Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:11
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:3

Sadržaj

članak: 1 od 2  
Back povratak na rezultate
2020, vol. 54, br. 2, str. 611-633
SARS-CoV-2 - od upravljanja rizicima ka organizacionoj otpornosti
Univerzitet u Beogradu, Fakultet bezbednosti

e-adresazkekovic@fb.bg.ac.rs
Sažetak
Organizacije su na pandemiju izazvanu virusom SARS-CoV-2 odgovorile širokim dijapazonom upravljačkih funkcija i sposobnosti: upravljanjem rizikom ili krizom, upravljanjem vanrednom situacijom, upravljanjem kontinuitetom poslovanja i upravljanjem katastrofom. Zajedničko za sve njih jeste odlučivanje u situacijama visoke neizvesnosti na osnovu procenjenog rizika. S obzirom da je prema svim raspoloživim podacima Svetske zdravstvene organizacije, i nakon šest meseci od proglašenja pandemije, broj obolelih i umrlih u konstantnom porastu, postavlja se pitanje - da li je nedostatak ključnih informacija o riziku u uslovima visokog stepena neizvesnosti, uz kompleksnost savremenih (prirodnih, socijalnih, tehničkih) sistema i njihovih interakcija, doveo u pitanje primenu tradicionalnog koncepta upravljanja rizicima zasnovanog na istorijskim podacima, statistikama, te analizi cena-korist (cost-benefit)? Na temelju pretpostavke da, u uslovima neizvesnosti i nerutinskog okruženja, upravljanje kompleksnim sistemima zasnovano na konceptu procene rizika trpi brojne nedostatke, u radu ćemo preispitati praktična i metodološka ograničenja ovog koncepta kroz ključne faze procesa procene rizika. Istovremeno, cilj rada je da se uvidom u relevantnu literaturu ukaže na prednosti primene koncepta organizacione otpornosti u upravljanju kompleksnim sistemima, polazeći od toga da su imuni sistemi i otporne organizacije najefikasnija strategija odgovora na ne-rutinske rizike (događaje male učestalosti i katastrofalnih posledica). Osnovne promene koje predlažemo u procesu upravljanja ne-rutinskim rizicima infektivnih bolesti koji su doveli do krize izazvane pandemijom virusom SARS-CoV-2 zasnivaju se na zaključku da je anticipatorsku strategiju usmerenu na predviđanje događaja neophodno "proširiti" strategijom jačanja otpornosti sistema. Navedeno ne umanjuje značaj pristupa odlučivanju u uslovima neizvesnosti zasnovanog na proceni rizika.
Reference
*** ISO 22316 Security and resilience: Organizational resilience - principles and attributes. https://www.isotc292online.org/publications/iso22316/, 11. Jun 2020
*** (2018) ISO 31000:2018 Risk management: Guidelines. https://www.iso.org/obp/ui#iso:std:iso:31000:ed-2:v1:en, 11. Jun 2020
*** KM4 Analyse des Krisenmanagements (Analiza upravljanja krizama). https://www. ichbinanderermeinung.de/Dokument93.pdf, 28. Maj 2020
*** (2017) SRPS A.L2.003:2017, bezbednost i otpornost - procena rizika. https://iss.rs/ sr_Cyrl/publication/show/iss:pub:60780, 12.mart 2020
*** (2019) Commander's guide to Coronavirus: Contact management, testing and isolation. http://www.caruk.rs/data/covid19/Commander-s%20Guide%20to%20COVID%2019.pdf, 8.avgust 2020
Anderson, V., Johnson, L. (2000) System thinking basics, from concepts to causal loops. Waltham, MA: Pegasus Communications
Barasa, E., Rahab, M., Gilson, L. What is resilience and how it can be nurtured?: A systematic review of empirical literature on organizational resilience. International Journal of Health Policy Management, 7(6), 491-503
Boin, A., Lodge, M. Making sense of an existential crisis: The ultimate leadership challenge. https://www.transcrisis.eu/making-sense-of-an-existentialcrisis-the-ultimateleadership-challenge/, 17. april 2020
Bracken, P., Bremmer, I., Gordon, D., ur. (2008) Managing strategic surprise, lessons from risk management and risk assessment. Cambridge University Press
