Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:20
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:8
članak: 8 od 10  
Back povratak na rezultate
Acta agriculturae Serbica
2019, vol. 24, br. 48, str. 167-180
jezik rada: engleski
vrsta rada: originalan članak
objavljeno: 29/01/2020
doi: 10.5937/AASer1948167G
Creative Commons License 4.0
Uticaj združenog useva žitarica + grašak na indeks klasa jarih formi pšenice, tritikale, ovsa i indeks mahune graška
aUniverzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Poljoprivredni fakultet, Lešak
bNaučni institut za ratarstvo i povrtarstvo, Novi Sad
cUniverzitet Privredna akademija u Novom Sadu, Fakultet za primenjeni menadžment, ekonomiju i finansije, Beograd
dUniverzitet u Banjoj Luci, Poljoprivredni fakultet, Republika Srpska, BiH
eCollege of Agriculture and Food Technology, Prokuplje
fUniverzitet u Kragujevcu, Agronomski fakultet, Čačak
gMegatrend Univerzitet, Fakultet za biofarming, Bačka Topola
hSerbian Chamber of Commerce and Industry, Bеlgrade

e-adresa: deskoa@ptt.rs

Projekat

Vrednovanje kvaliteta i optimizacija prerade pšenice u svetlu klimatskih promena (MPNTR - 31007)

Sažetak

Prednosti i nedostaci združenih useva mogu se oceniti prema ispoljavanja komponenti prinosa na osnovu vrednosti produktivnih organa (klas, mahuna). Cilj ovog rad je izučavanje varijabilnosti žetvenog indeksa klasa pšenice, tritikalea, ovsa i žetvenog indeksa mahune kod graška gajenim u pojedinačnim i združenim usevima. U istraživanja je uključen po jedan genotip jarih formi pšenice, tritikalea, ovsa i graška. Eksperiment je izveden na oglednom polju Rimski šančevi u Institutu za ratarstvo i povrtarstvo Novi Sad. Genotipovi strnih žita i graška su sejani na parcelicama 5 m2 u 4 ponavljanja u monokulturi i u združenoj setvi pšenica + grašak, tritikale + grašak i ovas+grašak. U vreme fiziološke zrelosti vršena je žetva biljke koje su korišćene za analizu osobina klasa i metlice kod strnih žita i osobina mahune kod graška. Za analize je korišćeno 40 biljaka (10 biljaka po ponavljanju) za svaki genotip iz pojedinačnih i združenih useva. Analizirane su osobine: masa klasa, masa semena po klasu, masa mahune i masa semena po mahuni. Na osnovu vrednosti ovih osobina izračunat je žetveni indeks klasa kod pšenice, tritikalea i ovsa kao i žetveni indeks mahune kod graška. Masa klasa je varirala između 1.37 g kod tritikalea u združenom usevu sa graškom, do 2.23 g kod pšenice u združenom usevu sa graškom, a prosečna masa klasu za sve genotipove u obe varijante gajenja je iznosila 1.72 g. Masa semena po klasu je varirala od 0.85 g kod pšenice u združenom usevu (pšenica+grašak) i u do 1.52 g kod ovsa u združenom usevu sa graškom, a prosečna masa semena po klasu za sve genotipove u obe varijante gajenja je iznosila 1.19 g. Žetveni indeks klasa je bio najmanji 62.5% kod tritikalea u pojedinačnm usevu a najveći kod ovsa 86.5% takodje u monokulturi. Vrednosti mase klasa i mase semena po klasu su bile različite u zavisnosti od vrste strnih žita i načina setve i gajenja useva. Masa klasa kod pšenice u združenom usevu sa graškom je bila veća nego kod pšenice u pojedinačnom usevu. Kod tritikalea i ovsa masa klasa je bila veća u pojedinačnom usevu nego u njihovom združenom usevu sa graškom. Masa semena po klasu kod pšenice, tritikalea i ovsa bila je veća u pojedinačnom usevu nego u njihovom združenom usevu sa graškom. Žetveni indeks klasa u monokulturi: kod pšenice (71.9%) je bio veći nego u združenom usevu pšenica+grašak (70.8%), kod tritikalea (65.3%) je bio veći nego u združenom usevu (tritikale+grašak) i kod ovsa (89.2%) je bio veći nego u združenom usevu sa graškom (88.1%). Kod graška, masa semena po mahuni je varirala od 0.33 g u pojedinačnom usevu do 0.57 g u združenoj setvi sa tritikaleom, a prosečna masa semena po mahuni u oba sistema gajenja bila 0.46 g. Masa mahune je bila najmanja kod graška u pojedinačnom usevu 0.45g a najveća 0.72 g u združenom usevu sa tritikaleom, a prosečna vrednost mahune u svim varijantama gajenja je iznosila 0.59 g. Žetveni indeks mahune je varirao između 72.9% u pojedinačnom usevu graška i 79.4% u usevu združene setve graška i ovsa. Vrednosti za masu mahune, masu semena po mahuni i žetveni indeks mahune su bile veće u združenim usevima graška sa pšenicom, tritikaleom i ovsom ali nizi bile značajno različite. Dobijeni rezultata, ukazuju da združena setva graška i strnih žita ima pozitivan efekat na ispoljavanje većih vrednosti osobina klasa i osobina mahune.

