Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:15
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:13

Sadržaj

članak: 1 od 1  
Back povratak na rezultate
2021, br. 52, str. 7-15
Uloga i dometi generalnog urbanističkog plana u savremenom planiranju Beograda
Projekat:
Rad je nastao na osnovu istraživanja na Projektu zadatka Generalnog urbanističkog plana Beograda 2041 rađenog u okviru Urbanističkog zavoda Beograda i rada pisanog za projekat Centra za kulturnu dekontaminaciju "Diversity in Culture and Activism", IPA - Civil Society Facility programme, podržanog od strane Evropske komisije, Delegacije EU u Srbiji

Ključne reči: generalni urbanistički plan; planski sistemi; planska kultura; društvena uloga planiranja; ekonomska eksploatacija urbanog prostora
Sažetak
U ovom radu istražuje se generalni urbanistički plan (GUP), kao tradicionalni instrument planiranja koji može da odgovori izazovima savremenog društvenog konteksta. S obzirom da je 2019. godine doneta odluka o izradi novog GUP-a Beograda koji bi na principima društvene, ekonomske, ekološke i kulturne održivosti trebalo da ponudi strateško prostorno-urbanističko rešenje koje će se razvijati u narednim decenijama, aktuelno je pitanje šta jeste i šta bi trebalo da bude GUP, ali možda i najvažnije-šta može da bude GUP danas? Uloga i dometi generalnog urbanističkog plana istražuju se sa dva aspekta. U prvom, uloga GUP-a se analizira u njegovim institucionalnim okvirima - Zakon o planiranju i izgradnji i Zakon o planskom sistemu RS koji je stupio na snagu 2018. godine, kao i u okviru njihovog međusobnog prožimanja, interakcije i mogućnosti koje iz toga proizilaze. U drugom koraku, dometi GUP-a se istražuju kroz ocenu stanja savremene prakse planiranja u Beogradu, gde se kao kamen temeljac uzima Generalni plan Beograda 2021 donet 2003. godine i potom analiziraju promene u planiranju do kojih je dolazilo kroz njegovo dalje plansko sprovođenje i detaljnu razradu. Dok se strateška uloga GUP-a sa mogućnošću povezivanja oba planska sistema povećava, u praksi njegov značaj i dometi kontinuirano slabe, prepuštajući planski rast i razvoj Beograda ekonomskim interesima na pojedinačnim lokacijama.
Reference
*** (2019) Odluka o izradi Generalnog urbanističkog plana Beograda. Sl. list grada Beograda, 74
*** (2003) Generalni plan Beograda do 2021. godine. Službeni list grada Beograda, br. 27
*** (2016) Generalni urbanistički plan Beograda. Službeni list grada Beograda, br. 11
*** (2019) Pravilnik o sadržini, načinu i postupku izrade dokumenata prostornog i urbanističkog planiranja. Službeni glasnik RS, br. 32
*** (2019) Strategija održivog urbanog razvoja Republike Srbije do 2030. godine. Sl. glasnik RS, 47
*** (2003) Zakon o planiranju i izgradnji. Službeni glasnik RS, br. 47
*** (2009) Zakon o planiranju i izgradnji. Službeni glasnik RS, br. 72
*** (2018) Zakon o planskom sistemu Republike Srbije. Službeni glasnik RS, br. 30
*** (2016) Plan generalne regulacije građevinskog područja sedišta jedinice lokalne samouprave - Grad Beograd - celine I-XIX. Službeni list grada Beograda, br. 20
*** (2020) Pravilnik o klasifikaciji namene zemljišta i planskih simbola u dokumentima prostornog i urbanističkog planiranja. Službeni glasnik RS, br. 105
*** (2017) Baza nezakonito izgrađenih objekata. Republika Srbija - Ministarstvo građevine, saobraćaja i infrastrukture, Pristupljeno 19.06.2020, preko sajta https:// www.mgsi.gov.rs/cir/dokumenti/baza-nezakonito-izgradjenih-objekata
Begović, B. (1995) Ekonomika urbanističkog planiranja. Beograd: Centar za ekonomske studije
Booth, P. (2011) Culture, planning and path dependence: Some reflections on the problems of comparison. Town Planning Review, 82(1): 13-28
