Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:25
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:23

Sadržaj

članak: 2 od 8  
Back povratak na rezultate
Albanizmi u srpskim i makedonskim govorima
Univerzitet u Beogradu, Filološki fakultet
Ključne reči: albanizmi; pozajmljenice; srpski i makedonski govori
Sažetak
U ovom radu se daje kratak pregled literature posvećene albansko-slovenskim kontaktima, a potom se porede dva pristupa albanizmima u srpskim i makedonskim govorima. Jedan je Safeta Hodže (2001), a drugi Vanje Stanišića (1995). Njihove studije se razlikuju u više aspekata. Najpre, u inventaru obrađenih leksičkih jedinica. Tako je Hodža analizirao ukupno 447, a Stanišić oko 300. Zatim, kod Hodže su zastupljene skoro sve vrste reči (313 imenice, 50 prideva, 48 glagola, 15 priloga, 9 rečca i 8 uzvika, 2 veznika i 2 onomatopeje), dok je Stanišić analizirao 182 lekseme, i to uglavnom imenice iz različitih oblasti ljudskog življenja: stočarstvo i zemljoradnja (36), ratarstvo (41), priroda i reljef (23), kuća i okućnica (8), porodična terminologija (8), materijalna kultura i duševni život (10), apstraktni pojmovi, glagoli i izrazi psihofizičkih stanja (56). Stanišić se bavi i albanskim imenima koja se pominju u Dečanskim hrisovuljama, ali i velikim brojem slavizama. Hodža reči etimološki obrađuje u zasebnom rečničkom delu, dok Stanišić u okviru pet tematskih grupa. Hodža u posebnim poglavljima daje iscrpnu klasifikaciju prema tematskim grupama, prema geografskoj rasprostranjenosti i vremenu preuzimanja. Stanišić je šire grupisao reči, a u okviru obrade pojedinih reči one su geografski locirane. Autori ovog rada ukazuju i na druge albanizme koje su zabeležili drugi istraživači, ali navode i Nov inventar leksema koje koriste Srbi u jugozapadnoj Srbiji i na Kosovu i Metohiji: čuče, čučajka ᾽kukavica᾽, rumbulaki rumbulačka ᾽okrugao᾽, šaradžija ᾽testeraš᾽ (od alb. sharrë ᾽testera᾽), šoša ᾽prorešetati᾽, vapa ᾽žega, toplota᾽, uknačiti (se) ᾽uživati᾽.
Reference
*** (1961) Rečnik na makedonskiot jazik. Skopje, I
*** (1925) Srbi i Arbanasi. Beograd
Ajeti, I. (1968) Studime leksikore shqiptare-sllave. Gjurmime albanologjike, 2
Ajeti, I. (1963) O nekim uzajamnim šiptarsko-srpskim jezičkim odnosima. Zbornik radova Filozofskog fakulteta u Prištini
Ajeti, I. (1972) Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave. Studime filologjike, 4
Ajeti, I. (1965) Prilog proučavanju međusobnih šiptarsko-srpskih jezičkih odnosa. Gjurmime albanologjike, II
Bernštejn, B., Klepikova, P. (1989) Vostočnoromanskoe vliânie v leksikosemantičeskoj sfere vnutri i vne balkanskogo âzykovogo soûza (BÂS). u: Materialy k VI Meždunarodnomu kongresu po izučeniû stran Ûgo-vostočnoj Evropy, Moskva
Bukumirić, M. (1982) Onomastika Prekoruplja. Onomatološki prilozi, III, 303-340
Đerić, V. (1927) Arbanaske reči u srpskom jeziku. Prilozi, VIII
Đuričić, M. (1994) Običaji i verovanja Albanaca. Beograd: Jugoslovenski bibliografski institut
Elezović, G. (1932) Rečnik kosovsko-metohijskog dijalekta. Beograd: Srpska kraljevska akademija, I, II
