Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:2
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:0

Sadržaj

članak: 3 od 6  
Back povratak na rezultate
2019, vol. 147, br. 7-8, str. 492-496
Životna sredina i zdravlje - trideset godina uspešne primene Montrealskog protokola
aUniverzitet u Beogradu
bUniverzitet u Beogradu, Pravni fakultet
cUniverzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Medicinski fakultet

e-adresajovdjor@gmail.com
Projekat:
Građa i vaskularizacija vidnog sistema (MPNTR - 175030)
The authors gratefully acknowledge the support from the Project of Matica srpska: Environment and perspectives of quality development and health safety of food in AP Vojvodina

Sažetak
Protokol o supstancama koje uništavaju ozonski omotač je potpisan 1987. godine u Montrealu. Osnovni ciljevi protokola su međunarodni konsenzus i akcija u vezi sa drastičnim smanjenjem proizvodnje i korišćenja ovih supstanci koji za rezultat imaju povećano UV (ultravioletno) zračenje i posledično negativan uticaj na ljudsko zdravlje i ekosistem. Pored pregleda dosadašnje "pravne i tehničke" primene protokola i povlačenja iz upotrebe supstanci koje uništavaju ozonski omotač, u radu je posebno stavljen naglasak na analizu literaturno dostupnih rezultata koji se odnose na pozitivan (time nastao) uticaj na zdravlje stanovništva u korelaciji sa primenom Montrealskog protokola (MP). Zbog rezultata dosadašnje tridesetogodišnje primene, MP spada u red najuspešnijih međunarodnih sporazuma u oblasti zaštite životne sredine, ali u određenom kontekstu i sa zdravljem ljudi koje je sa tim u vezi. Pored smanjenog negativnog uticaja UV zračenja na ekosistem i ljude, kao pozitivnu posledicu smanjenja ovog zračenja imamo i smanjeni očekivani trend pojave oboljenja kože, katarakte i imunog sistema sa ovim u vezi u čitavom svetu. Bez MP i njegove primene milioni ljudi bi umrli od posledica UV i navedenih oboljenja. Troškovi lečenja i pritisak na zdravstveni sistem u svim zemljama sveta bi se enormno povećali kao rezultat toga.
Reference
*** (2010) Uredba o postupanju sa supstancama koje oštećuju ozonski omotač, kao i o uslovima za izdavanje dozvola za uvoz i izvoz tih supstanci. Sl. glasnik RS, br. 22
*** Amendment to the Montreal Protocol on Substances that Deplete the Ozone Layer. u: United Nations Treaty Collection
Antonijević, A., Rančić, N., Ilić, M., Kocić, B., Stevanović, J., Milić, M. (2018) Trend incidencije nemelanomskog raka i melanoma kože u centralnoj Srbiji. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 146, br. 7-8, str. 391-395
Babić, I. (2016) Životna sredina - opasnost i pravna zaštita. Godišnjak fakulteta pravnih nauka, Banja Luka, 6(6). p. 48-62
Beeby, A., Brennan, A.M. (2008) First Ecology: Ecological Principles and Environmental Issues. Oxford: Oxford University Press, 520-520
Birmpili, T. (2018) Montreal Protocol at 30: The governance structure, the evolution, and the Kigali Amendment. Comptes Rendus Geoscience, 350(7):425-31
Blagojević, M., Karkalić, R. (2008) Globalni ekološki problemi - klimatske promene, otopljavanje, staklene bašte, kisele kiše, upravljanje otpadom. Pravni život, vol. 57, br. 9, str. 541-552
Carpenter, L.J., Reimann, S., Burkholder, J.B., Clerbaux, C., Hall, B.D., Hossaini, R., et al. (2014) Ozone-Depleting Substances (ODSs) and Other Gases of Interest to the Montreal Protocol. u: Scientific Assessment of Ozone Depletion: 2014, Geneva. Switzerland: World Meteorological Organization, Chapter 1, Global Ozone Research and Monitoring Project -Report No. 55, hal.archivesouvertes.fr/hal-0113080
