Metrika

  • citati u SCIndeksu: [2]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:8
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:4

Sadržaj

članak: 7 od 9  
Back povratak na rezultate
2014, vol. 6, br. 1, str. 89-106
Fenomenologije arhitekture
Univerzitet u Beogradu, Arhitektonski fakultet
Ključne reči: fenomenologija arhitekture; duh mesta; telo; poetska imaginacija; taktilno iskustvo
Sažetak
Ovaj tekst, u terminima analitičke estetike, sprovodi meta-diskusiju o načinima upotrebe termina i ideje fenomenologije u diskursu arhitektonske teorije. Pretpostavka je da se ne može sa sigurnošću i preciznošću tvrditi da teoretičari koji zastupaju fenomenološko mišljenje u kontekstu arhitekture ciljaju na iste teme i probleme. Ukoliko se u arhitektonskoj teoriji paralelno razvija više različitih fenomenologija, centralno pitanje postaje njihova međusobna kompatibilnost. Sprovedena analiza otvoriće mogućnost sagledavanja slučajeva u kojima se ove fenomenologije instrumentalizuju radi zagovaranja i promocije određenih stilsko-morfoloških arhitektonskih koncepata. Ovakve eksplicitne simpatije prema određenim arhitektima i stilovima govore ponajviše o afirmaciji sopstvenog ukusa i subjektivne preferencije arhitektonskih teoretičara fenomenologije. Prepoznavanje, ispitivanje i tumačenje kontradikcija u fenomenologijama arhitekture, a zatim njihovih instrumentalizacija, biće sprovedeno u relaciji sa širim teorijskim i društvenim kontekstom, počev od druge polovine XX veka. Ovaj period vremenski određuje diskusiju, jer se tada događa konstitutivna interakcija fenomenologije i arhitektonske teorije. U tom smislu, varijacije u fenomenologijama arhitekture sagledaće se u odnosu prema: 1) arhitektonskim teorijama i praksama visokog modernizma i postmodernizma poput pozitivizma, semiotike, apstrakcije i figuracije; 2) društveno-istorijskom kontekstu koji obuhvata dominaciju liberalnog kapitalizma, konzumerizam, posledice tehnološkog progresa, masovnu kulturu i populizam, kao i medijsku hiperprodukciju.
Reference
Bašlar, G. (2005) Poetika prostora. Beograd: Gradac
Erjavec, A. (2009) Moris Merlo-Ponti. u: Šuvaković M., Erjavec A. [ur.] Figure u pokretu - savremena zapadna estetika, filozofija i teorija umetnosti, Beograd: Atoča, 384-394
Frampton, K. (1983) Prospects for a Critical Regionalism. Perspecta: Yale Architectural journal, 20: 147-162
Frampton, K. (1983) Towards a Critical Regionalism: Six points for an architecture of resistance. u: Foster H. [ur.] Anti-aesthetic: Essays on postmodern culture, Seattle: Bay Press, 16-30
Frempton, K. (2012) Opomena, u odbranu tektonskog. u: Bojanić P., Đokić V. [ur.] Arhitektura kao gest, Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, 72-73
Gadamer, H. (2005) Fenomenološki pokret. Beograd: Plato
Grubor, N. (2009) Hajdegerova kritika Huserlove fenomenološke redukcije. Theoria, vol. 52, br. 4, str. 5-22
Grubor, N. (2009) Vitgenštajn i lingvistička paradigma u filozofiji i filozofskoj estetici. Arhe, vol. 6, br. 11, str. 33-46
Haddad, E. (2010) Christian Norberg-Schulz's Phenomenological Project In Architecture. Architectural Theory Review, 15(1): 88-101
Hajdeger, M. (2009) Građenje, stanovanje, mišljenje. u: Bojanić P., Đokić V. [ur.] Teorija arhitekture i urbanizma, Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, 82-103
Heidegger, M. (1977) The question concerning technology. u: Krell D.F. [ur.] Martin Heidegger: Basic writings, New York: Harper& Row, 287-317
Heinen, H. (1999) Architecture and Modernity. Cambridge-London: MIT Press
Holl, S., Pallasmaa, J., Pérez-Gómez, A. (2006) Questions of perception: Phenomenology of architecture. San Francisco: William Stout Publishers
Holl, S. (1996) Intertwining. New York: Princeton Architectural Press
Holl, S. (1989) Anchoring. New York: Princeton Architectural Press
Huserl, E. (1975) Ideja fenomenologije. Beograd: BIGZ
Huserl, E. (2003) Predavanja o fenomenologiji unutrašnje vremenske svesti. Sremski Karlovci-Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića
Husserl, E. (1990) Kriza evropskih znanosti i transcedentalna fenomenologija. Zagreb: Globus
Husserl, E. (2005) Phantasy, image consciousness and memory (1898-1925). u: Edmund Husserl: Collected works, Dordrecht: Springer, Volume XI