CEC (1997) The EU compendium of spatial planning systems and policies. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Union
Čolić, N., Dželebdžić, O. (2018) Beyond formality: A contribution towards revising the participatory planning practice in Serbia. Spatium, (39): 17-25
Čolić, R., Mojović, Đ., Petković, M., Čolić, N. (2013) Guide for participation in urban development planning. Beograd: Ambero Consulting
Čolić, R. (2014) Evaluation of the capacity development of actors within participatory planning process. Spatium, br. 31, str. 45-50
Danilović-Hristić, N., Čolić, N., Đurđević, M. (2019) Strategic or strategic: Reaffirmation of socialist planning on the case of Belgrade. u: Čamprag, N., Suri A. [ur.] Three Decades of Post-Socialist Transition, Conference proceedings, TU prints, Technische Universitat Darmstadt - Urban Morphosis lab, 509-517
de Vres, J. (2015) Planning and culture unfolded: The cases of Flanders and the Netherlands. European Planning Studies, 23(11): 2148-2164
Dühr, S., Colomb, C., Nadin, V. (2010) Uropean spatial planning and territorial cooperation. London: Routledge
Đokić, J. (2014) Urbanistički obrasci stanovanja u Beogradu - postojeći tipovi i mogućnosti diverzifikacije. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Faludi, A. (2000) The Performance of Spatial Planning. Planning Practice and Research, 15(4): 299-318
Friedmann, J. (2005) Globalization and the emerging culture of planning. Progress in Planning, 64(3): 183-234
Gajić, R. (2015) Preporuke za održivo korišćenje gradskog zemljišta sa stanovišta urbane morfologije na primeru Novog Beograda. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Getimis, P. (2012) Comparing spatial planning systems and planning cultures in Europe: The need for a multi-scalar approach. Planning Practice and Research, 27(1): 25-40
Gligorijević, Ž. (2016) Odnos strategija urbanog razvoja i planskih politika Beograda 1995-2015. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Gligorijević, Ž., Graovac, A. (2018) Istorijat. u: 70 godina urbanističkog zavoda Beograda, Beograd: Urbanistički zavod, knj. 1
Graovac, A., Danilović-Hristić, N., Stefanović, N. (2017) Technical and logical methods for improving the process of urban planning in Serbia. Spatium, br. 38, str. 27-34
Healey, P. (1992) Planning through debate: The communicative turn in planning theory. Town Planning Review, 63(2): 143-162
Healey, P., Williams, R. (1993) European urban planning systems: Diversity and convergence. Urban Studies, 30, str. 701-720
Healey, P. (1997) Collaborative planning, shaping places in fragmented societies. Vancouver: University of British Columbia
Janin, R.U. (2012) Planning systems as institutional technologies: A proposed conceptualization and the implications for comparison. Planning Practice and Research, 27(1): 63-85
Janin, R.U. (2008) Conforming and Performing Planning Systems in Europe: An Unbearable Cohabitation. Planning Practice and Research, 23(2): 167-186
Knieling, J., Othengrafen, F. (2009) En route to a theoretical model for comparative research on planning cultures. u: Planning Cultures in Europe - Decoding Cultural Phenomena in Urban and Regional Planning, Farham: Ashgate Publishing, pp. 39-62
Knieling, J., Othengrafen, F. (2009) Planning cultures in Europe: Decoding cultural phenomena in urban and regional planning. Farham: Ashgate Publishing
Lalović, K., Radosavljević, U., Đukanović, Z. (2015) Reframing public interest in the implementation of large urban projects in Serbia: The case of Belgrade Waterfront Project. Facta universitatis - series: Architecture and Civil Engineering, vol. 13, br. 1, str. 35-46