Ključne reči

žetveni indeks klasa; ŽI mahune; strna žita; grašak; združena setva

Reference

Aziz, M., Mahmood, A., Asif, M., Ali, A. (2015) Wheat-based intercropping: A review. Journal of Animal & Plant Sciences, 25(4): 896-907
BCRC-Beef Cattle Research Council (2016) Cover Crops as Forage for Beef Cattle. accessed 22. December, 2018/ http://www.beefresearch.ca/files/pdf/BCRC_Cover_Crops_Fact_Sheet.pdf
Branković, G., Dodig, D., Knežević, D., Kandić, V., Pavlov, J. (2015) Heritability, genetic advance and correlations of plant height, spike length and productive tillering in bread wheat and durum wheat. Savremena poljoprivreda, vol. 64, br. 3-4, str. 150-157
Chu, M., Jagadamma, S., Walker, F.R., Eash, N.S., Buschermohle, M.J., Duncan, L.A. (2017) Effect of multispecies cover crop mixture on soil properties and crop yield. Agricultural & Environmental letter, 2:170030
Davis, C., Presley, D., Farney, J.K., Sassenrath, G.F. (2015) Evaluating multispecies cover crops for forage production. Kansas Agricultural Experiment Station Research Reports, (4): 1-1
Dimitrijević, M., Petrović, S., Kraljević-Balalić, M., Panković, L. (2006) Interakcija genotip/spoljna sredina mase zrna po biljci i indeksa klasa u Triticum sp. Zbornik radova Instituta za ratarstvo i povrtarstvo, vol. 42, br. 2, str. 227-236
Gill, K.S., Omokanye, A.T. (2018) Potential of Spring Barley, Oat and Triticale Intercrops with Field Peas for Forage Production, Nutrition Quality and Beef Cattle Diet. Journal of Agricultural Science, 10(4): 1-17
Golijan, J., Marković, D. (2018) The benefits of organic production of medicinal and aromatic plants in intercropping system. Acta agriculturae Serbica, vol. 23, br. 45, str. 61-76
Hadživuković, S. (1991) Statistički metodi. Novi Sad: Radivoj Ćirpanov, Drugo izdanje
Hauggaard-Nielsen, H., Jørnsgaard, B., Kinane, J., Jensen, E.S. (2008) Grain legume-cereal intercropping: The practical application of diversity, competition and facilitation in arable and organic cropping systems. Renewable Agriculture and Food Systems, 23(1): 3-12
Kadžiulienė, Ž., Šarūnaitė, L., Deveikytė, I. (2011) Effect of pea and spring cereals intercropping on grain yield and crude protein content. Ratarstvo i povrtarstvo, vol. 48, br. 1, str. 183-188
Knežević, D., Paunović, A., Zečević, V., Urošević, D., Kondić, D., Mićanović, D., Živić, J., Madić, M., Djurović, V., Srdić, S., Kovačević, V. (2019) Varijabilnost mase klasa sorti ozime pšenice (Triticum aestivum L.). u: XXIV Savetovanje o biotehnologiji sa međunarodnim učešćem. Čačak, 15-16. mart 2019. godine, Zbornik radova, 37-44
Knežević, D., Maklenović, V., Kolarić, Lj., Mićanović, D., Šekularac, A., Knežević, J. (2016) Variation and inheritance of nitrogen content in seed of wheat genotypes (Triticum aestivum L.). Genetika, 48(2): 579-586
Knežević, D., Paunović, A., Kondić, D., Radosavac, A., Laze, A., Kovačević, V., Mićanović, D. (2019) Variability in seed germination of barley cultivars (Hordeum vulgare L.) grown under different nitrogen application rates. Acta agriculturae Serbica, vol. 24, br. 47, str. 61-69
Knežević, D., Radosavac, A., Zelenika, M. (2015) Variability of grain weight per spike in wheat grown in different ecological conditions. Acta agriculturae Serbica, vol. 20, br. 39, str. 85-95
Kondić, D., Knežević, D., Paunović, A. (2012) Grain weight of genotypes of triticale (X Triticosecale Wittmack) in agroecological conditions of Banja Luka. Genetika, vol. 44, br. 2, str. 419-428
