Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:35
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:28

Sadržaj

članak: 3 od 16  
Back povratak na rezultate
2020, vol. 50, br. 2, str. 61-81
Predanje o smrti Uroša Nejakog u žitijnoj književnosti i u epskim narodnim pesmama
Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Filozofski fakultet, Filološke katedre, Katedra za srpsku književnosti i jezik

e-adresamarijanastojkovic1512@gmail.com, aleksandra.kostic.tmusic@pr.ac.rs
Projekat:
Kosovo i Metohija između nacionalnog identiteta i evrointegracija (MPNTR - 47023)

Ključne reči: istorijsko predanje; Žitije cara Uroša; Smrt Dušanova; Uroš i Mrnjavčevići; Smrt cara Uroša
Sažetak
Na primeru predanja o smrti cara Uroša, srednjovekovne istorijske ličnosti, u narodu poznatog kao Uroš Nejaki, u radu će biti izvršen pokušaj rekonstrukcije predanja kao žanra, transponovanog u dva, u osnovi različita žanra - u žitiju (Žitije cara Uroša patrijarha Pajsija Janjevca) i epskoj pesmi (narodne epske pesme pretkosovskog tematskog kruga: Smrt Dušanova, Uroš i Mrnjavčevići i Smrt cara Uroša). U radu ćemo nastojati da utvrdimo kako patrijarh Pajsije u Žitiju cara Uroša rasvetljava pitanje mučeničke smrti, a kako to, sa druge strane, čine narodni pevači. Zatim, kako predanje pokazuje sposobnost da figurira kao samostalan žanr, ali i kako se, kao podžanr, uklapa u širu žanrovsku celinu, doprinoseći učvršćivanju kulta cara Uroša. Pored toga, istražićemo na koji je način odjek predanja o smrti "zlosrećnog" cara inkorporiran u žitijnu književnost i u narodnu epsku pesmu i kako je u svesti srpskoga naroda došlo do njegove obrade. Uz ispitivanje sličnosti i razlika u odjeku usmenog predanja u dva pomenuta žanra, pokušaćemo da pokažemo kako je usmeno predanje bilo pogodno za čuvanje sećanja na značajne istorijske ličnosti i istaknute događaje.
Reference
Bogdanović, D. (1991) Istorija stare srpske književnosti. Beograd: SKZ
Bovan, V. (1990) Narodna književnost. Priština: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Deretić, J. (2002) Istorija srpske književnosti. Beograd: Prosveta
Detelić, M. (1992) Mitski prostor i epika. Beograd: SANU
Detelić, M. (2013) Grob u gori - sadejstvo prostornog i biljnog kodiranja u epici. u: Karanović Z., Jokić J. [ur.] Bilje u tradicionalnoj kulturi Srba - priručnik folklorne botanike, Novi Sad: Univerzitet u Novom Sadu-Filozofski fakultet, 99-118
Đorđević, T. (1939) Beleške o našoj narodnoj poeziji. Beograd: Državna štamparija Kraljevine Jugoslavije
Đorđević, T.R. (1989) Veštica i vila u našem narodnom verovanju i predanju. Beograd: Narodna biblioteka Srbije
Fraj, N. (1979) Anatomija kritike. Zagreb: Naprijed
Jovanović, T. (1993) Predgovor. u: Patrijarh Pajsije Sabrani spisi, Beograd: Prosveta
Koljević, S. (2011) Srpska epika kao slika ili beg iz naše istorije?. u: Detelić M., Samardžija Sn. [ur.] Živa reč - zbornik u čast Nade Milošević Đorđević, Beograd: Balkanološki institut SANU, 317-329
Kostić-Tmušić, A. (2017) Poetski elementi u srpskoj hagiografskoj književnosti. Kosovska Mitrovica: Filozofski fakultet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici
Krstić, B. (1984) Indeks motiva narodnih pesama balkanskih Slovena. Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti (SANU)
Maksimović, V. (2000) Stari srpski pisci. Srbinje: Srpsko prosvjetno i kulturno društvo 'Prosvjeta'
Pavlović, L. (1965) Kultovi lica kod Srba i Makedonaca. Smederevo: Narodni muzej Smederevo
Pešić, R., Milošević-Đorđević, N. (1996) Narodna književnost. Beograd: Trebnik
Popović, T. (2010) Poema ili moderan ep. Beograd: Službeni glasnik
Radojčić, S. (1953) O nekim zajedničkim motivima naše narodne pesme i našeg starog slikarstva. Zbornik radova SAN, II, 159-178
Radulović, L. (2007) Roditeljska kletva kao nevidljivo nasilje - diskurs antimaterinstva u tradicionalnoj kulturi. Etnoantropološki problemi, Beograd, vol. 2, br. 2, str. 137-146
Ređep, J. (1998) Ubistvo vladara, studije i ogledi. Novi Sad: Prometej
Samardžija, S. (2013) Tankovrha jela i zelen bor. Napomene uz zimzeleno drveće u narodnoj poeziji. u: Karanović Z., Jokić J. [ur.] Bilje u tradicionalnoj kulturi Srba - priručnik folklorne botanike, Novi Sad: Univerzitet u Novom Sadu-Filozofski fakultet, 5-18
Samardžija, S. (2008) Biografije epskih junaka. Beograd: DSJK
Samardžija, S. (1987) Usmeno predanje između verovanja i umetnosti reči 'blagovijest pripovijest'. Polja, 340, 243-247
Trifunović, Đ. (1965) Stara književnost. Beograd: Nolit
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/ZRFFP50-26788
objavljen u SCIndeksu: 02.09.2020.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci