Metrika

  • citati u SCIndeksu: [1]
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:9
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6

Sadržaj

članak: 1 od 14  
Back povratak na rezultate
2014, vol. 39, br. 1, str. 44-49
Semelvajsove hipoteze - uoči 150 godina od smrti Ignaca Filipa Semelvajsa
Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet, Institut za zdravstvenu zaštitu dece i omladine + Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet

e-adresaivana.fratric@gmail.com
Sažetak
Ignac Filip Semelvajs (Ignàc Fülöp Semmelweis, 1818-1865), poznat u istoriji kao 'spasitelj majki', napravio je preokret u istoriji bolničkih infekcija. Semelvajsov životni cilj bio je traganje za potencijalnim uzrokom i kontrolom visoke stope smrtnosti od puerperalne groznice. Ignac Semelvajs bio je jedan od prvih naučnika koji je koristio formalno prikupljanje podataka i statistiku da bi testirao svoje pretpostavke. Metodom opservacije on je postavio nekoliko hipoteza. Prva od njih bila je da pol utiče na ishod porođaja, tj. Na višu stopu mortaliteta od puerperalne groznice. Semelvajs je brzo odbacio ovu hipotezu jer je stopa smrtnosti od puerperalne groznice bila identična onoj pre pomenute podele. Druga hipoteza, da prenatrpanost i gužva utiču na visoke stope obolevanja i smrtnosti porodilja na Prvoj klinici, detaljnim proučavanjem takođe je odbačena. Tada se rađa nova hipoteza Semelvajsa. Da li strah od smrti i nelagodnost prilikom pregleda od strane muškaraca utiče na visoku smrtnost porodilja? Pažljivo je razmatrao tehniku korišćenu prilikom porođaja. Semelvajs je uveo upotrebu lateralne pozicije porodilja tokom porođaja, ali je mortalitet i dalje ostao nepromenjen. Kako je Semelvajs zapazio, žene koje su se porađale na ulici imale su znatno manji rizik obolevanja od puerperalne groznice u odnosu na žene koje su se porađale u bolnici. Tada se kod Semelvajsa rodila ideja da se radi o endemskoj bolesti. U narednih nekoliko godina Semelvajs je ispitivao hipoteze grubog pregleda studenata medicine, te da li strana sveta prema kojoj je okrenut krevet ima uticaja na pojavu puerperalne groznice, uzimajući u obzir uticaj hladnog vazduha kao uzročnika puerperalne sepse kod porodilja čiji su kreveti bili okrenuti ka severu, zatim uticaj stranih studenata na pojavu puerperalne groznice. Statističkom analizom broja porođaja i smrti porodilja na odeljenju Prve klinike tokom 1846. i 1847. zapazio je nagli pad broja smrtnih slučajeva, što će kasnije biti jasna posledica smanjenog broja autopsija od strane asistenata koji su nakon toga pregledali porodilje. Semelvajsu se rodila ideja da je uzrok smrti velikog broja porodilja nešto što se prenosi rukama, čestice koje je on nazvao 'otrov sa kadavera'. Semelvajs objavljuje hipotezu o prenosu ovih čestica u krvotok ubodom noža kod patologa, anatoma i hirurga, odnosno vaginalnim pregledom od strane studenata i lekara koji su dolazili iz obdukcione sale. Takođe zapaža visoku smrtnost kod porodilja koje su bile pregledane u isto vreme kada i porodilje koje su imale ulcerozne promene na nogama sa gnojenjem. S obzirom na činjenicu da nije mogao zabraniti odlazak u obdukcione sale lekarima i studentima, Semelvajs uvodi pranje i dezinfekciju ruku kalcijum-hipohloritom, kao nove principe profilakse, što značajno smanjuje obolevanje i umiranje porodilja. Ovim eksperimentom Semelvajs dokazuje svoju hipotezu o otrovnim česticama. Značaj Semelvajsovog otkrića ostao je neprepoznat za vreme njegovog života, pa će ga tek posle smrti prozvati 'spasitelj majki'.
Reference
Best, M., Neuhauser, D. (2004) Ignaz Semmelweis and the birth of infection control. Quality and safety in health care, 13(3): 233-4
Ignjatović, M. (2005) Ignaz Philipp Semmelweis (1818-1865). Vojnosanitetski pregled, vol. 62, br. 12, str. 945-947
Loudon, I. (2005) Semmelweis and his thesis. Journal of the Royal Society of Medicine, 98(12): 555-555
Shorter, E. (1984) K. Codell Carter (translator and editor), Ignaz Semmelweis: The etiology, concept, and prophylaxis of childbed fever, Madison and London, University of Wisconsin Press, 1983, 8vo, pp. xii, 263, $35.00 ($10.95 paperback); £29.75 (£9.30 paperback). Medical History, 28(03): 334
Sinclair, W. (1909) Semmelweis: His life and doctrine. Manchester: Manchester University Press
Šuljagić, V., Marković-Denić, L.N. (2005) Bolničke infekcije - problem savremene medicine. Vojnosanitetski pregled, vol. 62, br. 7-8, str. 569-573
Wheeler, E.S. (1974) The development of antiseptic surgery. Am J Surg, 127(5): 573-9
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: istoriografski prilog
DOI: 10.5937/tmg1401044F
objavljen u SCIndeksu: 13.05.2015.

Povezani članci

Nema povezanih članaka