Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u prethodnih 30 dana:1
  • preuzimanja u prethodnih 30 dana:0
članak: 8 od 15  
Back povratak na rezultate
Zbornik radova Akademije umetnosti
2018, br. 6, str. 117-134
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
doi:10.5937/ZbAkUm1801117I

Creative Commons License 4.0
Valcer kao jedan od prostora groteske u delima Alfreda Šnitkea
Univerzitet umetnosti u Beogradu, Fakultet muzičkih umetnosti

Sažetak

Humor je, kao jedan od najvitalnijih fenomena ljudske prirode i kulture, zadržao status posebne kategorije, koja izmiče preciznoj definiciji. Esti Šajnberg (Esti Sheinberg) smatra da je preduslov doživljaja nekog dela kao komičnog, postojanje određene inkongruencije između značenjskih jedinica. Muzičku ironiju, satiru, parodiju i grotesku posmatra kao korelative semantičkih dvosmislenosti, koji koriste dva ili više slojeva značenja. Ironiju ističe kao strukturalni prototip za sve ostale vidove dvosmislenosti. Posmatrajući ironiju kao tip fenomena zasnovanog na međusobno isključujućim komponentama semantičkih suprotnosti, Šajnberg pravi distinkciju u odnosu na grotesku, koja nastaje kao rezultat jukstaponiranja estetskih jedinica, prilikom kojeg se formiraju kontradiktorni semantički parovi. Nerešiva dvosmislenost groteske ishod je prihvatanja, a ne negiranja svih lica predstavljajućeg subjekta. Hiperbolična priroda groteske u muzici se manifestuje potenciranjem ekstremnosti u okviru datih parametara, a preterivanja se uočavaju kao takva u odnosu na merilo kojim se smatra ljudsko telo i glas. Ples smrti u prvi plan ističe jednu od najznačajnijih osobina groteske - priznavanje i akumuliranje kontradiktornosti, bez tendencije ka njihovom pomirenju. Kompozicije odabrane za ovaj rad primeri su makabričnog valcera u opusu Alfreda Šnitkea (Alfred Schnittke). Njihovom analizom lociran je i određen stepen inkompatibilnosti između značenjskih elemenata dela, odnos između forme i sadržaja i stepen odstupanja od zadate norme. S obzirom na značaj odnosa između tela i pokreta generalno i groteske, značajan deo rada će se oslanjati na Hatenovu (Hatten) teoriju gestova.

Ključne reči

humor; groteska; gest; ples; trop; Šnitke

Reference

Novododat članak: provera, normiranje i linkovanje referenci u toku.
Genette, Gérard. 1982. Palimpsestes. Paris: Seuil.
Hatten, Robert S. 2004. Interpreting Musical Gestures, Topics and Tropes (Mozart, Beethoven, Schubert). Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press.
Ivashkin, Alexander. 1996. Alfred Schnittke (20th Century Composers). London: Phaidon Press.
Lissa, Zofia. 1977. Estetika glazbe. Zagreb: Naprijed.
Sheinberg, Esti. 2000. 'Definition, structure and content of the grotesque'. In Irony, Satire, Parody, and the Grotesque in the Music of Shostakovich: A Theory of Musical Incongruities, 207-228. Abingdon, Oxon: Ashgate.
Vuksanović, Ivana. 2015. Humor u srpskoj muzici 20. veka. Beograd: Univerzitet umetnosti u Beogradu, Fakultet muzičke umetnosti.