Chandra, P., Chakraborty, S.K. (2017) A Theoretical Framework for Understanding Transnational Public Goods (TPGs) to Upgrade Environmental Quality. Journal of Quantitative Economics, 15(2): 227-240
Clark, E., Wagner, S. (2016) The Kigali Amendment to the Montreal Protocol: HFC Phase-down. UNEP OzonAction
Đorđević, M., Spasov, S. (2015) The degradation of ozone layer. Knowledge: International Journal Scientific and Applicative papers, Institute of Knowledge managment Skopje. Macedonia. 2015; 10(2):235
EPA (2018) Stratospheric Ozone Protection: 30 Years of Progress and Achievements
Gašić, M., Stajić, S., Vitošević, B., Mandić, P., Ćirić, J., Bedžeti, D., Milisavljević, M., Vitošević, Z. (2017) Značaj kompresione elastografije u proceni maligniteta čvorova štitaste žlezde. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 145, br. 9-10, str. 463-469
Grevsmühl, S.V. (2018) Revisiting the 'Ozone Hole' Metaphor: From Observational Window to Global Environmental Threat. Environmental Communication, 12(1): 71-83
ISAC Fond Centar za međunarodne i bezbednosne poslove- International and Security Affairs Centre (2008) Vodič kroz pridruživanje Evropskoj uniji. Beograd
ISAC Fond Centar za međunarodne i bezbednosne poslove- International and Security Affairs Centre (2008) Vodič kroz pridruživanje Evropskoj uniji. Beograd
Jovanović, Đ., Jovanović, L. (2018) Paradigma održivog razvoja - mesto i uloga zelene ekonomije. u: International Scientific Conference Zelena ekonomija i zaštita životne sredine, Naučno-stručno društvo Ecologica, Beograd, a book of abstracts, 22-25
Jovanović, Đ., Jovanović, L., Matavulj, M. (2014) Međunarodni ugovori u oblasti životne sredine od značaja za Republiku Srbiju u procesu EU integracija. Ecologica, (75): 361-370
Jovanović, Đ., Jovanović, L., Matavulj, M. (2014) Razvoj i rezultati primene Montrealskog protokola. Ecologica, 75: 600-607
Jovanović, Đ., Stokić, D., Matavulj, M., Antonović, D. (2013) Uticaj aktivnosti na nivou organizacije i klimatske promene - standardi koji se odnose na gasove staklene bašte ISO 14064. Ecologica, vol. 20, br. 70, str. 110-115
Jovanović, L., Joldžić, V., Jovanović, Đ. (2015) Arhuska konvencija i demokratizacija u oblasti životne sredine. Beograd: Naučnostručno društvo Ecologica
Jovanović, L., Jovanović, Đ. (2014) Strategijski značaj i primena Arhuske konvencije u Republici Srbiji. Beograd: Naučno-stručno društvo Ecologica
Letić, M. (2006) Ukupni atmosferski ozon iznad teritorije Srbije i Crne Gore. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 134, br. 5-6, str. 234-237
Lukinović, M., Jovanović, Đ., Jovanović, L. (2016) Rešavanje problema klimatskih promena i analiza rezultata Konvencije UN u Parizu. Ecologica, (82): 153-60
McKendry, I.G., Lundgren, J. (2000) Tropospheric layering of ozone in regions of urbanized complex and/or coastal terrain: A review. Progress in Physical Geography, 24(3): 329-354
Mikolašević, K., Macan, J. (2018) Karcinomi kože uzrokovani solarnim zračenjem kao profesionalna bolest. Sigurnost, 60(3): 235-245
Milošević-Pujo, B., Jurjević, N. (2004) Oneščišćenje mora i zraka emisijom ispušnih plinova. Naše more: znanstveni časopis za more i pomorstvo, 51: 178-84
Miljković, S., Baljozović, Đ., Krajnović, D., Tasić, L., Sbutega-Milošević, G. (2014) Uticaj obrazovanja na ponašanje adolescenata na suncu - iskustva iz Srbije. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 142, br. 5-6, str. 330-336
Norval, M., Cullen, A.P., de Gruijl, F.R., Longstreth, J., Takizawa, Y., Lucas, R.M., Noonan, F.P., van der Leun, J.C. (2007) The effects on human health from stratospheric ozone depletion and its interactions with climate change. Photochemical & Photobiological Sciences, 6(3): 232-232
