Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:[1]
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:18
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:12

Sadržaj

članak: 3 od 7  
Back povratak na rezultate
2016, vol. 13, br. 1, str. 27-32
Javnozdravstveni značaj depresije - mogućnosti intervencije u primarnoj zdravstvenoj zaštiti
aOpšta medicina, Zdravstveni centar Zaječar
bVisoka medicinska škola strukovnih studija, Ćuprija
cUniverzitet u Kragujevcu, Fakultet medicinskih nauka

e-adresasvojkan@beotel.net
Sažetak
Depresija je jedan od najčešćih duševnih poremećaja čiju psihopatološku osnovu čini promena raspoloženja. Karakteriše se nekontrolisanim padom raspoloženja koji utiče na razmišljanje, opažanje, ponašanje, fizičko i socijalno funkcionisanje. U svetu od depresije boluje oko 120 miliona ljudi, a stopa prevalencije iznosi 5-10%. Depresija će 2030. godine, sa udelom od 6,3%, zauzimati prvo mesto u ukupnom opterećenju bolestima. Približno 2/3 osoba koje počine suicid boluju od depresije, dok 15-20% bolesnika sa depresivnim poremećajem okončava život suicidom. Pacijenti sa karcinomima ili preležanim infarktom miokarda praćeni depresijom imaju višu stopu smrtnosti u odnosu na osobe bez depresije. Depresija predstavlja vodeći uzrok invalidnosti među psihičkim bolestima u Evropi, sa godišnjim troškovima od 115 milijardi €. Osobe sa nižim prihodima, stariji od 65 godina, žene, deca i adolescenti čine vulnerabilne grupe. Lečenje od strane lekara opšte medicine i model psihijatrije u zajednici najbolje zadovoljava potrebe pacijenata sa depresijom. U primarnoj zdravstvenoj zaštiti, lekar orijentisan prema pacijentu kao ličnosti i uticajima porodičnog, profesionalnog i društvenog okruženja na njegovo zdravlje, može postaviti dijagnozu depresije kod 15-25% pacijenata. Međutim, problem nije bilo moguće rešiti samo u ordinacijama opšte medicine ni u mnogo razvijenijim zemljama. U Srbiji samo 39% pacijenata sa depresijom koji se jave psihijatru predhodno kontaktiraju lekara opšte medicine. Nedovoljno ulaganje u mentalno zdravlje, nedostatak vremena, motivacije i obuke lekara, loša komunikacija sa sekundarnim nivoom, nepostojanje centara za zaštitu mentalnog zdravlja u zajednici su problemi su koji zahtevaju multisektorski pristup.
Reference
Agapidaki, E., Souliotis, K., Jackson, S.F., Benetou, V., Christogiorgos, S., Dimitrakaki, C., Tountas, Y. (2014) Pediatricians’ and health visitors’ views towards detection and management of maternal depression in the context of a weak primary health care system: a qualitative study. BMC Psychiatry, 14(1)
Backović, D. (2010) Mentalna higijena - ideja i praksa u Srbiji. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 138, br. 7-8, str. 526-531
Backović, D. (2010) Mentalno zdravlje i mentalna higijena između dva milenijuma. Medicinski pregled, vol. 63, br. 11-12, str. 833-838
Cassano, P., Fava, M. (2002) Depression and public health. Journal of Psychosomatic Research, 53(4): 849-857
Christensen, K.S., Sokolowski, I., Olesen, F. (2011) Case-finding and risk-group screening for depression in primary care. Scandinavian journal of primary health care, 29(2): 80-4
Čabak, B. (2005) Lekar opšte medicine u multidisciplinarnom pristupu. Psihijatrija danas, vol. 37, br. 1, str. 149-157
Dodig, G. (2004) Je li pred nama stoleće depresije?. Medicus, 13: 7-9
Draganić-Gajić, S. (2005) Kvalitet života porodica depresivnih osoba. Psihijatrija danas, vol. 37, br. 1, str. 131-147