Macura, V., Stojkov, B., Cvejić, J., Đorđević-Ciganović, J., Mihaljević, V., Ferenčak, M., Kurtović-Folić, N., Stojanović, B., Vuksanović-Macura, Z., Milanović, D., Milašinović-Marić, D. (2019) Urbanističke inovacije iz Generalnog plana 2003 - čuvanje identiteta Beograda. Arhitektura i urbanizam, br. 49, str. 40-59
Mazza, L. (2004) Piano, progetti, strategie. Milan: Franco Angeli
Nadin, V., Stead, D. (2008) European spatial planning systems, social models and learning. disP - The Planning Review, 44(172): 35-47
Nedović, B.Z., Cavrić, B. (2006) Waves of planning: a framework for studying the evolution of planning systems and empirical insights from Serbia and Montenegro. Planning Perspectives, 21(4): 393-425
Nedović-Budić, Z. (2001) Adjustment of planning practice to the new Eastern and Central European context. Journal of the American Planning Association, 67, 38-52
Perić, A. (2013) Uloga urbanističkog planiranja u procesu regeneracije braunfild lokacja. Beograd: Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Petovar, K., Vujošević, M. (2008) Koncept javnog interesa i javnog dobra u urbanističkom i prostornom planiranju. Sociologija i prostor, (179): 23-51
Petrić, J., Bajić, T., Danilović, H.N. (2018) Urban sprawl of informal settlements in Belgrade, Serbia: Models for standardization and reflections on recovery. u: ISUF Italy 2018 4th International Congress: Reading built spaces, Cities in the making and future urban form, Conference proceeding, U, 793-801
Rodić, M.D. (2013) Redefinisanje modela učešća građana u urbanističkom planiranju Srbije u skladu sa komunikativno-kolaborativnom paradigmom. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Sager, T. (1994) Communicative planning theory. Aldershot: Avebury
Sanyal, B. (2005) Comparative planning studies. New York: Routledge
Savkić, D. (2016) Uloga generalnog urbanističkog plana u upravljanju lokalnim razvojem u Srbiji posle 2000-te godine. Beograd: Univerzitet u Beogradu - Arhitektonski fakultet, doktorska disertacija
Slaev, A.D., Zeković, S., Kovachev, A., Maričić, T., Bajić, T. (2018) Regulating market-led urban expansion in the new master plans of Sofia and Belgrade. Spatium, 39: 38-46
Stead, D., Nadin, V. (2009) Planning cultures between models of society and planning systems. u: Knieling J.; Othengrafen F. [ur.] Planning Cultures in Europe, Farham: Ashgate, pp. 284-300
Tsenkova, S., Nedović-Budić, Z. (2006) The post-socialist urban world. u: The Urban Mosaic of Post-Socialist Europe, Heidelberg: Physica-Verlag HD, pp. 349-366
Vujošević, M., Zeković, S., Kovačević, A., Petovar, K., Stevanović, V., Hadžić, M. (1998) Socioekonomski i ekološko-prostorni aspekti u generalnom urbanističkom planiranju. Beograd: Urbanistički zavod Grada Beograda
Vujošević, M. (2010) Collapse of strategic thinking, research and governance in Serbia and possible role of the spatial plan of the Republic of Serbia (2010) in its renewal. Spatium, br. 23, str. 22-29
Vujošević, M., Petovar, K. (2006) Javni interes i strategije aktera u urbanističkom i prostornom planiranju. Sociologija, vol. 48, br. 4, str. 357-382
Vujošević, M.L. (2002) O novim metodološkim i drugim standardima u planiranju - povodom Generalnog plana Beograda 2021. Arhitektura i urbanizam, br. 9, str. 85-89
Vukelić, J. (2009) Neposredno učešće građana u donošenju odluka na lokalnom nivou vlasti u Srbiji. Sociologija, vol. 51, br. 3, str. 291-312
Živanović-Miljković, J., Crnčević, T., Marić, I. (2012) Land use planning for sustainable development of peri-urban zones. Spatium, br. 28, str. 16-22
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/a-u0-28741
primljen: 15.10.2020.
prihvaćen: 15.02.2021.
objavljen u SCIndeksu: 10.07.2021.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0