Jameson, F. (1997) Is space political?. u: Leach N. [ur.] Rethinking Architecture: A Reader in Cultural Theory, London-New York: Routledge, 255-269
Jencks, C. (1980) Post-Modern Classicism. London: Academy Editions
Jianhui, G. (2006) No More Heidegger, No More Genius Loci: A Poststructuralist View of Place. Journal of environment and art, 4: 47-56
Liotar, Ž. (1980) Fenomenologija. Beograd: BIGZ
Merleau-Ponty, M. (1978) Fenomenologija percepcije. Sarajevo: IP Veselin Masleša
Moran, D. (2000) Introduction to phenomenology. London-New York: Routledge
Nezbit, K. (2005) Teorija arhitekture postmodernizma. u: Perović M.R. [ur.] Istorija moderne arhitekture - antologija tekstova - tradicija modernizma i drugi modernizam, Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, Knjiga 3. 345-387
Ng, V. (2012) A critical review on the problematic nature of place. British Journal of Arts and Social Sciences, 5(1): 103-122
Norberg-Schulz, C. (1971) Existence, Space and Architecture. London: Praeger Publishers
Norberg-Schulz, C. (1979) Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture. New York: Rizzoli
Norberg-Schulz, C. (1990) Stanovanje, stanište, urbani prostor, kuća. Beograd: Građevinska knjiga
Norberg-Šulc, K. (2009) Fenomen mesta. u: Bojanić P., Đokić V. [ur.] Teorija arhitekture i urbanizma, Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, 260-273
Pallasmaa, J. (1996) The geometry of feeling: A look at the phenomenology of architecture. u: Nesbitt K. [ur.] Theorizing a New Agenda for Architecture: An Anthology of Architectural Theory 1965-1995, New York: Princeton Architectural Press, 448-453
Pallasmaa, J. (1992) Identity, intimacy and domicile: Notes on the phenomenology of home. u: Proceedings from symposium: The Concept of Home: An Interdisciplinary View, University of Trondheim
Pallasmaa, J. (1996) The Eyes of the Skin: Architecture and the Senses. New York: John Wiley
Pallasmaa, J., et al. (2005) Encounter: Architectural Essays. Helsinki: Rakennustieto Oy
Pavlović, B. (1964) Gaston Bašelar. u: Savremene filozofske teme - studije o Ludwigu Wittgeusteinu, Karlu Jaspersu, Leonu Chwisteku, Gastonu Bachelardu, Beograd: Srpsko filozofsko društvo, 71-101
Pérez-Gómez, A. (1998) Introduction to Architecture and the Crisis of Modern Science. u: Hays Michael K. [ur.] Architecture -Theory: Since 1968, London: MIT Press, 462-475
Scott-Brown, D. (1988) Learning from Pop. u: Hays Michael K. [ur.] Architecture -Theory: Since 1968, London: MIT Press, 62-66
Sharr, A. (2007) Heidegger for Architects. London-New York: Routledge
Shirazi, R.M. (2009) The Fragile Phenomenology of Juhani Pallasmaa. Environmental & Architectural Phenomenology, 20/2: 4-8
Smiljanić, D. (2009) Anti-filozofija ili meta-filozofija? implikacije Vitgenštajnovog stava prema filozofiji. Arhe, vol. 6, br. 11, str. 21-32
Spiegelberg, H. (1982) The phenomenological movement: A historical introduction. Hague-Boston-London: Martinus Nijhoff Publishers
Stevanović, V. (2012) Teorije minimalizma u arhitekturi - post scriptum. Arhitektura i urbanizam, br. 35, str. 3-9
Šuvaković, M. (1999) Analitička estetika. u: Pojmovnik moderne i postmoderne likovne umetnosti i teorije posle 1950. godine, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, 26-27
Šuvaković, M. (2009) Ludvig Vitgenštajn i analitička estetika. u: Šuvakovic M., Erjavec A. [ur.] Figure u pokretu - savremena zapadna estetika, filozofija i teorija umetnosti, Beograd: Atoča, 123-141
Šuvaković, M. (1995) Prolegomena za analitičku estetiku. Novi Sad: Četvrti talas
Uzelac, M. (2009) Fenomenologija. Novi Sad: Veris
Uzelac, M. (2010) Zagonetnost sudbine filozofskog opstanka na tlu transcendentalne fenomenologije. Politička misao, 47/3: 108-11
Uzelac, M. (2011) Filozofija svijeta života vs. transcendentalna egologija. Filozofska istraživanja, 31/3: 511-522
Venturi, R. (1996) Complexity and Contradiction in Architecture. New York: Museum of Modern Art
Zaera, P.A. (1996) A Conversation with Steven Holl. Arcade, 15 /1: 14-17
Zumthor, P. (2003) Misliti arhitekturu. Zagreb: AGM
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/SAJ1401089S
prihvaćen: 03.02.2014.
objavljen u SCIndeksu: 16.07.2021.