Hrabak-Žerjavić, V., Silobrčić-Radić, M., Folnegović-Šmalc, M., Mimica, N. (2004) Javnozdravstveno značenje depresivnih poremećaja. Medicus, 13: 11-7
Jevtić, M., Popović, M., Bibić, Ž. (2008) Ulaganje u mentalno zdravlje. Eskulap, 3(12): 114-121
Kumbrija, S., Marđetko, M., Majer, M., Vuković, H., Blažeković-Milaković, S., Stojanović-Špehar, S. (2010) Identifying and treating adolescent mental health problems in primary health care. Med Jad, 40: 33-8
Lečić-Toševski, D., Ćurčić, V., Grbeša, G., Išpanović-Radojković, V., Jović, V., Kokora, G., Mihailović, G., Milićević-Kalašić, A., Stanković, Z., Stanojković, M., Vučković, N. (2005) Zaštita mentalnog zdravlja u Srbiji - izazovi i rešenja. Psihijatrija danas, vol. 37, br. 1, str. 9-25
Lejtzén, N., Sundquist, J., Sundquist, K., Li, X. (2014) Depression and anxiety in Swedish primary health care: prevalence, incidence, and risk factors. European archives of psychiatry and clinical neuroscience, 264(3): 235-45
Marić, Z. (2005) Predikcija simptoma depresije kod nezaposlenih osoba. Psihologija, vol. 38, br. 1, str. 5-17
McLaughlin, K.A. (2011) The public health impact of major depression: a call for interdisciplinary prevention efforts. Prevention science, 12(4): 361-71
Novaković, M., Milovanović, A., Jakovljević, B., Milovanović, S., Babić, D., Pejanović, N. (2007) Uticaj psihičkih oboljenja na ocenu radne sposobnosti. Vojnosanitetski pregled, vol. 64, br. 11, str. 733-737
Novaković, T. (2007) Farmakoekonomski aspekti terapije depresije i anksioznih poremećaja. Arhiv za farmaciju, vol. 57, br. 1-2, str. 126-139
Rudan, V., Tomac, A. (2009) Depresija u djece i adolescenata. Medicus, 18: 173-9
Silobrčić, R.M. (2011) Mentalno zdravlje. Hrvatski časopis za javno zdravstvo, 28: 292-6
Stanković, Ž., Nikolić-Balkoski, G., Leposavić, L., Popović, L. (2006) Percepcija kvaliteta života i socijalne prilagođenosti bolesnika sa rekurentnom depresijom. Srpski arhiv za celokupno lekarstvo, vol. 134, br. 9-10, str. 369-374
Stojanović-Špehar, S., Skočilić, A., Blažeković-Milaković, S., Vuković, H., Kumbrija, S. (2007) Depression and comorbidity in family medicine registars surgeries-pilot research. Med Jad, 37: 5-14
Stojanović-Špehar, S., Blažeković-Milaković, S., Kumbrija, S., i sar. (2007) Anksiozni bolesnik u obiteljskoj medicine- Balintov pristup. Medix, 71: 111-4
Šilje, M., Sindik, J. (2013) Uzroci i faktori rizika depresije kod starijih osoba. Hrvatski časopis za javno zdravstvo, 34: 186-91
Štrkalj-Ivezić, S., Jukić, V., Hotujac, Lj., Kušan-Jukić, M., Tikvica, A. (2010) Organizacija zaštite mentalnog zdravlja u zajednici. Liječ Vjesn, 132: 38-42
Thombs, B.D., Ziegelstein, R.C. (2013) Depression screening in primary care: why the Canadian task force on preventive health care did the right thing. Canadian Journal of Psychiatry, 58(12): 692-6
World Health Organization (2001) The World Health Report 2001: Mental Health: New Understanding, New Hope. Geneva, htpp:/www.who.int whr
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: članak
DOI: 10.5937/pomc13-9665
objavljen u SCIndeksu: 10.11.2016.

Povezani članci

Medicinski pregled (2010)
Mentalno zdravlje i mentalna higijena između dva milenijuma
Backović Dušan

Medicinski pregled (2012)
Burnout sindrom kao problem mentalnog zdravlja studenata medicine
Backović Dušan, i dr.

Zdravstvena zaštita (2011)
Mentalno zdravlje odraslog stanovništva Šumadijskog okruga
Ignjatović Žaklina, i dr.

prikaži sve [23]