za biologiju i ekologiju, doktorska disertacija
Rao, S., Kanade, A.N., Joshi, S.B., Sarode, J.S. (2012) Secular trends in growth of preschool children from rural Maharashtra, India. J Health Popul Nutr, 30(4): 420-430
Roche, A.F. (1979) Secular trends in human growth, maturation, and development. Monographs of the Society for Research in Child Development, 44(3-4), str. 1-120
Roczen, H.D.K. (2000) Secular trends in height, weight and body mass index of 6-year-old children in Bremerhaven. Annals of Human Biology, 27(3): 263-270
Serbian Statistical Annual (2002) Opštine u Srbiji - društveni proizvod i narodni dohodak. Beograd, Republika Srbija: Republički zavod za statistiku, pp 467, 122-123
United Nations Children's Fund WHO, The World Bank (2012) Joint child malnutrition estimates. New York: UNICEF
Weiner, J., Lourie, J. (1969) Human biology: A guide to field methods, international biological programme. Oxford: Blackwell Publishing
Zdravković, M. (2018) Srbija 1955-2011 - BDP, zaposlenost i produktivnost. u: Makroekonomija, Ekonomske analize, Srbija, okruženje i međunarodna ekonomija, https://www.makroekonomija.org/0-miroslavzdravkovic/srbija-1955-2011-bdp-zaposlenost-i-produktivnost/, 26 March 2018
Zellner, K., Jaeger, U., Kromeyer-Katrin (2004) Height, weight and BMI of schoolchildren in Jena, Germany: Are the secular changes levelling off?. Econ Hum Biol, 2(2): 281-94
Zong, X., Li, H. (2014) Physical growth of children and adolescents in China over the past 35 years. Bulletin of the World Health Organization, 92(8): 555-564
Zong, X., Li, H., Wu, H., Zhang, Y. (2015) Socioeconomic development and secular trend in height in China. Economics & Human Biology, 19: 258-264