Pal, A., Uddin, K., Thu, K., Saha, B.B. (2018) Environmental Assessment and Characteristics of Next Generation Refrigerants. Evergreen: Joint Journal of Novel Carbon Resource Sciences & Green Asia Strategy, 5(2): 58-66
Papanastasiou, D.K., Beltrone, A., Marshall, P., Burkholder, J.B. (2018) Global warming potential estimates for the C1-C3 hydrochlorofluorocarbons (HCFCs) included in the Kigali Amendment to the Montreal Protocol. Atmospheric Chemistry and Physics, 18(9): 6317-6330
Petrescu, R.V., Aversa, R., Apicella, A., Petrescu, F.I.T. (2018) NASA Sees First in 2018 the Direct Proof of Ozone Hole Recovery. Journal of Aircraft and Spacecraft Technology, 2(1): 53-64
Polvani, L.M., Abalos, M., Garcia, R., Kinnison, D., Randel, W.J. (2018) Significant Weakening of Brewer-Dobson Circulation Trends over the 21st Century as a Consequence of the Montreal Protocol. Geophysical Research Letters, 45(1): 401-409
Roberts, M.W. (2017) Finishing the job: The Montreal Protocol moves to phase down hydrofluorocarbons. Review of European Comparative & International Environmental Law, 220-30
Salavastru, C.M., Ulrich, C., Cretu, S., Moldovan, H.R., Tiplica, G.S. (2016) The experience of a tertiary referral centre in Romania on basal cell carcinomas in outdoor workers: Why to assess?. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 30(3): 12-16
Seki, M. (2017) The latest developments under the Montreal Protocol and the Kigali Amendment. u: Symposium to Commemorate the 30th Anniversary of the Montreal Protocol and the Adoption of the Kigali Amendment, p. 18-9
Stephen, O., Andersen, K., Sarma, M., Taddonio, K.N. (2007) Technology transfer for climate change: Lessons for climate change. London: GEF
Trakatelli, M., Barkitzi, K., Apap, C., Majewski, S., de Vries, E. (2016) Skin cancer risk in outdoor workers: A European multicenter case-control study. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 30(3): 5-11
United Nations (2017) UN Secretary-General António Guterres' message for the International Day for the Preservation of the Ozone Layer. Statements and masseges
Velders, G.J.M., Andersen, S.O., Daniel, J.S., Fahey, D.W., McFarland, M. (2007) The importance of the Montreal Protocol in protecting climate. Proceedings of the National Academy of Sciences, 104(12): 4814-4819
Velders, G.J.M., Fahey, D.W., Daniel, J.S., Andersen, S.O., McFarland, M. (2015) Future atmospheric abundances and climate forcings from scenarios of global and regional hydrofluorocarbon (HFC) emissions. Atmospheric Environment, 123(123A): 200-209
Verma, A., Verma, A.K., Baghel, S.S. (2015) Role of Phytochemicals in Neutralizing the Adverse Effects of Ozone Depletion. Int J Life Sciences, 3(1): 118-140
Videnović, G., Miljuš, D., Ilić, D., Krasić, D., Živković, S. (2015) Nemelanomski karcinomi kože kod stanovnika Beograda u periodu 1999-2011. godine. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 143, br. 5-6, str. 290-295
Wold Meteorological Oganization (2000) 50 years of service. Geneva, Switzerland
Zenović, I. (2017) Zagađenje vazduha u Srbiji u 2015. godini. Ecologica, (85): 143-143
Žorić, L. (2003) Some parameters of the oxidative stress in lens, humour aqueous and serum of patients with diabetes and age-related cataract. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 131, br. 3-4, str. 137-142
Žorić, L., Čolak, E., Čanadanović, V., Kosanović-Jaković, N., Kisić, B. (2010) Uloga oksidacionog stresa u senilnoj kataraktogenezi. Medicinski pregled, vol. 63, br. 7-8, str. 522-526
 

O članku

jezik rada: engleski
vrsta rada: prikaz
DOI: 10.2298/SARH190320043J
objavljen u SCIndeksu: 15.08.2019.

Povezani članci