Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:4
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0
članak: 3 od 7  
Back povratak na rezultate
Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije
2005, br. 40, str. 141-154
jezik rada: srpski
vrsta rada: članak
objavljeno: 02/06/2007
Multipla korelacija kompleksa od 13 egzogenih 114 antropometrijskih varijabli u uzorku dječaka sa područja Tuzle, Bosna i Hercegovina
aUniverzitet u Tuzli, Prirodno-matematički fakultet, Federacija BiH
bUniverzitet u Sarajevu, Prirodno-matematički fakultet, Federacija BiH
cGimnazija M. Selimović, Tuzla
dVisoka Zdravstvena škola Univerzitet, Sarajevo

Sažetak

U ovom radu ispitivali smo zajednički utjecaj 13 egzogenih faktora na 14 antropometrijskih varijabli ponaosob. Skup prediktorskih varijabli obuhvatio je propagacijsku mobilnost, starost oca, starost majke, red rođenja, broj djece u porodici, broj obroka u toku dana, bavljenje sportom, pješačenje od kuće do škole, standard oca standard majke, standard oca i majke zajedno ukupna mjesečna primanja, životni standard prema ukupnim mjesečnim primanjima. Antropometrijske varijable, kriterij u ovoj analizi bile su tjelesna visina i tjelesna masa, sjedišna visina, indeks sjedišne visine dužina ruke i noge, srednji obim grudi, obim nadlaktice i natkoljenice širina ramena i karlice, dužina, širina i indeks glave. Uzorak je obuhvatio 791 dječaka uzrasta od 11 do 17 godina sa područja tuzlanskog regiona. Longitudinalna mjerenja vršena su 1996 i 1999 godine multiplom regresijskom analizom određivali smo korelaciju između svakog pojedinačnog antropometrijskog parametra i 13 egzogenih faktora zajedno, odnosno da li se na temelju tih 13 ispitivanih faktora može prognozirati slika antropometrijska varijabla. Koeficijent multiple korelacije (na nivou sigurnosti p<0,05) pokazali su da postoje statistički značajne korelacije između skupa prediktorskih varijabli i većine posmatranih antropometrijskih parametara u uzrastu od 13, 14 i (15) godina. U ostalim uzrastima koeficijenti korelacije su ili na granici značajnosti ili nisu signifikantni. U najvećoj značajnoj korelaciji sa prediktorskim skupom varijabli su gotovo svi dužinski parametri i tjelesna masa što znači da se vrijednost tih parametara može uspješno prognozirati (pomoću koeficijenta determinacije) na osnovu intenziteta dejstva ispitivanog skupa egzogenih faktora.

Ključne reči

antropometrijski parametri; egzogeni faktori rasta i razvoja; rast i razvoj dječaka

