Metrika članka

  • citati u SCindeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[=>]
  • posete u poslednjih 30 dana:10
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:7
članak: 4 od 8  
Back povratak na rezultate
Demografija
2019, br. 16, str. 77-101
jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
objavljeno: 31/01/2020
doi: 10.5937/demografija1916077M
Problemi proizvodnje prostora i socio-prostornog razvoja ruralnih naselja grada Zaječara
Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet

e-adresa: vmiletic@f.bg.ac.rs

Projekat

Izazovi nove društvene integracije u Srbiji: koncepti i akteri (MPNTR - 179035)

Sažetak

Cilj ovog rada je sociološka, kritička analiza socijalnih posledica neadekvatnih planskih rešenja tj. funkcionalne organizacije ruralnih naselja južnog dela teritorije Grada Zaječara i predlaganje adekvatnih planskih rešenja, za koja su autori procenili da bi imala značajan transformacioni potencijal u smislu proizvodnje inkluzivnog naseljskog prostora sa visokom upotrebnom vrednošću. Sociološka analiza teorijski je utemeljenja na konceptu proizvodnje prostora. Rad polazi od hipoteze da neadekvatna funkcionalna organizacija ruralnih naselja Planinica, Lenovac i Lasovo proizvodi prostor niske upotrebne vrednosti, čime reprodukuje i pojačava negativne socijalne posledice - socio-prostornu isključenost i siromaštvo starog seoskog stanovništva, u vidu rasta udela korisnika socijalne pomoći i narodne kuhinje. Društvena isključenost ruralnih naselja Planinica, Lenovac i Lasovo proizvela je specifičan socijalni prostor niske upotrebne vrednosti, koji karakteriše prisustvo demografskih problema i problema u funkcionalnoj povezanosti naselja, čime je urušen socio-prostorni razvoj na naseljskom nivou i proizveden visok udeo korisnika socijalnih usluga i narodne kuhinje. Uzorak čine dve grupe naselja, osnovna i kontrolna, koje se razlikuju po funkcionalnoj povezanosti i upotrebnoj vrednosti prostora, i na osnovu ove razlike, u radu se vrši njihova komparacija. Prvu grupu čine sela koja su u položaju funkcionalne isključenosti, imaju nisku upotrebnu vrednost prostora, i nalaze se u južnom delu teritorije Grada (Planinica, Lenovac i Lasovo). Drugu, kontrolnu grupu, čine sela koja su u položaju funkcionalne uključenosti, čiji je prostor na višem nivou upotrebne vrednosti, nalaze se na severnom delu prostora (Glogovac, Dubočane i Velika Jasikova). Završni deo rada odnosi se na predlaganja rešanja koja bi mogla proizvesti socijalni prostor više upotrebne vrednosti, pomoću promena u funkcionalnoj organizaciji prostora južnog dela teritorije Grada, uključujući naselja Planinica, Lenovac i Lasovo, u cilju smanjenja udela korisnika socijalne pomoći i narodne kuhinje.

Ključne reči

socio-prostorni razvoj; socijalni prostor; Grad Zaječar; funkcionalna organizacija; kvalitet života

Reference

*** (2012) Prostorni plan teritorije Grada Zaječara. Aranđelovac: Infoplan
*** (2018) Rešenje o nominalnim iznosima socijalne pomoći. Službeni glasnik RS, br 31
Castells, M. (2000) Uspon umreženog društva. Zagreb: Golden marketing
European Parliament (2010) Lisbon strategy 2000-2010: An analysis and evaluation of the methods used and results achieved. (Istraživački izveštaj IP/A/EMPL/ST/2008-07). Preuzeto sa: http://www.europarl.europa.eu/document/activities/cont/201107/20110718ATT24270/20110718ATT24270EN.pdf (Pristup 01. 07.2019.)
Gidens, E. (1998) Posledice modernosti. Beograd: Filip Višnjić
Lefebvre, H. (1976) The Survival of Capitalism. New York: St. Martin's Press
Lefebvre, H. (1991) The Production of Space. Oxford, UK-Cambridge, USA: Blackwell Publishers
Lefebvre, H., Kofman, E., Lebas, E., eds. (1996) Writings on Cities. Oxford-Malden: Blackwell Publishers
Lefebvre, H. (1970) Razmišljanja o politici prostora. Kultura, 13. Januar, Preuzeto sa http://zaprokul.org.rs/pretraga/16_1.pdf (Pristup: 01. 07.2019.)
Lefebvre, H., Brenner, N., Elden, S., eds. (2009) State, Space, World: Selected Essays. Minneapolis-London: University of Minnesota Press
Lefevr, A. (1980) Teorija prostora (izbor tekstova). Radio Beograd, čas Treći Program, br 45, II, 569-582
Milosavljević, V.M. (1989) Planinica - istorijska zbivanja i etnografski zapisi. Zaječar: Istorijski arhiv Timočka Krajina
Mitrović, Lj. (2004) Strategija zavisne modernizacije i proizvodnja društva polu-perifernog kapitalizma na Balkan. u: Mitrović, Lj., Božić, M., Đorđević, B. D., Jovanović, Đ, Todorović, B. [ur.] Put u zavisno društvo, Niš: Sven, 11-29
Petovar, K. (2003) Naši gradovi između države i građanina - Urbana sociologija. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Geografski fakultet
Planning and Building Committee (2014) Development Strategy: Gothenburg 2035. https://international.goteborg.se/sites/international.goteborg.se/files/field_category_attachments/development_strategy_goteborg_2035.pdf (Pristup: 01. 07.2019.)
Republički zavod za statistiku Srbije (2014) Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2011
Štiglic, Dž. (2002) Protivrečnost globalizacije. Beograd: SBM-x
Tošić, B. (2011) Osnove ruralnog planiranja. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Geografski fakultet
Wallerstein, I. (1979) The Capitalist World Economy. Cambridge: Cambridge University Press
Wallerstein, I. (2000) The Essential Wallerstein. New York: New York Press
Wallerstein, I. (2004) World-systems analysis: An introduction. Durham: Duke University Press, 5. print ed