Metrika

  • citati u SCIndeksu: 0
  • citati u CrossRef-u:0
  • citati u Google Scholaru:[]
  • posete u poslednjih 30 dana:14
  • preuzimanja u poslednjih 30 dana:6

Sadržaj

članak: 1 od 32  
Back povratak na rezultate
2021, vol. 51, br. 1, str. 101-124
Leksičko-semantičke sposobnosti kod dece sa razvojnom disgrafijom
aUniverzitet u Istočnom Sarajevu, Medicinski fakultet, Foča, Republika Srpska, BiH
bUniverzitet u Beogradu, Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
cUniverzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Učiteljski fakultet, Prizren-Leposavić

e-adresacalasansladjana@gmail.com, mile.vukovic@bg.ac.rs, radomir.arsic@pr.ac.rs
Sažetak
Empirijski podaci pokazuju da deca sa razvojnom disgrafijom mogu ispoljavati različite smetnje u oblasti jezičke strukture. Međutim, još uvek nije utvrđeno da li jezičke smetnje doprinose teškoćama u ovladavanju veštinom pisanja ili je reč o njihovom udruženom ispoljavanju. Cilj ovog rada je da utvrđivanjem leksičko-semantičkih sposobnosti kod dece sa disgrafijom doprinesemo sagledavanju odnosa razvoja leksičko-semantičke građe i sposobnosti pisanja. Uzorak je obuhvatio 84 učenika, 42 učenika sa razvojnom disgrafijom i 42 učenika bez smetnji u pisanju. Leksičko-semantičke sposobnosti su procenjivane Semantičkim testom i Testom za ispitivanje govorne razvijenosti. Istraživanje je sprovedeno u tri osnovne škole u Istočnoj Hercegovini, školske 2016/2017. godine. Rezultati istraživanja su pokazali da deca sa disgrafijom postižu značajno lošije rezultate na Semantičkom testu u poređenju sa decom bez smetnji u pisanju. Niža postignuća kod dece sa razvojnom disgrafijom uočena su na svim ispitivanim leksičkim kategorijama, kao i na ukupnom skoru Semantičkog testa. Rezultati Testa za ispitivanje govorne razvijenosti pokazuju da deca sa disgrafijom znatno lošije definišu zadate pojmove u poređenju sa svojim vršnjacima tipičnog razvoja. Zaključeno je da deca sa disgrafijom imaju značajno slabije razvijene leksičko-semantičke sposobnosti od dece tipičnog razvoja. Ovi nalazi ukazuju na potrebu pružanja dodatne podrške u razvoju leksikona i bogaćenju rečnika kod dece sa smetnjama u pisanju.
Reference
Alamargot, D., Fayol, M. (2009) Modelling the development of written composition. u: Beard R; Myhill D; Nystrand M; Riley J. [ur.] Handbook of writing development, London: Sage Publications, 23-47
Avramović, I., Vuković, M., Vuković, I. (2012) Leksičko-semantičke sposobnosti adolescenata sa poremećajima u govornom i jezičkom razvoju. Beogradska defektološka škola, br. 3, str. 487-503
Blaži, D., Banek, Lj. (1998) Posebne jezične teškoće - uzrok školskom neuspjehu?. Revija za rehabilitacijska istraživanja, 34 (2), 183-190
Borovsky, A., Ellis, E.M., Evans, J.L., Elman, J.L. (2016) Semantic structure in vocabulary knowledge interacts with lexical and sentence processing in infancy. Child Development, 87(6): 1893-1908
Bosga-Stork, I.M., Bosga, J., Ellis, J.L., Meulenbroek, R.G. (2016) Developing interactions between language and motor skills in the first three years of formal handwriting education. British Journal of Education, Society & Behavioural Science, 12(1): 1-13
Brakus, R. (2003) Razvojne disleksije i disgrafije. Beograd: Zadužbina Andrejević
Brojčin, B. (2003) Nivo razumevanja govora, govorne produkcije i čitanja učenika sa lakom mentalnom retardacijom od II do IV razreda osnovne škole. Beograd: Defektološki fakultet, odbranjena magistarska teza
Bugarski, R. (1991) Uvod u opštu lingvistiku. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Collins, A.M., Quillian, M. R. (1969) Retrieval time from semantic memory. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 8(2): 240-247
Ćordić, A., Bojanin, S. (2011) Opšta defektološka dijagnostika. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva
Department for Education (2013) The national curriculum in England. Retrieved March 24, 2018 from https://www.gov.uk/government/collections/national-curriculum
Dinehart, L.H. (2015) Handwriting in early childhood education: Current research and future implications. Journal of Early Childhood Literacy, 15(1): 97-118
Gligorović, M., Glumbić, N., Maćešić-Petrović, D., et al. (2005) Specifične smetnje u učenju kod dece mlađeg školskog uzrasta. u: Golubović S. [ur.] Smetnje u razvoju kod dece mlađeg školskog uzrasta, Beograd: Defektološki fakultet - Merkur, 415-523