Bryce, C., et al. (2020) Resilience in the face of uncertainty: Early lessons from the COVID-19 pandemic. Journal of Risk Research, Routledge
Demeritt, D., Nobert, S. Models of best practice in flood risk communication and management. Journal Environmental Hazards, 13 (4), 313-328
Gibson, C. (2020) Thinking about COVID-19 preparedness. http://www.caruk.rs/data/covid19/Thinking%20about%20COVID-19%20preparedness.pdf, 8.septembar 2020
Gibson, C., Tarrant, M. A 'conceptual models' approach to organisational resilience. Australian Journal of Emergency Management, 25 (2), 6-12
Gundel, S. (2005) Towards a new typology of crises. Journal of Contingencies and Crisis Management, vol. 13, br. 3
Jervis, R. (1977) System effects: Complexity in political and social life. Princeton
Keković, Z., Savić, S., Komazec, N., Milošević, M., Jovanović, D. (2011) Procena rizika u zaštiti lica, imovine i poslovanja. Beograd: Centar za analizu rizika i upravljanje krizama
Keković, Z., Dimitrijević, I. (2017) Sistemi bezbednosti. Beograd: Fakultet bezbednosti
Keković, Z.Ć., Dinić, J.M. (2016) Transformacija nacionalne bezbednosti - rezilijentnost u strategijama bezbednosti velikih sila kao odgovor na globalne bezbednosne pretnje. Zbornik radova Pravnog fakulteta, Novi Sad, vol. 50, br. 4, str. 1141-1156
Kešetović, Ž. (2008) Krizni menadžment. Beograd: Fakultet bezbednosti
Norman, J., Bar-Yam, Y., Taleb, N. Systemic risk of pandemic via novel pathogens - Coronavirus: A note. file:///D:/My%20Documents/COVID19/ Tekstovi/Systemic_Risk_of_Pandemic_via_Novel_Path%20(1).pdf, 28. maj 2020
O'Connor, J., Mcdermott, I. (1997) The art of system thinking. Thorsons
Potkonjak, N. (1982) Metodološki problemi sistemnih proučavanja u pedagogiji. Beograd: Prosveta
Potkonjak-Lukić, B., Stojanović, S. Vojna neutralnost Republike Srbije u svetlu teorije determinističkog haosa. u: Korać Srđan [ur.] Uticaj vojne neutralnosti Srbije na bezbednost i stabilnost u Evropi, Beograd: IMMP, str. 97-117
Rančić, M. (2020) Zdravstveni aspekti krize Covid-19 - svetski javnozdravstveni izazov, kriza Covid-19 od menadžerske teorije do prakse. Beograd: Centar za analizu rizika i upravljanje krizama - Institut za standardizaciju Srbije
Ristanović, E. (2020) Zdravstveni aspekti COVID -19 u ogledalu realnog vremena - kriza COVID -19 Od menadžerske teorije do prakse. Beograd: Centar za analizu rizika i upravljanje krizama, Institut za standardizaciju Srbije
U.S. Department of Defense (2010) Quadrennial defense review report. https://archive.defense.gov/qdr/QDR%20as%20of%2029JAN10%201600.pdf 21. januar 2020
Visualcapitalist The impact of COVID-19 shutdowns on the gold supply chain. https://www.visualcapitalist.com/impact-of-covid-19-on-the-gold-supply-chain
Vujačić, S. (2018) Sistemski pristup međunarodnim odnosima prema teoriji regulacije sustava i kompleksnoj misli Edgara Morina. Međunarodne studije, Vol. XVIII, No. 1-2, https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=341225, 8. septembar 2020
WHO (2020) Coronavirus disease (COVID-19) weekly epidemiological update. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200907-weekly-epi-update-4.pdf?sfvrsn=f5f607ee_2, 9.septembar 2020
WHO (2020) Getting your workplace ready for COVID-19. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/getting-workplace-ready-forcovid-19.pdf, 11. jun 2020
Yaneer, B.A.S.F. (2020) An introduction to complex systems science and its applications. Complexity, Volume 2020
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/zrpfns54-27206
primljen: 22.06.2020.
objavljen u SCIndeksu: 22.01.2021.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0