Reference

Adžaib, I. (1983) Mjere propagacijske mobilnosti stanovništva Pucarev i okoline. Sarajevo: Prirodno-matematički fakultet, magistarski rad
Ahmić, A. (2003) Genetička distanca među lokalnim ljudskim populacijama sjeveroistočne Bosne. Sarajevo: Prirodno-matematički fakultet, magistarski rad
Alexeeva, T.I. (1980) Environmental factors in body build and functions. Coll Antropol, 4(1), str. 3-18
Berberović, Lj. (1978) Populaciono-genetička analiza učestalosti altemativnih fenotipova sekrecije ABH antigena u dvanaest uzoraka stanovništva BiH. Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije, 5(15), str. 47-59
Berberović, Lj. (1997) Bioantropologija - odabrane uvodne teme. Sarajevo: Svjetlost
Berberović, Lj., Hadžiselimović, R. (1982) Rast i razvoj ljudskog organizma. u: Sučić K. [ur.] Medicinska antropologija, Sarajevo: Svjetlost, str. 51-72
Berkey, C.S., Wang, X., Dockery, D.W., Ferris, B.G. (1994) Adolescent height growth of US children. Ann Hum Biol, 21(5): 435-42
Bojović, B. (1981) Rast i razvoj u svjetlu savremenih saznanja. u: Jovanović Đ. [ur.] Rast, razvoj i ishranjenost djece školskog uzrasta u SR Crnoj Gori, Titograd: Udruženje za zaštitu dijabetičara SR Crne Gore, str. 15-22
Dobžanski, T. (1982) Nasleđe. u: Stambolić M. [ur.] Evolucija čovečanstva, Beograd: Nolit, str. 35-64
Eiben, O.G. (1996) The 'Kormed growth study': Hungarian case of secular trend. u: Absracts, IVth International Anthropological Congress of Aleš Hrdlička, Budapest: Eotvos Lorand University
Hadžihalilović, J. (2002) Utjecaj nekih egzogenih faktora na rast i razvoj muške djece i omladine sa područja Tuzle u ratnom i poratnom periodu. Sarajevo: Prirodno-matematički fakultet, doktorska disertacija
Hadžiselimović, R. (2001) Biodiverzitet recentnog čovjeka. Sarajevo: Prirodno-matematički fakultet
Hadžiselimović, R., Terzić, R. (1991) Razvoj antropogenetičkih istraživanja u Bosni i Hercegovini. Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije, br. 28, str. 93-96
Hadžiselimović, R., Zovko, D. (1987) Neki mogući faktori genetičke heterogenosti lokalnih ljudskih populacija u Bosni i Hercegovini. Godišnjak Biološkog instituta Univerziteta u Sarajevu, 40, str. 39-48
Hadžiselimović, R., Berberović, Lj., Sofradžija, A. (1981) Genetička distanca među lokalnim ljudskim populacijama u Bosni i Hercegovini s obzirom na neke fenotipske sisteme biohemijsko-fiziološke kvalitativne varijacije. Genetika, 13 (1), str. 95-104
Hadžiselimović, R., Lelo, S. (1998) Bioantropološki praktikum. Sarajevo: Prirodno-matematički fakultet
Hadžiselimović, R. (1996) Odabrana poglavlja iz bioantropologije. Sarajevo: Prirodno-matematički fakultet
Harrison, G.A., Weiner, J.S., Tanner, J.M., Barnicot, N.A. (1968) Human evolution. u: Ridler V. [ur.] Human Biology, Oxford, itd: Oxford University Press, str. 3-97
Harrison, G.A., Weiner, J.S., Tanner, J.M., Barncot, N.A. (1977) Human biology: An introduction to human evolution, variation and growth. Oxford, itd: Oxford University Press
Hiernaux, J. (1975) Uvod. u: Micekin V., Štokalo V. [ur.] Jednakost ili nejednakost rasa?, Zagreb: Školska knjiga, str. 17-20
Hisafumi, M., Koshi, S., Shigetaka, S., Mitsunori, M. (1999) Bone maturation the secular trend in growth. Horm Res, 52, str. 125-130
Ivanović, B.M. (1985) Ontogenetski razvoj i antropološke karakteristike omladine Crne Gore. Titograd: Crnogorska akademija nauka i umjetnosti
Lin, W.S., Shao, L.X. (1997) The status of physical growth in Chinese children. Coll Antropol, 21(1): 101-8
Mardešić, D., i dr. (1991) Rast i razvoj djeteta. u: Sambolek-Hrbić [ur.] Pedijatrija, Zagreb: Školska knjiga, str. 31-54
Miklashevskaya, N.N. (1979) The effect of climatic factors on growth processes in man. Coll Antropol, 3 (2), str. 173-182
Murata, M., Hibi, I. (1992) Nutrition and the secular trend of growth. Horm Res, 38 Suppl 1: 89-96
Novaković, M. (1981) Istraživanje kvantitativne individualne varijacije u stanovništvu Bosne i Hercegovine. Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije, 18: str. 41-47
Novaković, M., Švob, T., Jovičić, D. (1983) Etnička pripadnost i socijalno-ekonomski status ispitanika kao faktori pubertetskog razvoja. Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije, 20, str. 57-64
Novaković, M. (1980) Rast i pubertetski razvoj muške omladine s područja Tuzle. Tuzla: Medicinski fakultet, magistarska teza
Pathmanathan, G., Praksh, S. (1994) Growth of sitting height, subischial leg length and weight in well-off north western Indian children. Annals of Human Biology, 21 (4), str. 334-435
Pokorn, D. (1984) Aktualni prispevki naših strokovnjakov sociolno medicinska in fiziološka ishodišća za prehrano školske mladine. Zdravstvo, 23: (7-8) 277-284
Radmanović, S. (1983) Rastenje i razvoj. u: Korač Danica [ur.] Pedijatrija, Beograd-Zagreb: Medicinska knjiga, str. 22-45
Schnell, L.M. (1991) Human growth and urban population. Coll Antropol, 75 (1), str. 59-71
Smajkić, A. (1997) Zdravstveno socijalne posljedice rata u BiH i mogućnosti njihove sanacije. u: Socijalna medicina sa organizacijom zdravstva, Sarajevo: Svjetlost, I dio, str. 177-186
Švob, T., Bravo, A. (1974) Neke somatske značajke sarajevske ženske omladine u pubertetu. Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije, 77(11), str. 75-79
Švob, T. (1976) Elementi medicinske antropologije. Sarajevo: Svjetlost
Švob, T., Švob, M., Novaković, M. (1991) Varijabilnost. u: Runje V. [ur.] Osnove opće i humane genetike, Zagreb: Školska Knjiga, str. 62-64
Tanner, J.M. (1986) Growth as a mirror of the condition of society: Secular trends and class distinctions. u: Demirjan A.E., Dubuc B. [ur.] Human Growth, London, itd: Taylor and Francis, str. 3-34
Terzić, R., Novaković, M., Vuković, S. (1984) Tjelesna visina i masa studenata Medicinskog fakulteta u Banja Luci i Tuzli. Glasnik Antropološkog društva Jugoslavije, 21, str. 97-102