Lauk, R., Lauk, E. (2008) Pea-oat intercrops are superior to pea-wheat and pea-barley intercrops. Acta Agriculturae Scandinavica, Section B - Plant Soil Science, 58(2): 139-144
Lestingi, A., Bovera, F., de Giorgio, D., Ventrella, D., Tateo, A. (2010) Effects of tillage and nitrogen fertilisation on triticale grain yield, chemical composition and nutritive value. Journal of the Science of Food and Agriculture, 90(14): 2440-2446
Madić, M., Knežević, D., Đurović, D., Paunović, A., Stevović, V., Tomić, D., Đekić, V. (2019) Assessment of the correlation between grain yield and its components in spring barley on an acidic soil. Acta agriculturae Serbica, vol. 24, br. 47, str. 41-49
Marković, D. (2013) Crop Diversification Affects Biological Pest Control. Agroknowledge, 14(3): 449-449
Mikić, A., Ćupina, B., Mihailović, V., Krstić, Ð., Đorđević, V., Perić, V., Srebrić, M., Antanasović, S., Marjanović-Jeromela, A., Kobiljski, B. (2012) Forage Legume Intercropping in Temperate Regions: Models and Ideotypes. u: Lichtfouse E. [ur.] Sustainable Agriculture Reviews, Dordrecht: Springer Netherlands, 11: 161-182
Nefir, P., Tabără, V. (2011) Effect on products from variety fertilization and triticale (Triticosecale Wittmack) in the experimental field from răcăşdia caras-severin country. Research Journal of Agricultural Science, 43(4): 133-137
Petrović, S., Dimitrijević, M., Kraljević-Balalić, M., Mladenov, N. (2002) Stabilnost indeksa klasa divergentnih genotipova pšenice - zbornik radova. Novi Sad: Naučni institut za ratarstvo i povrtarstvo, 36: 251-261
Sabolović, V. (2014) Združena setva jednogodišnjih krmnih leguminoza u organskoj poljoprivredi. u: Združena setva jednogodišnjih krmnih leguminoza u organskoj poljoprivredi. Master rad, Univerzitet u Novom Sadu - Poljoprivredni fakultet, Master rad
Simić, A., Krga, I., Simić, M., Brankov, M., Vučković, S., Bijelić, Z., Mandić, V. (2018) Mogućnost suzbijanja korova združenim gajenjem jarog stočnog graška sa ovsem. Acta herbologica, vol. 27, br. 2, str. 109-119
Smith, R.G., Gareau, T.P., Mortensen, D.A., Curran, W.S., Barbercheck, M.E. (2011) Assessing and Visualizing Agricultural Management Practices: A Multivariable Hands-On Approach for Education and Extension. Weed Technology, 25(4): 680-687
Smith, R.G., Atwood, L.W., Warren, N.D. (2014) Increased Productivity of a Cover Crop Mixture Is Not Associated with Enhanced Agroecosystem Services. PLoS One, 9(5): e97351-e97351
Stupar, V., Paunovic, A., Madic, M., Knezevic, D. (2017) Influence of Genotype and Nitrogen Nutrition on Grain Size Variability in Spring Malting Barley. Genetika, vol. 49, br. 3, str. 1095-1104
Tomm, G.O., Foster, R.K. (2001) Effect of intercropping wheat with forage legumes on wheat production and ground cover. Pesquisa Agropecuária Brasileira, 36 (3): 465-471
Veličković, M., Golijan, J., Popović, A. (2016) Biodiversity and organic agriculture. Acta agriculturae Serbica, vol. 21, br. 42, str. 123-134
Xu, C.H., Cai, T., Wang, L.Z., He, R.M. (2015) Physiological basis for the differences of productive capacity among tillers in winter wheat. Journal of Integrative Agriculture, 14 (10):1958-1970
Živanov, D., Jevtić, R., Tančić, S., Vasiljević, S., Maširević, S. (2014) Control of winter forage pea diseases by pea-oat intercropping under field conditions. Pesticidi i fitomedicina, vol. 29, br. 2, str. 131-136