Gligorović, M. (2012) Auditivno pamćenje i jezička kompetencija dece mlađeg školskog uzrasta. Nastava i vaspitanje, vol. 61, br. 4, str. 565-577
Kašić, Z.N. (2002) Agramatična produkcija i semantička 'zbrka' kod dece ranog školskog uzrasta. Istraživanja u defektologiji, br. 1, str. 113-130
Mcgregor, K.K., Oleson, J., Bahnsen, A., Duff, D. (2013) Children with developmental language impairment have vocabulary deficits characterized by limited breadth and depth. International Journal of Language & Communication Disorders, 48(3): 307-319
Nikolić, S. (2012) Senzorni i motorički razvoj. u: Baucal A. [ur.] Standardi za razvoj i učenje dece ranih uzrasta u Srbiji, Beograd: Filozofski fakultet - Institut za psihologiju, 67-80
Norbury, C.F. (2004) Factors supporting idiom comprehension in children with communication disorders. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 47(5): 1179-1193
Overvelde, A., Hulstijn, W. (2011) Handwriting development in grade 2 and grade 3 primary school children with normal, at risk, or dysgraphic characteristics. Research in Developmental Disabilities, 32(2): 540-548
Patterson, K. (2007) The reign of typicality in semantic memory. Philosophical Transactions of the Royal Society of London B: Biological Sciences, 362(1481): 813-821
Paul, R. (2001) Language disorders from infants throught adolescence: Assessment and intervention. Philadelphia: Mosby
Pontart, V., Bidet-Ildei, C., Lambert, E., Morisset, P., Flouret, L., Alamargot, D. (2013) Influence of handwriting skills during spelling in primary and lower secondary grades. Frontiers in Psychology, 4(818): 1-9
Prunty, M., Barnett, A.L. (2017) Understanding handwriting difficulties: A comparison of children with and without motor impairment. Cognitive Neuropsychology, 34(3-4): 205-218
Puranik, C.S., Lonigan, C.J. (2011) From scribbles to scrabble: Preschool children's developing knowledge of written language. Reading and Writing: An Interdisciplinary Journal, 24(5): 567-589
Reid, G. (2011) Dyslexia: A complete guide for parents and those who help them. England: John Wiley & Sons
Semrud-Clikeman, M. (2005) Neuropsychological aspects for evaluating learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 38(6): 563-568
Stevanović, J., Lazarević, E. (2014) On certain aspects of the semantic development of younger primary school-age children. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, vol. 46, br. 2, str. 299-319
van Galen, G.P. (1991) Handwriting: Issues for a psychomotor theory. Human Movement Science, 10(2-3): 165-191
Vasić, S. (1988) Definicije, definisanje i priroda rečenica i jezika - prilog psiholingvističkim istraživanjima. Beograd: Institut za pedagoška istraživanja
Vladisavljević, S. (1983) Semantički test. u: Kostić Đorđe; Vladisavljević Spasenija; Popović Mirjana [ur.] Testovi za ispitivanje govora i jezika, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 179-189
Vuković, M. (2011) Afaziologija. Beograd: Fakultet za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju
Vuković, M. (2015) Diferencijalne karakteristike jezičkih poremećaja kod dece. u: Milošević N. [ur.] Govorno-jezički poremećaji razvojnog doba, Beograd: Udruženje logopeda Srbije, p. 22-49
Vuković, M., Ćalasan, S., Jovanović-Simić, N., Kulić, M. (2015) Procena disgrafije kod dece mlađeg školskog uzrasta. Biomedicinska istraživanja, 9(1): 11-17
World Health Organization (1990) International statistical classification of diseases and related health problems, tenth revision (ICD-10). Geneva
 

O članku

jezik rada: srpski
vrsta rada: izvorni naučni članak
DOI: 10.5937/ZRFFP51-28926
primljen: 09.10.2020.
prihvaćen: 24.03.2021.
objavljen u SCIndeksu: 20.05.2021.
metod recenzije: dvostruko anoniman
Creative Commons License 4.0

Povezani članci

Spec eduk i rehabilitacija (2014)
Validacija skrining testa za afazije govornika srpskog jezika
Vuković Mile, i dr.

Spec eduk i rehabilitacija (2014)
Konceptualni okvir i sadržaj vannastavnih aktivnosti oligofrenologa u osnovnoj školi
Gligorović Milica

Spec eduk i rehabilitacija (2017)
Artikulacija glasova kod učenika s cerebralnom paralizom i intelektualnom ometenošću
Đurić-Zdravković Aleksandra, i dr.

prikaži sve [46]