Erdeljanović, J. (1937) Kuči, Bratonožići, Piperi. u: SEZb, VIII, XII, XVII
Erdeljanović, J. (1937) Katolička severna Albanija (Skica barona dr. Franca Nopče). Belićev zbornik, II
Gustav, M. (1891) Wörterbuch Der Albanesischen Sprache. Strasburg
Halimi, K. (1954) Arbanaške reči u našim tajnim jezicima. GlEM, XXII
Hemp, E. (1977) On the name Ohrid. BalkE, XX/1-2, 113-117, MJ XXXII-XXXIII
Hoxha, S. (2001) Elemente leksikore të gjuhës shqipe në gjuhët sllave ballkanike. Shkodër: Camaj-Pipa
Jokl, N. (2011) Studime për etimologjinë dhe fjalëformimin shqip. Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës
Karadžić, V. (1852) Srpski rječnik. Beč
Kelmendi, A. (1970) Mbi disa marrëdhënie në konktakt midis shqipes e serbokroatishtes në Kosovë e Mal të Zi. Shkup: Jehona
Kujundžić, Lj. (1902) Srpsko-arnautski rečnik. Beograd: Štamparija Gavrila Davidovića
Malja-Imami, N.R., Popović, M. Albanizmi u srpskim i makedonskim govorima
Marinković, J. (1989) Mikrotoponimi Vranja i okoline. Onomatološki prilozi, X
Murati, Q. (1990) Elementet e gjuhës shqipe në gjuhët sllave jugore. Prishtinë: Instituti Albanologjik
Omari, A. (2012) Marrëdhëniet gjuhësore shqiptaro-serbe. Tiranë: Qendra e studimeve albanologjike-Instituti i gjuhësisë dhe i letërsisë
Pešikan, M. (1982) Zetsko-humsko-raška imena na početku turskoga doba. Onomatološki prilozi, III, IV, V
Petrović, D. (1983) O karpatologičeskom aspekte serbohrvatsko-albanskih leksičeskih otnošenij. Moskva: SBÂ
Petrović, D. (1988) Toponomija Kuča. Onomatološki prilozi, IV 1-162, XXVII-XXVIII
Pižurica, M. (1984) Tragovi međujezičkih dodira u govorima Crne Gore. u: Crnogorski govori, Titograd
Popović, I. (1957) Elementet e sllavishtes së jugut në gjuhën shqipe. Përparimi, 1-2
Popović, I. (1954) Neki gentilni i njima srodni termini kod Crnogoraca i Arbanasa. Radovi Naučnog društva NR Bosne i Hercegovine, Sarajevo, II, 49-84
Pulevski, Ѓ. (1873) Rečnik od četiri jazika (srpsko-albanski, albansko arnautski, turski i grčki). Beograd: Državna štamparija
Pulevski, Ѓ. (1875) Rečnik od tri jazika (makedonski, albanski, turski). Beograd: Državna štamparija
Redžepagić, J. (1972) Disa elemente të gjuhës shqipe në të folmen e popullësisë së Plavës. Gjurmime albanologjike
Skok, P. (1971-1974) Etimologijski rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika. Zagreb: Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti u Zagrebu, I-1V
Stanišić, V. (1995) Srpsko-albanski jezički odnosi. SANU-Balkanološki institut
Stijović, R. (1990) Iz leksike Vasojevića. Beograd: SANU-Institut za srpski jezik, 8-13
Stijović, S. (1982) Onomastika zapadnog dela Metohijskog (Pećkog) Podgora. Onomatološki prilozi, 3
Šuflaj, M. (1924/1925) Povijest sjevernih Arbanasa. Arhiv, II
Ushaku, R. (1982) Ulqini dhe rrethina në dritën e disa mikor e makro toponimeve. u: Onomastika e Kosovës, Prishtinë
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: originalan članak
DOI: 10.5937/NPDUNP2102085M
primljen: 15.08.2021.
prihvaćen: 30.09.2021.
objavljen onlajn: 10.10.2021.
objavljen u SCIndeksu: 15.10.2021.
Creative Commons License 4.0